Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
13 treff

Nynorskordboka 13 oppslagsord

lappe

lappa

verb

Opphav

av lapp (1

Tyding og bruk

setje lapp på;
Døme
  • lappe klede;
  • sykkelslangen må lappast;
  • vi lappa han i hop etter beste evne
Artikkelside

lapp 1

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt leppr

Tyding og bruk

  1. lite stykke av tøy, skinn eller liknande;
    Døme
    • sy på ein lapp på kneet;
    • trøya var berre lapp i lapp
  2. avrive eller tillaga papirstykke;
    Døme
    • notere på lause lappar;
    • få med lapp heim frå skulen
  3. Døme
    • koste eit par lappar
  4. i bunden form eintal: førarkort
    Døme
    • ta lappen
  5. flik som heng ned
  6. innskjering på eit blad (1) som ikkje går meir enn halvveges inn mot midtnerven
    Døme
    • runde lappar med 15 tenner
  7. lite jordstykke
  8. lita, tjukk pannekake
    Døme
    • steikje lappar
Artikkelside

lapp 2

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt lappir

Tyding og bruk

utdatert og nedsetjande nemning for same (1
Artikkelside

laus

adjektiv

Opphav

norrønt lauss; same opphav som tysk los

Tyding og bruk

  1. som ikkje er bunden eller festa til noko;
    som har losna eller kan løysast lett
    Døme
    • rive seg laus;
    • hunden er laus;
    • ein sofa med lause puter;
    • sjuåringen har fleire lause tenner;
    • sleppe laus hestane
    • brukt som adverb:
      • ha håret laust;
      • latteren sit laust
  2. som ikkje er samla til eit heile;
    i enkelte delar
    Døme
    • lause delar av huset kan ramle ned;
    • skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
  3. som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
    porøs, grisen, lite solid
    Døme
    • ein laus knute;
    • laus grus;
    • ein laus deig;
    • eit laust handtrykk
    • brukt som adverb:
      • eit laust vove stoff
  4. som ikkje er grundig;
    upåliteleg
    Døme
    • eit laust overslag;
    • laust snakk;
    • lause rykte;
    • ei lausare tilknyting
  5. utan forpliktingar
    Døme
    • vere laus og ledig;
    • eit laust kjærleiksforhold
  6. Døme
    • det gjekk på helsa laus

Faste uttrykk

  • bere laus/laust
    byrje
    • no ber det laus/laust med uvêr
  • brake laus/laust
    1. ta til med dundrande lyd
      • applausen braka laus/laust;
      • uvêret braka laus/laust
    2. ta til med futt og fart
      • turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
  • bryte laus/laust
    begynne brått og veldig
    • uvêret braut laus/laust
  • gyve laus på
    1. ta fatt på
    2. gjere åtak på nokon
  • gå laus på
    1. gjere åtak på
      • dei gjekk laus på ein parkert bil
    2. byrje med;
      ta fatt på
      • skal vi gå laus på oppgåva?
  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete
  • i laus vekt
    om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
    • selje grønsaker i laus vekt;
    • prisen på matpoteter i laus vekt
  • i lause lufta
    1. fritt ut i lufta
      • ho såg ut i lause lufta;
      • han slo i lause lufta med paraplyen
    2. utan tilknyting til noko
      • påstandane heng i lause lusfta
  • laus i fisken
    veik, slapp
  • laus i snippen
    uhøgtideleg, laussleppt
    • han var morosam og høveleg laus i snippen
  • lause fuglar
    personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
    • bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå seg laus
    retteleg more seg
Artikkelside

spissløn, spisslønn

substantiv hokjønn eller hankjønn

Tyding og bruk

stort lønetre med lysegrøne blad med spisse lappar (1;
Acer platanoides
Artikkelside

lappa 1

adjektiv

Opphav

av lappe

Tyding og bruk

full av lappar (1;
Døme
  • ei lappa bukse
Artikkelside

lappeteppe

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lapp (1 i tydinga ‘lite stykke av noko’

Tyding og bruk

  1. teppe sett saman av lappar i ulike fargar
    Døme
    • eit lappeteppe laga av stoffrestar
  2. i overført tyding: noko som er sett saman av delar som er ganske ulike
    Døme
    • byen er eit lappeteppe av ulike kulturar;
    • rapporten er eit lappeteppe av ulike innspel
Artikkelside

lappete

adjektiv

Tyding og bruk

med mange lappar (1
Døme
  • bukspyttkjertelen er lappete
Artikkelside

lappa 2

adjektiv

Opphav

av lapp (1 i tydinga ‘bladplate’

Tyding og bruk

  1. i botanikk, om blad: med lappar (1
  2. brukt som etterledd i samansetningar: med slike eller så mange lappar (1 som førsteleddet nemner
Artikkelside

lappeteknikk

substantiv hankjønn

Opphav

etter engelsk patchwork ‘lappverk, lappeteppe’

Tyding og bruk

handarbeidsteknikk der ein syr saman lappar av stoffrestar til teppe eller andre produkt
Døme
  • hobbyen hennar er lappeteknikk
Artikkelside