Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
41 treff

Nynorskordboka 41 oppslagsord

jente

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt genta, av gant ‘spøk, fjas’

Tyding og bruk

  1. barn av hokjønn, ikkje vaksen kvinne
    Døme
    • ei to år gammal jente;
    • dei har to barn, ein gut og ei jente
  2. ung kvinne
    Døme
    • fly etter jentene
  3. Døme
    • ho sa at ho var jenta hans
Artikkelside

tæl

substantiv inkjekjønn eller hankjønn

Opphav

same opphav som tel

Tyding og bruk

innsatsvilje, viljestyrke, energi
Døme
  • gutar og jenter med tæl;
  • det er meir tæl i han
Artikkelside

fly 10, flyge 2

flyga

verb

Opphav

norrønt fljúga

Tyding og bruk

  1. om dyr, særleg fuglar og insekt: fare gjennom lufta med venger
    Døme
    • fuglen flyg;
    • humla flaug ut gjennom vindauget;
    • gauken har floge sørover
  2. reise med fly;
    føre eit fly;
    frakte med fly
    Døme
    • fly til Spania;
    • fly troppar til fronten
  3. segle eller fare (gjennom lufta)
    Døme
    • hatten flaug av garde
  4. renne brått eller fort;
    Døme
    • han flaug til og greip ungen;
    • fly på ein;
    • fly om halsen på ein;
    • fly opp i sinne;
    • det flaug ein tanke i han;
    • døra flaug opp;
    • prisane flyg i veret;
    • tida flyg
  5. Døme
    • han flyg fort;
    • fly ei mil;
    • fly ærend;
    • kva er det du flyg og leitar etter?
    • fly ute om kveldane;
    • fly med jenter;
    • fly med slarv
  6. vere brunstig;
    pare seg
    Døme
    • geita har floge

Faste uttrykk

  • fuglen er flogen
    personen det er snakk om, er vekke
Artikkelside

vårkledd

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som har på seg vårlege klede
    Døme
    • vårkledde, glade jenter
  2. som har vårgrøn vegetasjon;
    Døme
    • ein vårkledd park
Artikkelside

helgemor

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

mor som har ansvaret for barnet i helgane;
Døme
  • ho er skild og helgemor til to små jenter
Artikkelside

speidar

substantiv hankjønn

Opphav

av speide

Tyding og bruk

  1. person som er send ut for å speide eller spionere
  2. medlem av ein verdsfemnande organisasjon for gutar og jenter, grunnlagd 1907–08 av Lord Baden-Powell
Artikkelside

tjueårs

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 20 år;
    Døme
    • vedta ein tjueårs vegplan;
    • dei har studert endringane over ein 20-års periode
  2. som er 20 år gammal;
    Døme
    • vi møter Peer Gynt for første gong som ein tjueårs gut;
    • 20-års jenter
Artikkelside

sekstenårig

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 16 år
    Døme
    • ein sekstenårig periode;
    • 16-årige tradisjonar
  2. som er 16 år gammal;
    Døme
    • en sekstenårig mopedist;
    • 16-årige jenter
Artikkelside

sjølvforsvar

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

det å forsvare seg sjølv;
Døme
  • ho slo i sjølvforsvar;
  • dei arrangerer kurs i sjølvforsvar for jenter
Artikkelside

skilje 2

skilja

verb
kløyvd infinitiv: skilja

Opphav

norrønt skilja, opphavleg ‘kløyve’

Tyding og bruk

  1. fjerne eller føre frå kvarandre
    Døme
    • skilje borken frå veden;
    • skilje to som slåst;
    • skilje gutar og jenter
  2. lage grense;
    dele
    Døme
    • høge fjell skil dei to dalane
  3. gjere ulik
    Døme
    • det er mykje som skil dei;
    • det skilde berre tre sekund mellom første- og andremann
  4. gjelde, vedkome
    Døme
    • kva skil det deg?
  5. halde frå kvarandre
    Døme
    • ho kunne ikkje skilje dei frå kvarandre

Faste uttrykk

  • skilje klinten frå kveiten
    skilje det verdilause frå det verdifulle
  • skilje lag
    gå frå kvarandre
  • skilje seg
    1. løyse seg opp;
      sprekke
      • fløyten skil seg
    2. løyse opp ekteskap
      • han vil skilje seg frå kona si
  • skilje seg av med
    bli kvitt
    • skilje seg av med avfallsstoff
  • skilje seg ut
    1. vere ulik andre
      • han tør å skilje seg ut;
      • det er spesielt ei oppleving som skil seg ut
    2. løyse seg ut frå noko
      • serum skil seg ut når blod levrar seg
  • skilje ut
    1. velje eller pluke ut
      • skilje ut områda som er eigna for utbygging
    2. utsondre
      • kroppen skil ut adrenalin og endorfin
Artikkelside