Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

gagns

adjektiv

Tyding og bruk

nyttig, dugeleg;
jamfør gagn
Døme
  • gjere gagns arbeid;
  • dette er verkeleg gagns menneske
Artikkelside

ordentleg

adjektiv

Opphav

frå tysk; av orden

Tyding og bruk

  2. Døme
    • eit ordentleg hotell;
    • han er så ordentleg
    • brukt som adverb:
      • få ordentleg betalt
  3. brukt som forsterkande adverb: til gagns, svært
    Døme
    • bli ordentleg sint
Artikkelside

gagnsverk

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

gagns verk (2, 1), nyttig arbeid, storarbeid
Døme
  • gjere gagnsverk
Artikkelside

overmål

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør mål (1 , opphavleg ‘for stort mål’

Tyding og bruk

svært rikeleg mål (1, 1);
svært eller altfor stor mengd;
overflod, overskot
Døme
  • torghandlaren gav aldri overmål

Faste uttrykk

  • til alt overmål
    i tillegg til;
    attpåtil, endatil
    • til alt overmål var saksframstillinga slik at saka vart underkjent
  • til overmål
    i svært høg grad;
    til gagns
    • argument som til overmål ikkje er haldbare
Artikkelside

gagn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt gagn; samanheng med gjegn (2 og gogn

Tyding og bruk

Døme
  • vere til stort gagn;
  • det er ikkje noko gagn i dette;
  • ha gagn av noko;
  • gjere gagn for seg

Faste uttrykk

  • til gagns
    så det monar;
    fullt ut;
    dugeleg
    • kunne noko til gagns;
    • få juling til gagns
Artikkelside

til overmål

Tyding og bruk

i svært høg grad;
til gagns;
Sjå: overmål
Døme
  • argument som til overmål ikkje er haldbare
Artikkelside

til gagns

Tyding og bruk

så det monar;
fullt ut;
dugeleg;
Sjå: gagn
Døme
  • kunne noko til gagns;
  • få juling til gagns
Artikkelside

retteleg

adjektiv

Opphav

norrønt réttligr, réttiliga

Tyding og bruk

  1. som nokon eller noko skal vere;
    verkeleg, ordentleg, skikkeleg
    Døme
    • eit retteleg slag
  2. brukt som adverb: heilt (ut), reint, til gagns;
    svært
    Døme
    • det var retteleg ein kraftkar;
    • ein retteleg fin dag
  3. brukt som adverb: med rette
    Døme
    • få det som ein retteleg har krav på
Artikkelside

oppsede

oppseda

verb
kløyvd infinitiv: oppseda

Tyding og bruk

lære barn og unge opp til å handle i tråd med normene i miljøet dei veks opp i;
Døme
  • oppsede barna til gagns menneske
  • brukt som adjektiv:
    • lærebøker med ein oppsedande verknad
Artikkelside

skammeleg, skamleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er til skam;
    Døme
    • ei skammeleg framferd
    • brukt som adverb:
      • fare skammeleg åt
  2. brukt som adverb: fullstendig, til gagns
    Døme
    • der tok du skammeleg feil
Artikkelside