Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

framtak

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

framsteg, framgang
Døme
- ha framtak;
- gjere framtak
tiltaksevne, handlekraft, framtøke, initiativ (1), energi (3)
Døme
- det er ikkje noko framtak i han
byrjing (1), opptakt (3)
Døme
- gjere framtak til noko

driv 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av drive (; same opphav som drev

Tyding og bruk

fres (2, 2), kraft (1, 2);
framtak (2)
Døme
- det var godt driv over spelet
drift, rek
Døme
- skipet støytte på eit isflak i driv;
- kome i driv

driv 1

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør driv (

Tyding og bruk

fres (, 2), kraft (, 3);

Døme

han har mykje driv og energi i spelet;
ein tekst med god driv

tak 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt tak

Tyding og bruk

det å ta (1);
grep (1)
Døme
- få godt tak;
- ta tak i tauet;
- sleppe taket i rattet;
- ho greip tak i armen hans
det at noko festar seg;
feste, hald
Døme
- få tak med spettet;
- elden fekk tak;
- vinteren sleppte taket
herredøme, kontroll
Døme
- ho har eit tak på meg;
- få taket på motstandaren;
- læraren har mista taket på elevane
(kraftig) rørsle med arm, hand eller reiskap;
strøk, drag
Døme
- symje med rolege tak;
- eit tak med ljåen;
- eit tak på fela
- - spadetak
  - symjetak
  - åretak
det å takast (2);
styrkeprøve
Døme
- ta eit tak med nokon
- - basketak
  - ryggtak
det å anstrengje seg;
fysisk eller mentalt krafttak;
pårøyning
Døme
- ta det tyngste taket;
- eit liv med harde stunder og tunge tak
kraft og mot til å gjere noko;
viljestyrke, framtak (2)
Døme
- det er ikkje tak i han
brått åtak av sjukdom, smerte eller liknande;
ri (1, 1)
Døme
- sjukdomen kjem i harde tak
avgrensa strekning;
(kort) periode;
einskilt tilfelle;
bolk, etappe, rykk
Døme
- i eitt tak;
- rykkje fram i tak;
- arbeide i tak;
- dei måtte vente eit tak
del av reiskap som ein held i;
jamfør handtak (1)
brukt som etterledd i samansetningar: stad der ein tek ut noko
- - grustak
  - sandtak

Faste uttrykk

ta seg på tak
ta seg saman
tak om tak
av og til

framtøke

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

framtak (2), dugleik

Døme

han eig både framtøke og styrke

framkjømd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

høve til å kome fram;
passasje (2), veg (1), framkome (1)
Døme
- det er inga framkjømd over fjellet der
evne til å kome seg fram (i verda);
initiativ, framtak (2), dugleik
Døme
- det er framkjømd i den jenta