Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
22 treff

Nynorskordboka 22 oppslagsord

familie

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk; frå latin familia ‘familie, hushald’

Tyding og bruk

  1. gruppe med foreldre og barn som ofte er ein husstand
    Døme
    • ein familie på fem;
    • familien Andersen;
    • til Liv og Knut Haug med familie;
    • ha stor familie
  2. personar som er knytte saman gjennom slektskap eller ekteskap
    Døme
    • vere av god familie;
    • eg er i familie med henne;
    • berre den nærmaste familien vart beden i bryllaupet
  3. i botanikk eller i zoologi: gruppe av fleire slekter;
    undergruppe av ein orden (4)
  4. etterkomarar etter eitt avlsdyr
  5. i overført tyding: gruppe av ting eller fenomen som høyrer saman
    Døme
    • i dag er psykiatrien eit akta medlem av den medisinske familien;
    • dei presenterte ein ny familie av mobilar

Faste uttrykk

  • stifte familie
    etablere seg i eigen heim med partnar og få barn
Artikkelside

venelag, vennelag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. gruppe vener
    Døme
    • på restauranten sat to familiar og eit venelag
  2. samvær med vener
    Døme
    • invitere til venelag
  3. Døme
    • skipe eit venelag for kyrkja
Artikkelside

skjelrygg

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

samnemning for fleire familiar av børstemakk med store bladforma skjel på ryggen
Artikkelside

orden

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom lågtysk; frå latin ordo

Tyding og bruk

  1. rekkjefølgje, plassering
    Døme
    • namna står i alfabetisk orden
  2. regelbunden tilstand;
    system
    Døme
    • ha god orden i sakene sine
  3. Døme
    • syte for ro og orden
  4. i biologi: systematisk gruppe av organismar;
    underordna klasse (1, 2) og overordna familie (3)
    Døme
    • ein orden femner i regelen om fleire familiar
  5. samskipnad som følgjer faste reglar
    Døme
    • ein geistleg orden
  6. Døme
    • St. Olavs orden

Faste uttrykk

  • for ordens skuld
    for at alt skal gå riktig for seg
    • ho ville forklare situasjonen for ordens skuld
  • gå i orden
    bli ordna
    • saka gjekk i orden
  • i orden
    1. i stand
      • bilen er i orden
    2. greitt, ok
      • det er i orden at du kjem på søndag
  • i tur og orden
    i rekkjefølgje;
    etter kvarandre
    • innslaga kom i tur og orden
  • slutta orden
    rørsler i ei oppstilt militæravdeling der alle har fast plass
    • drill og marsj er former for slutta orden
  • spreidd orden
    med større avstand til andre soldatar
    • dei går frå leiren i spreidd orden
Artikkelside

morkel

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk, samanheng med Möhre ‘gulrot’

Tyding og bruk

samnemning for hattsoppar i fleire slekter og familiar
Døme
  • risotto med morklar

Faste uttrykk

  • ekte morkel
    sopp i slekta Morchella med bleikbrun eller beige hatt
Artikkelside

underorden

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i biologi: systematisk gruppe av nærskylde familiar som er grupperte saman under nivået orden (4)
Artikkelside

uføreseieleg

adjektiv

Tyding og bruk

som ein ikkje kan føreseie;
Døme
  • ein uføreseieleg situasjon;
  • pandemien skapte ein uføreseieleg kvardag for mange familiar
Artikkelside

splitting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å splitte
    Døme
    • splitting av familiar;
    • det skjedde ei splitting av partiet
  2. splitta tilstand;
    innbyrdes usemje
Artikkelside

parakitt

substantiv hankjønn

Opphav

av italiensk parocchetto ‘liten prest’

Tyding og bruk

populærnamn på (særleg) langhala papegøyar i fleire familiar
Artikkelside

overfamilie

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i botanikk: gruppe av nærskylde familiar i ein orden (4)
Artikkelside