Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

draum

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt draumr

Tyding og bruk

  1. (kjede av) sansebilete i medvitet når ein søv
    Døme
    • ha ein vond draum;
    • tyde draumar
  2. (urealistisk) førestilling, von om eit fjernt mål;
    Døme
    • draumen om å bli til noko
  3. Døme
    • ha ein draum om noko
  4. noko svært vakkert
    Døme
    • ein draum av ein kjole

Faste uttrykk

  • gå som ein draum
    gå svært lett eller godt
    • det gjekk som ein draum
  • i draume
    (som skjer) medan ein drøymer;
    i drøymande tilstand
    • sjå noko i draume
Artikkelside

måtte

måtta

verb

Opphav

norrønt mátta, av mega ‘formå, kunne’

Tyding og bruk

  1. ha løyve, høve eller grunn til;
    kunne, få
    Døme
    • om eg så må seie det;
    • må eg låne pengar av deg?
    • må eg kome inn?
  2. vere nøydd til eller pliktig til;
    skulle
    Døme
    • eg ville ikkje, men eg måtte;
    • alle må levere skattemelding;
    • du må stå opp no;
    • det må gjerast;
    • huset må byggjast om;
    • det er fælt å måtte seie slikt;
    • det må til;
    • fleire bedrifter har måtta hente arbeidskraft utanlands
  3. vere mogleg, sannsynleg, tenkjeleg, logisk nødvendig
    Døme
    • det måtte vere ein draum;
    • du må vere sjuk;
    • ingen slepp inn, kven det så måtte vere;
    • det måtte gå slik
  4. om sterk oppmoding, påminning eller åtvaring: burde (1)
    Døme
    • du må sjå deg føre!
    • du må finne deg ein plass;
    • du må ikkje seie slikt!
  5. brukt for å uttrykkje ynske
    Døme
    • måtte du aldri angre!
    • må hell og lykke følgje deg!

Faste uttrykk

  • må hende
    kan hende, kanskje
  • må tru
    må vite
    • det gjekk ikkje fort, må tru;
    • må tru ho kjem?
  • må vite
    kan du vel skjøne
    • eg vart trøytt, må vite
Artikkelside

våt draum

Tyding og bruk

Sjå: våt
  1. erotisk draum som leier til seksuell opphissing eller sædavgang
    Døme
    • i puberteten hadde han ofte våte draumar
  2. stort ynske som med sannsyn ikkje blir stetta
    Døme
    • ha ein våt draum om å vinne OL-gull
Artikkelside

våt

adjektiv

Opphav

norrønt vátr; samanheng med vatn

Tyding og bruk

  1. som er gjennomtrengd av vatn eller anna væske;
    som inneheld mykje vatn eller anna væske;
    Døme
    • våte klede;
    • hunden var våt i pelsen;
    • vere våt til skinnet;
    • ein våt klut;
    • det våte håret klistra seg mot panna;
    • graset var vått av dogg;
    • vasse gjennom våte myrer;
    • skoa var kliss våte
  2. som er dekt av vatn eller væske
    Døme
    • det var vått på bakken;
    • hendene var våte av gjørme;
    • auga hennar var våte
  3. som har mykje nedbør;
    Døme
    • ein våt sommar;
    • eit vått klima

Faste uttrykk

  • det våte elementet
    vatn, væske;
    sjø, hav
  • korkje vått eller tørt
    korkje mat eller drikke
    • dei vart ikkje serverte korkje vått eller tørt
  • våt draum
    1. erotisk draum som leier til seksuell opphissing eller sædavgang
      • i puberteten hadde han ofte våte draumar
    2. stort ynske som med sannsyn ikkje blir stetta
      • ha ein våt draum om å vinne OL-gull
Artikkelside

draumevoren, draumvoren

adjektiv

Tyding og bruk

liksom i ein draum;
Artikkelside

røyndomsfjern

adjektiv

Tyding og bruk

langt frå realitetane;
livsfjern, åndsfråverande, drøymande
Døme
  • ein røyndomsfjern draum;
  • politikken deira er for røyndomsfjern
Artikkelside

røyndom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

det som er verkeleg;
kjensgjerning, sanning, faktum, realitet;
Døme
  • fantasi og røyndom

Faste uttrykk

  • bli til røyndom
    bli oppfylt eller gjennomført;
    bli sett ut i livet
    • ein stor draum er vorten til røyndom
Artikkelside

røynd 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt reynd

Tyding og bruk

det som er verkeleg;
den verkelege verda, det verkelege livet;
Døme
  • finne grensene mellom draum og røynd

Faste uttrykk

  • i røynda
    når det kjem til stykket;
    verkeleg, eigenleg
    • i røynda er det lite vi kan gjere for å betre situasjonen;
    • firmaet er i røynda konkurs
Artikkelside

papirlaus

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje har gyldige legitimasjons- eller identifikasjonspapir
    Døme
    • papirlause flyktningar
    • brukt som substantiv:
      • vi treng eit helsetilbod til dei papirlause
  2. som ikkje nyttar papir, men heller ulike digitale løysingar
    Døme
    • det papirlause kontoret er enno berre ein draum

Faste uttrykk

Artikkelside

draumeland, draumland, drøymeland

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. stad som er ein fantasi
  2. stad som er eit ideal
    Døme
    • USA er eit draumeland for mange
  3. stad i ein draum

Faste uttrykk

  • vere i draumeland
    drøyme seg bort;
    sove (1)
Artikkelside