Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
16 treff

Nynorskordboka 16 oppslagsord

bruse

brusa

verb

Opphav

av lågtysk brusen, lydord

Tyding og bruk

  1. suse sterkt;
    syde, skumme
    Døme
    • bekken bruser;
    • det bruste og suste i satsen;
    • kjenne at det bruser i blodet
  2. breie seg i stor fylde
    Døme
    • håret bruste kring hovudet

Faste uttrykk

  • bruse med fjørene
    1. om fugl: reise fjørene
      • hanen bruste med fjørene
    2. om person: gjere seg viktig, vise seg
  • bruse opp
    om person: fare opp i sinne
Artikkelside

ese

esa

verb

Opphav

samanheng med ase (1; gjære (1 og jest

Tyding og bruk

  1. syde, bruse
    Døme
    • ølet eser;
    • mjølka eser;
    • deigen eser
  2. i overført tyding: svelle opp, bli større
    Døme
    • eit problem som stadig eser i storleik og omfang
  3. vere i rørsle eller uro;
    Døme
    • det eser i folket

Faste uttrykk

  • ese opp
    bli større, fyldigare eller tjukkare;
    vekse (1)
    • musklane i armane este opp under T-skjorta
  • ese seg opp
    bruse opp i sinne
  • ese ut
    bli større, fyldigare eller tjukkare;
    vekse (1)
    • administrasjonen har est ut;
    • stjerna vil ese ut til 100 gonger dagens storleik, før ho sloknar
Artikkelside

ase 1

asa

verb
kløyvd infinitiv: asa

Opphav

samanheng med jest

Tyding og bruk

bruse opp, gjære;
ese, svelle (opp, ut);
Døme
  • deigen stod og os i bakstetrauet
Artikkelside

syde

syda

verb

Opphav

norrønt sjóða

Tyding og bruk

  1. vere i ein kokande tilstand;
    vere ved å koke;
    Døme
    • la blandinga syde i 15 minutt;
    • det var så varmt at det saud
    • brukt som adjektiv:
      • ein sydande kjel
  2. bruse sterkt;
    Døme
    • sjøen saud om båten
    • brukt som adjektiv
      • ein sydande foss
  3. i overført tyding: vere full av liv og aktivitet
    Døme
    • bygda syd av liv om sommaren
  4. gje frå seg ein susande eller fresande lyd som når noko koker;
    Døme
    • det syd for øyra
Artikkelside

brus 2

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å bruse (1);
    brusande lyd;
    Døme
    • høyre brus av ein stor foss
  2. det å bruse (2)
    Døme
    • håret stod i eit brus omkring henne
Artikkelside

søye 3

søya

verb

Opphav

samanheng med syde

Tyding og bruk

  1. varme opp seint
  2. bløyte eller gjere mjuk med rå, fuktig varme
    Døme
    • søye ei vidje;
    • klesvasken låg og søydde i vaskemaskinen
  4. vere slakk, lat eller likesæl
Artikkelside

fosse

fossa

verb

Tyding og bruk

Døme
  • vatnet fossa inn i båten;
  • ro så det fossar

Faste uttrykk

  • fosse fram
    gjere eller få monaleg framgang
    • partiet fossar fram
Artikkelside

sjoge

sjoga

verb

Opphav

lydord

Tyding og bruk

gje ein susande lyd;
bruse, suse
Døme
  • elva sjoga nede i dalen
Artikkelside

bruse med fjørene

Tyding og bruk

Sjå: bruse
  1. om fugl: reise fjørene
    Døme
    • hanen bruste med fjørene
  2. om person: gjere seg viktig, vise seg
Artikkelside

ese seg opp

Tyding og bruk

bruse opp i sinne;
Sjå: ese
Artikkelside