Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
55 treff

Nynorskordboka 55 oppslagsord

bom 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; same opphav som tysk Baum ‘tre’

Tyding og bruk

  1. stong, stokk, slå til å stengje med
    Døme
    • bommen på ferjeleiet
  2. vassrett trebjelke som blir brukt til ymse kroppsøvingar
  3. valse (1 i vevstol til å vinde renningstråd eller vove stoff på
  4. stong eller rundholt til ymse bruk, særleg til feste for underkanten av segl
  5. arm på ei kran som kan svingast og bere tung last

Faste uttrykk

  • setje bom for
    setje ein stoppar for;
    hindre, stoppe
Artikkelside

bom 2

substantiv hankjønn

Opphav

av bom (5

Tyding og bruk

  1. i konkurranseskyting: skot som treffer utanfor skyteskiva;
    til skilnad frå skivebom (1)
    Døme
    • publikum ser med éin gong om det blir blink eller bom
  2. skot som ikkje råkar målet
    Døme
    • det vart bom på første straffesparket
Artikkelside

bom 3

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk; jamfør bomme (3 og boms

Faste uttrykk

  • gå på bommen
    gå og slenge og leve på andre
Artikkelside

bom 4

adverb

Tyding og bruk

forsterkande: heilt, fullstendig;
jamfør bomfast og bomstill
Døme
  • stå bom fast
Artikkelside

bom 5

interjeksjon

Opphav

lydord

Tyding og bruk

brukt for å gje att høg, brå lyd
Døme
  • bom! small det frå børsa
Artikkelside

bomme 2

bomma

verb

Opphav

av bom (2

Tyding og bruk

  1. skyte i miss;
    ikkje råke målet
    Døme
    • bomme på blinken
  2. i overført tyding: ikkje råke det rette
    Døme
    • bomme på eit årstal
Artikkelside

bomme 3

bomma

verb

Opphav

frå engelsk; samanheng med boms

Tyding og bruk

be om å få (låne);
Døme
  • bomme tobakk;
  • bomme nokon for pengar
Artikkelside

fall

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt fall; jamfør falle

Tyding og bruk

  1. det å falle (1);
    rørsle nedover;
    det at noko er i rørsle nedetter
    Døme
    • ho er skadd etter eit fall frå ein stige;
    • i fritt fall
  2. måte som noko heng eller ligg på;
    bølgjer eller krøllar
    Døme
    • ha fint fall i håret;
    • naturleg fall
  3. det å bli styrta eller avsett;
    det å bli erobra;
    det å døy eller bli drepen
    Døme
    • Napoleons fall;
    • dei fryktar regjeringa sitt fall
  4. det å synde;
    jamfør syndefall
    Døme
    • fall og oppreising
  5. slakta eller felt dyr
  6. høgdeskilnad nedetter;
    Døme
    • elva har eit fall på fem meter;
    • eit fall på 1 : 20
  7. Døme
    • fall på børsane
  8. tau eller talje til å heise og fire segl, bom og liknande med
  9. grunne som det bryt hardt på
    Døme
    • fluer og fall
  10. Døme
    • kornet er lite til falls
  11. Døme
    • vi rekk vel bussen; i motsett fall må vi gå;
    • taper vi, er det i så fall synd;
    • laget får i beste fall sølv, i verste fall sjetteplass

Faste uttrykk

  • knall og fall
    dundrande nederlag;
    fiasko
    • det enda i knall og fall
  • stå for fall
    måtte falle;
    måtte slutte
Artikkelside

balansere

balansera

verb

Uttale

balanseˊre eller  balangseˊre

Opphav

av balanse

Tyding og bruk

  1. halde, vere i likevekt;
    vege jamt
    Døme
    • balansere ei stong på fingeren;
    • balansere på ein bom;
    • balansere ei skålvekt
  2. i bokføring: vise samsvar mellom debetsida og kreditsida
    Døme
    • få rekneskapen til å balansere
  3. brukt som adjektiv: med stor sinnsro;
    (vel) tilpassa
    Døme
    • ein balansert person;
    • ei balansert framstilling av ei sak;
    • eit balansert trafikksystem
Artikkelside

stoppar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. noko som stoppar noko;
    jamfør dørstoppar
  2. i ballspel: forsvarsspelar;
    jamfør midtstoppar
    Døme
    • spele stoppar

Faste uttrykk

  • setje ein stoppar for
    hindre eller stogge
Artikkelside