Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

blomster

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt blómstr

Tyding og bruk

  1. plantedel som består av ei samling (godt synlege) farga kronblad og andre delar som inngår i formeiringa av planta;
    Døme
    • ei plante med rot, stengel, blad og blomster
  2. plante med ein eller fleire blomstrar og ikkje trevoren stengel;
    Døme
    • plukke blomstrar;
    • vatne blomstrane;
    • ein hage full av blomstrar
  3. ting eller figur som liknar på ein blomster (1)
    Døme
    • ein duk med broderte blomstrar på

Faste uttrykk

  • i blomster
    med utsprotne blomstrar;
    i bløming
    • treet står i blomster
  • seie det med blomstrar
    uttrykkje beundring, ros, takk eller liknande ved å gje blomstrar
  • slå ut i full blomster
    i overført tyding: kome til uttrykk i full mon
    • den indre uroa slo ut i full blomster
Artikkelside

krone 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt krúna, gjennom lågtysk og latin corona ‘krans, ring’; frå gresk opphavleg ‘noko krumma’

Tyding og bruk

  1. ring- eller hjelmforma hovudpryd som symbol på makt eller vyrdnad
    Døme
    • kongen hadde krone på hovudet;
    • brura er pynta med krone og sølv
  2. Døme
    • gjere krav på krona;
    • krona åtte mykje jord
  3. topp(del), øvste punkt
    Døme
    • setje krone på ei tann
  4. Døme
    • ein hjort med krone
  5. Døme
    • barbere håret på krona
  6. indre krans av blad på blomsterdekke
    Døme
    • blomsteren har raude blad på toppen av krona
  7. greiner og blad på tre med høg, naken stamme
    Døme
    • treet er tett i krona
  8. del mellom hov og kode (1 hos hest
  9. mynteining i Skandinavia og på Island;
    forkorta kr
    Døme
    • 1 krone = 100 øre;
    • betale tusen kroner;
    • danske kroner
  10. Døme
    • krona trilla over golvet
  11. myntside med bilete av ei krone (1, 1)

Faste uttrykk

  • kaste mynt og krone
    avgjere noko ved å kaste eit pengestykke og sjå kva for ei side som blir liggjande opp
  • krona på verket
    det som fullendar eit arbeid eller gjeremål
    • setje krona på verket med å vinne cupfinalen
Artikkelside

dekkblad

substantiv inkjekjønn

Opphav

av dekkje

Tyding og bruk

  1. lite blad som sit like nedanfor blomsteren på ei plante;
  2. ytre blad på kål og liknande
  3. ytste tobakksblad på ein sigar
Artikkelside

knopp

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk knoppe, knuppe; samanheng med knubb (1

Tyding og bruk

  2. i botanikk: ungt, lite utvikla skot i eit vekstpunkt
    Døme
    • blomsteren står i knopp
  3. i zoologi: utvekst på mordyr eller celle som utviklar seg til eit eige individ
Artikkelside

honningkjertel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

organ (1) i blomsteren på blømande planter som produserer nektar (2, 2);
Artikkelside

forblad

substantiv inkjekjønn

Opphav

av for- (1

Tyding og bruk

høgblad som sit på stilken like under blomsteren
Artikkelside

myrklegg

substantiv hankjønn

Opphav

fordi blomsteren kan minne om ein klegg

Tyding og bruk

plante i snylterotfamilien med greina stengel og raudfiolette blomstrar;
Pedicularis palustris
Artikkelside

honninggøyme

substantiv inkjekjønn

honninggøymsle

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

rom med nektar (2, 2) i blomsteren hos planter med insektpollinering
Artikkelside

blomsterbotn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stengeltopp som blomsteren er festa på;
Artikkelside

mjølberar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

hanleg, pollenproduserande del av blomsteren hos frøplanter;
Artikkelside