Avansert søk

521 treff

Nynorskordboka 521 oppslagsord

blad

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt blað

Tyding og bruk

  1. tynn, oftast flat, grøn plantedel som veks ut frå ein stengel eller ei grein
    Døme
    • alltidgrøne blad;
    • blad og blom;
    • fotosyntesen går føre seg i dei grøne blada
  2. noko tynt og flatt som minner om eit blad (1)
    Døme
    • bladet på ein kniv
  3. stykke papir (med eller utan tekst) som har eit visst format;
    Døme
    • siste blada i boka er borte;
    • ei skriveblokk med 100 blad;
    • spele frå bladet
  4. periodisk publikasjon;
    jamfør avis (1)
    Døme
    • aviser og blad

Faste uttrykk

  • ta bladet frå munnen
    snakke rett ut;
    seie klart frå
  • to blad
    brukt om to personar med same etternamn
    • to blad Berg

bla, blade

blada

verb
kløyvd infinitiv: blada

Opphav

av blad

Tyding og bruk

snu blada (i ei bok eller liknande)
Døme
  • bla snøgt igjennom avisa;
  • bla om til neste side;
  • bla fram og tilbake i boka;
  • bla fram eit par hundrelappar

Faste uttrykk

  • bla opp
    tilby pengar;
    betale
    • reiaren bladde opp 100 millionar kroner

linoleumstrykk

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør trykk (3

Tyding og bruk

grafisk blad trykt med ei utskoren linoleumsplate

bråtestorr

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plante i storrfamilien med smale blad og blomstrar som sit i aks;
Carex pilulifera

bøk

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bók; same opphav som bok (1

Tyding og bruk

  1. tre med glatt, grå bork og ellipseforma blad i bøkefamilien;
    Fagus
    Døme
    • opp mot huset var det planta ein allé av eik og bøk
  2. ved eller emne av bøk (1)
    Døme
    • ein stol av bøk

bokkveite

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk; av bok (2 på grunn av likskapen mellom frukta på bokkveite og bøkenøtter

Tyding og bruk

plante i slekta Fagopyrum med hjarteforma blad, rosa eller grønkvite blomstrar og trekanta nøttefrukter
Døme
  • Kina og Russland er dei største produsentane av bokkveite

bok 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt bók; same opphav som bøk , opphavleg ‘tavle av bøketre med runer på’

Tyding og bruk

  1. samanhefta eller innbundne ark med tekst og/eller bilete på
    Døme
    • lese ei bok;
    • bla i boka;
    • ho har gjeve ut fleire bøker
  2. særleg om eldre skrifter: kvar av dei bolkane eit større bokverk er delt inn i
    Døme
    • det er 39 bøker i Det gamle testamentet
  3. hefta eller innbundne blad til å skrive eller teikne på
    Døme
    • teikne i ei bok
  4. noko som liknar ei bok (1, 1)

Faste uttrykk

  • bøkenes bok
    Bibelen
  • ei lukka bok
    noko som er ukjent eller uforståeleg
    • dei åra er ei lukka bok
  • ha hug til boka
    ha leselyst
  • ha pengar på bok
    ha pengar i banken
  • handle på bok
    kjøpe på kreditt
  • lese som ei open bok
    gjennomskode, skjøne
    • eg las henne som ei open bok

vasspest

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

vassplante med meterlang, slakk stengel og mørkegrøne, gjennomskinlege blad;
Elodea canadensis

vassarve, vassarv

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør arve (1

Tyding og bruk

krypande plante i nellikfamilien med eggforma blad og kvite blomstrar;
Stellaria media
Døme
  • vi lagar gelé av vassarve og skvallerkål

vassgro

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør gro (2; same opphav som groe

Tyding og bruk

vassplante med avlange blad og små, kvite blomstrar i ein høg topp;
Alisma plantago-aquatica