Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
80 treff

Nynorskordboka 80 oppslagsord

amerikansk 1

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Uttale

amerikaˊnsk

Opphav

substantivering av amerikansk (2

Tyding og bruk

amerikansk språk;
Døme
  • snakke amerikansk og ikkje britisk
  • brukt i nøytrum:
    • snakke eit godt amerikansk
Artikkelside

amerikansk 2

adjektiv

Uttale

amerikaˊnsk

Tyding og bruk

som gjeld Amerika og amerikanarar, særleg USA;
Døme
  • ein amerikansk bil;
  • amerikanske tilstandar;
  • den amerikanske presidenten

Faste uttrykk

  • amerikansk fotball
    idrett der to lag spelar med ein oval ball;
    jamfør rugby
  • amerikanske urfolk
    felles nemning for folkegruppene som opphavleg levde på det amerikanske kontinentet før det vart invadert av europearar
  • den amerikanske draumen
    førestilling om at ein gjennom hardt arbeid og talent kan oppnå velstand og suksess i USA
  • med amerikansk fart
    svært fort
    • nye industrigreiner vart bygde opp med amerikansk fart
Artikkelside

countryrock, køntrirock

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

musikk som er kjenneteikna av ei blanding av element frå countrymusikk og rock
Døme
  • amerikansk countryrock
Artikkelside

indianarhovding, indianarhøvding

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kan oppfattast nedsetjande: nemning for overhovud for ei amerikansk urfolksgruppe;
jamfør hovding (1)
Artikkelside

cola

substantiv hankjønn

Uttale

koˊla

Opphav

kortform av Coca-Cola, amerikansk varemerke

Tyding og bruk

  1. Døme
    • drikke cola
  2. porsjon (flaske, glas og liknande) med cola (1)
    Døme
    • kjøpe seg ein cola
Artikkelside

uamerikansk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er typisk amerikansk
  2. som ikkje samsvarer med amerikanske verdiar
Artikkelside

urinnvånar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som høyrer til eit urfolk;
Døme
  • ein amerikansk urinnvånar;
  • urinnvånarane utgjer om lag ti prosent av folkesetnaden i området
Artikkelside

våpenindustri

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

industri knytt til produksjon av våpen
Døme
  • amerikansk våpenindustri
Artikkelside

weasel

substantiv hankjønn

Uttale

viˊsel

Opphav

frå engelsk ‘røyskatt’; same opphav som vesel

Tyding og bruk

om eldre forhold: terrenggåande, militært beltekøyretøy av amerikansk type
Artikkelside

grå 1

adjektiv

Opphav

norrønt grár; samanheng med gry (2

Tyding og bruk

  1. som har ein farge mellom kvit og svart
    Døme
    • eit grått hus;
    • grå som oske;
    • få grått hår
  2. gusten og sliten å sjå til
    Døme
    • vere grå i huda;
    • bli gammal og grå
  3. Døme
    • han vart tidleg grå
  4. Døme
    • grått vêr;
    • det er grått i dag
  5. lite spennande;
    fargelaus, trist, einsformig
    Døme
    • den grå kvardagen;
    • eit grått tilvære;
    • grått humør;
    • ikkje sjå dei eldre som ein grå masse
  6. som går utanom lova eller offisielle kanalar;
    Døme
    • låne pengar på den grå pengemarknaden;
    • svarte og grå pengestraumar;
    • grått arbeid

Faste uttrykk

  • avskil på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • ho fekk avskil på grått papir
  • dei små grå
    hjernecellene, hjernen
    • bruke dei små grå;
    • ein aktivitet som skjerpar dei små grå
  • grå eminense
    person som held seg i bakgrunnen, men likevel har stor reell makt i kraft av å påverke mektige personar
    • ein grå eminense i amerikansk musikkliv
  • grå mus
    person med kjedeleg og anonym framtoning
    • ein spion skal helst vere ei grå mus utan fortid
  • grå stær
    augesjukdom der linsa i auget er uklar og ugjennomsiktig
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • setje grå hår i hovudet på nokon
    stadig valde ein annan uro og bry
Artikkelside