Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

viljehands, viljeshands

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i fotball: hands med medvite føremål om å stogge ballen
Døme
  • bli utvist etter ein grov viljehands
Artikkelside

raud

adjektiv

Opphav

norrønt rauðr, samanheng med latin ruber; jamfør rubin

Tyding og bruk

  1. som har ein farge som blod (og som ligg mellom oransje og fiolett i fargespekteret)
    Døme
    • raude roser;
    • vere raud og frisk i kinna;
    • eit raudt hus
  2. politisk radikal;
    Døme
    • politisk er han temmeleg raud

Faste uttrykk

  • den raude hanen gjel
    det brenn;
    det er brann
    • brannvernet har plikt til å rykkje ut når den raude hanen gjel
  • ikkje ha eit raudt øre
    vere heilt blakk
  • på raude rappen
    med ein gong;
    på flygande flekken
  • raud dag
    dag som er markert med raud skrift i kalender;
    fridag
  • raud lykt
    1. lykt med raudt glas som blir tend (ved inngangen til ein sal) når billettane til ei framsyning eller ein konsert er utselde
    2. fullt hus (1)
      • stykket vart vist kveld etter kveld for raude lykter
  • raud strek
    1. raudfarga strek som markerer feil i ein tekst
      • få mange raude strekar
    2. grense mellom det som er akseptabelt og det som er uakseptabelt
      • foreldre må setje nokre raude strekar for barna
  • raud tråd
    berande idé, hovudtema
    • gå som ein raud tråd gjennom boka
  • raude gardar
    1. avdelingar av væpna kommunistar som har spela ei rolle under uro og revolusjonar i fleire europeiske land
    2. ungdomsgrupper som skulle gjennomføre kulturrevolusjonen i Kina 1966–68
  • raude hundar
    barnesjukdom med raudt utslett;
    Rubella
  • raude tal
    tal som syner underskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • raudt kort
    1. i idrett: kort som domar viser til utøvar som blir utvist frå tevling eller kamp
    2. motseiing, innvending
      • fleire av debattantane burde ha fått raudt kort
  • raudt lys
    1. stoppsignal (1)
      • få bot for å køyre på raudt lys
    2. det å seie eller få nei til noko;
      avslag (2)
      • regjering gav raudt lys for avgifta;
      • dei fekk raudt lys for prosjektet
  • verke som ein raud klut
    vere årsak til sinne
Artikkelside

marsjordre

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

militær ordre om avmarsj
Døme
  • vente på marsjordre

Faste uttrykk

  • få marsjordre
    1. få beskjed om å setje i gang med noko
    2. bli oppsagd
      • ho fekk marsjordre da underslaget vart oppdaga
    3. bli utvist frå ein kamp
      • spelaren fekk marsjordre etter den stygge taklinga
Artikkelside

dusj

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk doccia ‘vassrøyr’; av latin ducere ‘leie’

Tyding og bruk

  1. fin sprut, særleg av vatn
    Døme
    • ta ein dusj;
    • brudeparet fekk ein dusj av konfetti
  2. apparat til å gje dusj (1)
    Døme
    • ho står i dusjen;
    • badekar med dusj
  3. rom med dusj (2)
    Døme
    • gymsal med dusj

Faste uttrykk

  • bli send i dusjen
    måtte gå av bana etter dårleg spel eller bli utvist på grunn av stygt spel
    • begge laga fekk ein spelar send i dusjen
Artikkelside

bli send i dusjen

Tyding og bruk

måtte gå av bana etter dårleg spel eller bli utvist på grunn av stygt spel;
Sjå: dusj
Døme
  • begge laga fekk ein spelar send i dusjen
Artikkelside

grisetakling

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

stygg og usportsleg takling (4)
Døme
  • han vart utvist etter grisetaklinga av keeper
Artikkelside

få marsjordre

Tyding og bruk

  1. få beskjed om å setje i gang med noko
  2. bli oppsagd
    Døme
    • ho fekk marsjordre da underslaget vart oppdaga
  3. bli utvist frå ein kamp
    Døme
    • spelaren fekk marsjordre etter den stygge taklinga
Artikkelside

raudt kort

Tyding og bruk

Sjå: raud
  1. i idrett: kort som domar viser til utøvar som blir utvist frå tevling eller kamp
  2. motseiing, innvending
    Døme
    • fleire av debattantane burde ha fått raudt kort
Artikkelside

allsidigheit

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

stor breidd, spennvidd, variasjon;
Døme
  • musikaren har utvist stor allsidigheit innanfor mange sjangrar
Artikkelside