Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
136 treff

Nynorskordboka 136 oppslagsord

stad 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt staðr; samanheng med stå (3

Tyding og bruk

  1. avgrensa geografisk område;
    flekk (2), plass
    Døme
    • finne ein høveleg stad til leirplass;
    • fastsetje tid og stad for møtet
  2. omgjevnad, område;
    Døme
    • vere frå ein liten stad;
    • reise frå stad til stad;
    • ha ein fin stad ved sjøen;
    • ein stad å vere
  3. mindre, avgrensa del av noko større
    Døme
    • det var feil fleire stader i boka;
    • han hadde brot tre stader i foten;
    • det var ein stad mellom femti og seksti tilhøyrarar
  4. varig verknad;
    Døme
    • det er ikkje nokon stad i det

Faste uttrykk

  • den evige staden
    Roma
  • ein viss stad
    1. do (2, toalett (1)
      • han måtte skunde seg ein viss stad
    2. helvete (1)
      • han ba dei reise ein viss stad
    3. ræv, bak (1, 1);
      underliv (1)
      • ho fall på isen og slo seg ein viss stad;
      • den rekninga kan du stikke ein viss stad
  • finne stad
    hende
    • hendinga fann stad for to år sidan
  • i nokons stad
    i same stilling eller situasjon som ein annan person er i
    • tenk deg i min stad;
    • ein vikar kom inn i hennar stad
  • same staden
    tilvising til ein stad i ein tekst som er nemnd tidlegare;
    forkorta sst.
  • til stades
    1. som er på den gjeldande plassen
      • alle elevane er til stades;
      • fyrsten var sjølv til stades
    2. som er eller eksisterer i ein samanheng;
      tilgjengeleg, nærverande;
      finst
      • føresetnadene er ikkje lenger til stades
Artikkelside

trepunktsbelte

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

sikkerheitsbelte i bil som er festa tre stader, ein del ved skuldra og dei to andre på på kvar side av hoftene
Artikkelside

stasjonere

stasjonera

verb

Opphav

av stasjon

Tyding og bruk

setje ut eller flytte til ein bestemt plass;
Døme
  • stasjonere troppar på strategiske stader;
  • stasjonere vaktpostar rundt leiren;
  • atomvåpen skal ikkje stasjonerast i Noreg i fredstid
Artikkelside

våttkort

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

prov på at ein har teke kurs i padling
Døme
  • visse stader får ein ikkje leige kajakk utan våttkort
Artikkelside

hovudfartsåre, hovudfartsår

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

viktigaste veg mellom to eller fleire stader;
jamfør ferdselsåre
Døme
  • dette er ei hovudfartsåre mellom dei store byane
Artikkelside

tenkjeleg, tenkeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som kan tenkjast
    Døme
    • på alle tenkjelege måtar;
    • leite på alle tenkjelege stader;
    • uvêret kom på det verst tenkjelege tidspunktet
  2. som kan skje eller vere tilfelle;
    Døme
    • glatt føre er ei tenkjeleg årsak til ulykka;
    • ho finn inga tenkjeleg forklaring
Artikkelside

blankofullmakt

substantiv hokjønn

Opphav

av blanko-

Tyding og bruk

underskriven fullmakt med opne stader i teksten til å fylle ut for den som får fullmakt;
uavgrensa fullmakt
Artikkelside

turné 1, turne 1

substantiv hankjønn

Uttale

turneˊ

Opphav

frå fransk; jamfør turnere

Tyding og bruk

reise som kunstnar, gruppe eller liknande gjer for å opptre for publikum fleire ulike stader
Døme
  • koret reiste på turné til USA
Artikkelside

avsides

adjektiv

Opphav

jamfør side

Tyding og bruk

  1. langt borte frå veg, ferdsel, tettbygde stader
    Døme
    • ei avsides bygd
  2. brukt som adverb: til sides, bort(e) frå dei andre
    Døme
    • bu avsides;
    • ta nokon avsides
Artikkelside

substantiv

substantiv inkjekjønn

Opphav

av latin (nomen) substantivum ‘(nomen) som står for substans’

Tyding og bruk

ord som refererer til skapningar, stader, ting, handlingar, tilstandar og abstrakte fenomen, og som i norsk kan bøyast i ubunden og bunden form, eintal og fleirtal;
Døme
  • ord som ‘hest’, ‘stein’, ‘kjærleik’, ‘skriking’ og ‘Kari’ er substantiv
Artikkelside