Avansert søk

Nynorskordboka 5 oppslagsord

spare

spara

verb

kløyvd infinitiv: spara

Opphav

norrønt spara

Tyding og bruk

leggje til side;
ikkje bruke
Døme
- spare 500 kr i månaden;
- spare den nye kjolen til jul
bruke mindre
Døme
- du sparer pengar på å nytte tilboda;
- spare plass;
- spare tid;
- spare på kreftene
la vere å gjere
Døme
- spar deg bryet
bruke så lite som råd
Døme
- spare og spinke
frita, live (4, skåne
Døme
- spare noko for noko;
- dei brutale soldatane sparte ingen i landsbyen;
- han sparer seg aldri i arbeidet

Faste uttrykk

ikkje spare på
vere raus
spare inn
tene inn, vinne inn
spare opp
leggje seg opp eller samle
spare saman
leggje eller samle seg opp
spare ut
skjere ut, lage opning

krut

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lågtysk krut, kortform av bussenkrut ‘børsekrydder’

Tyding og bruk

eksplosivt stoff brukt mellom anna til drivmiddel i skytevåpen
Døme
- kuler og krut
- - lauskrut
  - svartkrut
i overført tyding: kraft, energi
Døme
- ein kar med krut i;
- ei sak med mykje politisk krut

Faste uttrykk

halde krutet tørt
vere budd på kamp
ikkje ha funne opp krutet
vere dum eller godtruen
ikkje spare på krutet
ikkje vere atterhalden med å bruke sterke verkemiddel;
kome med sterke utsegner
han sparte ikkje på krutet da han fortalde kva som hadde skjedd
skyte med laust krut
kome med sterke påstandar som det ikkje er hald i

ikkje spare på krutet

Tyding og bruk

ikkje vere atterhalden med å bruke sterke verkemiddel;

kome med sterke utsegner;

Sjå: krut

Døme

han sparte ikkje på krutet da han fortalde kva som hadde skjedd

godord 1

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

venleg ord eller omtale;
ros (3
Døme
- få berre godord for arbeidet;
- han sparte ikkje på godorda
godnemne, noaord
Døme
- de brukte godordet ‘hinmannen’ for ‘djevelen’

innreie 2

innreia

verb

Opphav

jamfør reie (

Tyding og bruk

stelle til (hus eller rom) innvendes

Døme

dei sparte pengar ved å innreie huset sjølve;
stova er innreidd med gamle møblar og bøker