Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

snøføre

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør føre (

Tyding og bruk

lag med snø til å kome seg fram på

Døme

mangle fottøy til snøføre;
bilen sklei på snøføret

til all ulykke

Tyding og bruk

Sjå: ulykke

Døme

til all ulykke låg det grus på bakken slik at eg sklei og velta med sykkelen

ulykke, ulukke

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt úlykka; av lågtysk ungelucke

Tyding og bruk

hending som valdar stor skade og som ikkje er tilsikta;
alvorleg uhell
Døme
- bli utsett for ei ulykke;
- døy i ei ulykke;
- ulykka hende da bilen skulle køyre forbi;
- det glatte føret gjev fare for ulykker
- - arbeidsulykke
  - bilulykke
  - flyulykke
  - trafikkulykke
skadeleg forhold;
ulykkeleg omstende eller lagnad
Døme
- føre ulykke over nokon;
- det er ei ulykke å vekse opp i slummen;
- det er inga ulykke om vi må vente litt;
- ulykka er at middelet ikkje finst

Faste uttrykk

ei ulykke kjem sjeldan aleine
når noko går gale, kan ein rekne med at endå meir går gale
gjere ei ulykke på
gjere alvorleg skade på
pass dykk, elles gjer eg ei ulykke på dykk!
kome i ulykka
bli uynskt gravid
til all ulykke
ulykkelegvis
til all ulykke låg det grus på bakken slik at eg sklei og velta med sykkelen

sigerskrans

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

laurbærkrans som ein vinnar eller sigerherre får

Døme

ho fekk sigerskransen i det ho sklei over målstreken;
statuen har ein sigerskrans på hovudet

skli, sklide

sklida

verb

Opphav

same opphav som skri

Tyding og bruk

Døme

bilen sklei på det glatte føret

Faste uttrykk

skli ut
miste kontrollen over noko

glatt

adjektiv

Opphav

frå tysk; same opphav som glad (

Tyding og bruk

jamn i overflata;
utan klumpar;
slett, plan
Døme
- glatt hud;
- han har svart, glatt hår;
- elt inn mjøl til du får ein glatt og jamn deig
med låg friksjon;
utan feste;
sleip (2, 1)
Døme
- glatt som is;
- det er fare for glatte vegar;
- køyre på glatt føre;
- ho sklei ned den våte og glatte fjellsida
brukt som adverb: utan vanskar, lett
Døme
- operasjonen gjekk glatt;
- eg betaler glatt litt ekstra for den gode kvaliteten
vanskeleg å få tak på;
falskt venleg;
sleip (2, 3), sløg
Døme
- ein glatt politikar;
- ha ei glatt tunge
profesjonell, men upersonleg
Døme
- glatt stil;
- ei glatt framføring

Faste uttrykk

det glatte lag
sterk kritikk;
utskjelling
journalistane fekk det glatte lag etter publiseringa av saka;
eg vart sint og gav han det glatte lag
glatt muskulatur
muskulatur i innvolane som blir regulert av det autonome nervesystemet;
til skilnad frå tverrstripete muskulatur