Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
96 treff

Nynorskordboka 96 oppslagsord

trykksvak

adjektiv

Tyding og bruk

om staving: som blir uttalt med minst trykk (3, 5);
motsett trykksterk
Døme
  • i norsk er som regel første staving trykksterk og dei andre trykksvake;
  • bortfall av trykksvake vokalar
Artikkelside

uskriven lov/regel

Tyding og bruk

underforstått regel, forventing eller skikk som gjeld innanfor eit visst samfunn, miljø eller ein kultur;
Sjå: uskriven
Døme
  • bryte ei uskriven lov;
  • det er ein uskriven regel at ein helser på folk i fjellet
Artikkelside

uskriven

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er skriven ned (enno)
Døme
  • dei har ei uskriven avtale;
  • det fyrste kapittelet er førebels uskrive

Faste uttrykk

  • uskriven lov/regel
    underforstått regel, forventing eller skikk som gjeld innanfor eit visst samfunn, miljø eller ein kultur
    • bryte ei uskriven lov;
    • det er ein uskriven regel at ein helser på folk i fjellet
Artikkelside

leie ut

Tyding og bruk

dra slutningar for eit einskildtilfelle ut frå ein allmenn regel;
Sjå: leie
Artikkelside

leie 3

leia

verb

Opphav

norrønt leiða, kausativ til lide

Tyding og bruk

  1. føre med seg eller etter seg i handa eller i eit band
    Døme
    • leie eit barn;
    • dei leier kvarandre;
    • mora leidde sonen over vegen
  2. føre i ei viss lei
    Døme
    • leie kloakken ut i sjøen;
    • ho leidde samtala inn på eit nytt emne
    • brukt som adjektiv:
      • eit leiande spørsmål
  3. stå i spissen for;
    vere leiar for
    Døme
    • leie eit firma
    • brukt som adjektiv:
      • ha ei leiande stilling
  4. føre vidare elektrisitet eller varme
    Døme
    • vatn leier elektrisitet
  5. vere først i ei tevling
    Døme
    • nordmannen leidde med fem sekund

Faste uttrykk

  • leie an
    gå først
    • leie an i utviklinga
  • leie ut
    dra slutningar for eit einskildtilfelle ut frå ein allmenn regel;
    utleie
Artikkelside

synde

synda

verb

Tyding og bruk

gjere synd (1);
gjere noko som blir oppfatta som umoralsk eller gale;
bryte lov, regel eller liknande
Døme
  • synde mot Gud;
  • eg har synda mot det femte bodet;
  • mange bilistar syndar mot påbodet om å bruke bilbelte

Faste uttrykk

  • den som søv, syndar ikkje
    ein kan ikkje gjere noko gale mens ein søv
Artikkelside

treningstime

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

time (1, 1) som er sett av til trening
Døme
  • han har som regel tre eller fire treningstimar i veka
Artikkelside

trafikkregel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

regel som gjeld i trafikken
Døme
  • å køyre på raudt lys er eit brot på trafikkreglane;
  • lære seg trafikkreglane
Artikkelside

stavingsberande

adjektiv

Tyding og bruk

som dannar kjerne i ei staving (2);
Døme
  • vokalar er som regel stavingsberande
Artikkelside

trekkje våpen

Tyding og bruk

truge nokon med våpen, som regel pistol;
Sjå: våpen
Døme
  • politiet måtte trekkje våpen for å få kontroll på situasjonen
Artikkelside