Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
7 treff

Nynorskordboka 7 oppslagsord

ry 2

verb

Opphav

norrønt hrjóða ‘kaste utover, spreie’

Tyding og bruk

strø, drysse (2)
Døme
  • blomstrane ryr;
  • det rydde pengar ut ut av lommene

Faste uttrykk

  • ry frå kvarandre
    falle frå kvarandre i smådelar;
    smuldre (1)
Artikkelside

reinske

reinska

verb

Opphav

av reinse

Tyding og bruk

  1. fjerne noko som er ureint;
    gjere grundig rein;
    Døme
    • reinske neglene;
    • han har reinska potetene;
    • eg måtte reinske halsen før eg kunne seie noko
  2. Døme
    • reinske lommene;
    • dei reinskar garna for fisk;
    • fuglane har reinska morelltreet for bær

Faste uttrykk

  • reinske opp
    rydde opp
    • reinske opp på havbotnen;
    • dei reinska opp i partiet
  • reinske ut
    fjerne
    • reinske ut uynskte element
Artikkelside

kappe

substantiv hokjønn

Opphav

av mellomalderlatin cap(p)a; jamfør kåpe

Tyding og bruk

  1. sidt og laust plagg, ofte utan ermar og med eller utan hette
    Døme
    • ein domar i svart kappe
  2. ytterplagg med tynnare stoff enn i ein frakk
    Døme
    • ho leitar i lommene på kappa
  3. hovudplagg av lett stoff for kvinner
  4. smalt, rynkete tøystykke over vindauge, dør, på kjole eller liknande
  7. lite hus eller lok over nedgang på fartøy
  8. tekst som inngår i artikkelbasert doktoravhandling og som samanfattar og bind saman dei ulike artiklane;

Faste uttrykk

  • bere kappa på begge akslene
    prøve å vere ven med begge partar i ein strid;
    tene to herrar
  • kappe og krage
  • snu/vende kappa etter vinden
    stø det som for tida er mest populært
    • partiet får kritikk for å snu kappa etter vinden;
    • ein lyt halde på prinsippa sine framfor å vende kappa etter vinden
  • ta på si kappe
    ta ansvaret for eller utgiftene med
Artikkelside

tyte 3

tyta

verb

Opphav

av tut (1; jamfør tyte (2

Tyding og bruk

  1. stikke ut eller fram, særleg på grunn av for liten plass
    Døme
    • papira tyter ut av lommene
  2. piple eller sive ut
    Døme
    • vatnet tytte fram gjennom alle sprekkane
Artikkelside

småmynt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

mynt med liten verdi
Døme
  • med lommene fulle av småmyntar
Artikkelside

lommetjuv

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tjuv som stel frå lommene til folk
Artikkelside

saumfare

saumfara

verb
kløyvd infinitiv: saumfara

Opphav

opphavleg ‘sjå etter i saumane’

Tyding og bruk

granske nøye;
ransake
Døme
  • han saumfer lommene etter pengar
Artikkelside