Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
14 treff

Nynorskordboka 14 oppslagsord

binde

binda

verb

Opphav

norrønt binda

Tyding og bruk

  1. knyte, feste med tau, reip eller liknande
    Døme
    • binde på seg eit hovudplagg;
    • binde eit tau kring noko;
    • binde om sår;
    • gartnaren bind opp greinene på bærbuskane;
    • skipperen batt båten til bryggja;
    • hunden stod bunden fast utanfor butikken
  2. lage eller gjere i stand med å flette, knyte eller feste på annan måte
    Døme
    • binde kornband;
    • binde korger;
    • binde inn ei bok
  3. Døme
    • binde hoser
  4. få til å feste seg;
    knyte fast til seg;
    halde på plass
    Døme
    • grasrota bind jorda;
    • steinane skal binde kvarandre i muren;
    • sementen bind
  5. i kjemi: vere knytt til
    Døme
    • reint jern finst ikkje i naturen, det er bunde til andre stoff
  6. vere, bli (fast) knytt til eller avhengig av noko(n)
    Døme
    • vere bunden til familien;
    • ho var bunden til sjukesenga
  7. Døme
    • vere bunden av konvensjonar
  8. bringe, knyte til kvarandre
    Døme
    • vegen bind bygdene saman

Faste uttrykk

  • binde kapital
    plassere kapital (1, 1) slik at han ikkje kan brukast fritt
  • binde opp
    bestemme for ein viss bruk eller ei viss verksemd
    • bli bunden opp av mykje skrivearbeid;
    • dei er skeptiske til å binde opp så mykje pengar
  • binde på hender og føter
    ta ifrå nokon handlefridomen
    • bli bunden på hender og føter av regelverk og byråkrati
  • binde renta
    fastsetje rentefot for eit lån i ein viss periode
  • binde seg
    1. forplikte seg
      • forsikringsselskapet bind seg til å gjere opp for skaden;
      • ho ville ikkje binde seg til nokon
    2. oppføre seg ufritt;
      presse seg over evne
      • dansarane bind seg for mykje
Artikkelside

korg

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt korf, gjennom lågtysk; frå latin corbis

Tyding og bruk

  1. (fletta) behaldar av varierande storleik, ofte med handtak, til å lagre eller bere noko i
    Døme
    • fylle korga med matvarer;
    • flette korger;
    • bere soppen i ei korg på armen;
    • kjøpe ei korg jordbær;
    • bæra kostar 40 kr korga
  2. blomsterstand der mange blomstrar sit tett saman på ei flat eller litt kuleforma plate

Faste uttrykk

  • einaste hanen i korga
    einaste mannen blant fleire kvinner
  • få korga
    få avslag på frieri
  • gje nokon korga
    gje nokon avslag på frieri;
    slå opp med nokon
Artikkelside

svineblom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plante i slekta Senecio med gule korger
Artikkelside

tåg 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tág

Tyding og bruk

  1. grein av rota på tre eller plante;
    Døme
    • planta har lange tæger;
    • flette korger av tæger
  2. trevl, fiber, streng (særleg i muskel)
    Døme
    • skjelve i kvar tåg i kroppen;
    • kvar tåg skalv i han
Artikkelside

papyrus

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom latin; frå gresk

Tyding og bruk

  1. sumpplante i storrfamilien, nytta til skrivepapir, tauverk, korger og i båtbygging;
    Cyperus papyrus
  2. ark laga av stengelmergen i papyrus (1)
    Døme
    • eit brev skrive på papyrus
  3. papyrusrull med skrift på
Artikkelside

frisbeegolf

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

idrettsgrein som kan minne om golf (2, men i staden for at ein ball blir slått ned i eit hol, blir ein frisbee (1) kasta i korger av metall;
Artikkelside

dim sum

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. kinesisk matrett av eit utval dampa eller friterte matbitar, ofte servert i små korger
    Døme
    • ein kan få dim sum i alle europeiske storbyar
  2. dampa eller fritert liten matbit som er ein del av eit kinesisk måltid
    Døme
    • bestille åtte dim sumar
Artikkelside

kanadagullris

substantiv inkjekjønn

Opphav

førsteleddet av Canada

Tyding og bruk

plante i korgplantefamilien, innført frå Nord-Amerika, med gule korger på oversida av greinene;
Solidago canadensis
Artikkelside

haukeskjegg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

plante med gulblomstrande korger i korgplantefamilien;
Crepis
Artikkelside

fletting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • fletting av korger og matter;
  • fletting i trafikken
Artikkelside