Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 10 oppslagsord

villeiing, vill-leiing

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å villeie

Døme

bli klaga for villeiing og feilinformasjon

Artikkelside

snikskryte

snikskryta

verb

Opphav

jamfør engelsk humblebrag ‘audmjuk’ og ‘skryte’

Tyding og bruk

skryte (1) av seg sjølv på ein fordekt måte, forkledd som audmjukskap, sjølvironi eller liknande

Døme

ho snikskrytte berre då ho klaga over at det var så varmt i ferien

Artikkelside

undergravingsverksemd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

verksemd som har til hensikt å svekkje noko eller nokon, ofte den regjerande styresmakta

Døme

bli klaga av regimet for å drive undergravingsverksemd

Artikkelside

skuldgitt, skyldgitt

adjektiv

Tyding og bruk

klaga (for noko);

skuldgjeven

bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
- den skuldgitte mannen;
- skuldgitte kvinner
bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb
- eg er skuldgitt;
- dei var skuldgitt for tjuveri

Artikkelside

adresse

substantiv hokjønn

Uttale

adresˊse

Opphav

frå fransk

Tyding og bruk

opplysning om staden der nokon bur eller ei verksemd held til;
jamfør postadresse
Døme
- skrive namn og adresse på konvolutten;
- kan eg få adressa di?
- utan fast adresse;
- ukjent adresse
(høgtideleg) skriv frå fleire personar til ein einskildperson eller institusjon med krav, protest eller lykkynsking
Døme
- ei adresse til Kongen frå Stortinget;
- kunstnarane sende ei adresse til styresmaktene der dei klaga på kåra sine
i overført tyding, særleg i fotball: mottakar (av ballen)
Døme
- pasningar utan adresse;
- han hadde rett adresse på fleire av pasningane

Faste uttrykk

ha adresse til
sikte til, vere retta mot
kritikken hadde adresse til partileiinga

Artikkelside

skuldspørsmål, skyldspørsmål

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

spørsmål om ein tiltalt er skuldig i den gjerninga hen er klaga for

Artikkelside

ekteskapslovnad

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lovnad (1) om å gifte seg med nokon

Døme

bli klaga for broten ekteskapslovnad

Artikkelside

forhandlingskort

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

verkemiddel eller argument ein bruker for å oppnå det ein ynskjer i forhandling

Døme

atomvåpen er eit av dei viktigaste forhandlingskorta til landet;
partiet blir klaga for å bruke oljeverksemda som forhandlingskort

Artikkelside

fundamentalisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

religiøs ideologi som byggjer på strengt bokstavleg tolking av heilage skrifter og krev at religionen skal danne grunnlaget for politiske og sosiale institusjonar i samfunnet
Døme
- kristen fundamentalisme;
- islamsk fundamentalisme;
- jødisk fundamentalisme
usvikeleg, kompromisslaus tru eller haldning
Døme
- han klaga amerikanarane for å drive med imperialistisk fundamentalisme

Artikkelside

røyklukt

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

lukt av røyk

Døme

han vakna av røyklukt;
kollegaene klaga på røyklukt frå kontoret hennar

Artikkelside