Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
27 treff

Nynorskordboka 27 oppslagsord

slide

substantiv hankjønn

Uttale

slaid

Opphav

frå engelsk ‘noko som glir’

Tyding og bruk

  1. lysbilete av positiv film;
  2. digitalt lysbilete som til dømes blir vist i ein presentasjon
    Døme
    • føredragshaldaren hadde mange slides
Artikkelside

slepesko

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

bøyel eller mei av jern som ein reiskap glir på
Artikkelside

sleid, sleide

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk slide ‘noko som glir eller kan skuvast’

Tyding og bruk

  1. maskindel som opnar og stengjer for inn- og utstrøyming i ein sylinder i til dømes ein dampmaskin, ein regulator eller eit trykkluftverktøy
  2. maskindel som styrer ei glidande rørsle langs ei skinne;
Artikkelside

herken

adjektiv

Tyding og bruk

  1. om veg, føre: ujamn, tung
    Døme
    • herken veg;
    • det går herke
  2. som glir dårleg, trå
    Døme
    • ha herkne ski;
    • det er herke å køyre med slede på berre sanden
Artikkelside

skjene 1

substantiv hokjønn

Opphav

av lågtysk schene eller tysk Schiene

Tyding og bruk

  1. kvar av to lange, profilerte gjenstandar av metall som ligg parallelt og tener som køyrebane for tog og trikk
    Døme
    • leggje ned skjener til tog
  2. smal, avlang gjenstand av metall, plast eller liknande som noko kan gli eller køyre på
    Døme
    • skuffene glir på skjener
  3. langt, smalt stykke av fast materiale brukt til å halde ein skadd lekamsdel i ro
    Døme
    • ho har fått på ei skjene for å halde armen i ro

Faste uttrykk

  • gå på skjener
    gå som det skal;
    fungere
    • det er hektisk, men alt har gått på skjener så langt
Artikkelside

seglande, siglande

adjektiv

Opphav

av segle

Tyding og bruk

  1. som seglar;
    som glir eller flyg
    Døme
    • ei seglande jekt;
    • ei seglande svale
  2. som har gunstige forhold for segling;
    Døme
    • elva er seglande;
    • det er seglande i dag
Artikkelside

gli, glide 1

glida

verb

Opphav

frå lågtysk; samanheng med glane (2 og glense

Tyding og bruk

  1. røre seg tilnærma friksjonslaust på eit underlag;
    miste festet, skli
    Døme
    • skiene glir dårleg;
    • såpa glei ut av hendene;
    • gli bortover isen;
    • eg glei på isen og brekte armen
  2. flytte seg jamt og stilt;
    skride, sige
    Døme
    • maten glei ned;
    • skipet glei på vatnet;
    • grunnen glei ut;
    • døra glei sakte opp;
    • la auga gli over landskapet
  3. i overført tyding: flytte eller utvikle seg jamt
    Døme
    • tydingane glir over i kvarandre;
    • gli inn i faste vanar
  4. fungere godt;
    gå lett
    Døme
    • samarbeidet glir godt;
    • få spelet til å gli;
    • samtala glir ikkje

Faste uttrykk

  • gli frå kvarandre
    bli framande for kvarandre;
    miste kontakten
Artikkelside

teatralsk

adjektiv

Opphav

gjennom tysk; frå latin

Tyding og bruk

Døme
  • eit teatralsk andletsuttrykk
  • brukt som adverb:
    • han glir teatralsk over golvet
Artikkelside

skeisetak

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. tak med skeiser;
    Døme
    • ungane tok dei første skeisetaka på isen
  2. i langrenn: det å skyve frå ut til sida med éi ski mens ein glir på den andre;
Artikkelside

skøytetak

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tak (2, 4)

Tyding og bruk

  1. det å skyve frå med ei skøyte mens ein glir på den andre;
    Døme
    • han tok sine første skøytetak på tjernet
  2. i langrenn: det å skyve frå ut til sida med éi ski mens ein glir på den andre;
Artikkelside