Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
14 treff

Nynorskordboka 14 oppslagsord

stjerneform

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. fasong som liknar på ei stjerne (1)
    Døme
    • kaka har stjerneform
  2. veldig god fysisk tilstand;
    Døme
    • spissen er i stjerneform for tida
Artikkelside

timeglasfasong

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fasong som eit timeglas (smal på midten og vid oppe og nede)
Artikkelside

pølse

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør islandsk pylsa

Tyding og bruk

  1. matrett av finhakka kjøtblanding, innmat eller liknande, stappa i dyretarm eller syntetisk etterlikning av dyretarm
    Døme
    • pølser kan kokast, steikjast, røykjast og spekjast;
    • varme pølser med brød
  2. noko som liknar på ei pølse (1) i fasong

Faste uttrykk

  • ei pølse i slaktetida
    ein bagatell i den store samanhengen
  • rosina i pølsa
    høgdepunktet;
    det beste (som kjem til sist);
    prikken over i-en
Artikkelside

form

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt form; frå latin

Tyding og bruk

  1. ytre avgrensing av ein ting;
    Døme
    • rund form;
    • forma på bordet;
    • ha form som ein sylinder
  2. måte eit ord kan opptre på, særleg med omsyn til bøying, uttale og skrivemåte;
    utsjånad til eller variant av eit ord
    Døme
    • ubunden form eintal;
    • skrive bokmål med radikale former
  3. måte som noko finst, ovrar seg eller er sett saman på;
    type, art, variant
    Døme
    • stoffet finst i både fast og flytande form;
    • varme er ei form for energi;
    • ymse former for misbruk;
    • skilnaden på form og innhald
  4. rett måte å te seg eller opptre på;
    Døme
    • halde på formene;
    • leggje vekt på ytre former;
    • i verdige former
  5. (god) fysisk tilstand
    Døme
    • kome i form;
    • i dårleg form;
    • finne forma til VM
  6. behaldar til å forme eller støype noko i
    Døme
    • støype i form;
    • eldfast form

Faste uttrykk

  • i form av
    som består av eller kjem til uttrykk som
    • betale i form av narkotika;
    • finansieringa er komen i stand i form av eit lån
  • ta form
    bli ferdig;
    utvikle seg
    • planane byrjar å ta form;
    • det nye kyrkjebygget er i ferd med å ta form
  • ta form av
    sjå ut eller ha eigenskapar som;
    kome til uttrykk gjennom
    • møblane tek form av silhuettar og andlet når ein skrur av lyset;
    • samarbeidet vil først og fremst ta form av utveksling av informasjon
Artikkelside

fasong

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå latin factio ‘handling’ av facere ‘gjere’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fasongen på vasen;
    • kjolen har fin fasong;
    • steinhellene er ulike i storleik og fasong

Faste uttrykk

  • få fasong på
    få skikk, orden, system på
Artikkelside

ål 5

substantiv hankjønn

Opphav

truleg av ål (1 på grunn av opphavleg fasong på merket

Tyding og bruk

i kortspel: spelemerke, sjetong
Artikkelside

få fasong på

Tyding og bruk

få skikk, orden, system på;
Sjå: fasong
Artikkelside

figur

substantiv hankjønn

Opphav

av latin fingere ‘lage’

Tyding og bruk

  1. ytre form eller fasong, særleg på menneskekropp;
    Døme
    • ha slank figur
  2. Døme
    • ein tydeleg politisk figur;
    • kongen fungerer som ein samlande figur i kriser
  3. karakter i diktverk
    Døme
    • figurane i skodespelet
  4. måte å te seg eller opptre på
    Døme
    • gjere ein god figur
  5. skapnad laga i materiale som leire, plast, is, glas eller sand;
    Døme
    • skjere ut figurar i tre;
    • tørke støv av alle figurane på hylla;
    • ein figur til å setje på toppen av bryllaupskaka
  6. forklarande bilete til tekst
    Døme
    • sjå figur 6
  7. i matematikk: samling linjer og flater som lagar ei geometrisk form
    Døme
    • triangel, rektangel og andre figurar
  8. retorisk eller poetisk uttrykk som vik av frå vanleg språkføring
  9. i musikk: mindre, avgrensa gruppe av tonar som gjerne blir tekne opp att fleire gonger
  10. samanhengande og etablert sett av rørsler eller posisjonar i dans;
    avdeling av turdans
Artikkelside

raglan

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk, etter namnet til feltmarskalk lord Raglan (1788–1855) som skal ha innført ein frakk med sånn fasong under Krimkrigen

Tyding og bruk

  1. frakk (1 med ermer som blir smalare i ei kileform opp mot kragen, slik at det ikkje er skuldersaum;
  2. i strikking: jamne, skråstilte fellingar frå halslinning til armhole på ein genser eller ei jakke;
Artikkelside

maksel

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; jamfør make (2

Tyding og bruk

fasong, form;
mal, modell, mønster
Døme
  • det er god maksel på den skeia;
  • arbeide etter maksel
Artikkelside