Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
848 treff

Nynorskordboka 848 oppslagsord

s-verb

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. i nynorsk: tidlegare sideform av st-verb
  2. i bokmål: verbform som ein får ved å leggje ‘-s’ til stamma av eit verb, til dømes ‘undres’ av ‘undre’;
Artikkelside

industriarbeidarløn

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

gjennomsnittleg løn (1, 1) som industriarbeidarar får
Døme
  • gjennomsnittleg industriarbeidarløn er ofte utgangspunkt i tariffoppgjeret
Artikkelside

løn 1, lønn 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt laun

Tyding og bruk

  1. godtgjersle for eit arbeid eller ei teneste;
    Døme
    • få løn for strevet
  2. konsekvens, følgje (1, 1);
    straff
    Døme
    • få løn som fortent
  3. fastsett betaling for eit arbeid;
    Døme
    • ha høg løn;
    • ha 700 000 i året i løn;
    • få permisjon med full løn;
    • løna har auka det siste året

Faste uttrykk

  • utakk er verdas løn
    du får ingen takk for det gode du gjer
Artikkelside

kjølig

adjektiv

Opphav

av kjøl (2, 1)

Tyding og bruk

  1. etter måten kald;
    Døme
    • ein kjølig sommardag;
    • vi får ein kjølig vêrtype dei neste dagane;
    • det er litt kjøligare ute ved kysten
  2. i overført tyding: roleg (4);
    Døme
    • eit kjølig intellekt;
    • få ei kjølig mottaking
    • brukt som adverb
      • vere kjølig vurderande
Artikkelside

streikefond

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

fond (2, 1) som arbeidarar i streik får stønad frå når dei ikkje får løn;
Artikkelside

vekstgrunn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. den delen av jorda der vekstane får feste
  2. i overført tyding: grunnlag, moglegheit eller vilkår for vekst og utvikling;
    Døme
    • finne god vekstgrunn for tankane sine
Artikkelside

vekslepengar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. pengar ein får att etter å ha betalt med ein større pengeverdi enn det noko kostar
    Døme
    • han fekk att 23 kroner i vekslepengar
  2. (lause) myntar;
    Døme
    • ha lomma full av vekslepengar

Faste uttrykk

  • berre vekslepengar
    berre små summar;
    småpengar
    • i dag er 10 kr berre vekslepengar
Artikkelside

veggepryd, veggpryd

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. pynt eller utsmykking på vegg
  2. i overført tyding: person, oftast jente, som ikkje er bydd opp til dans, og dermed sit langs veggen
    Døme
    • sitje som veggepryd under heile dansen
  3. i overført tyding: person som ikkje deltek eller får delta i det som skjer
Artikkelside

undervegs

adverb

Opphav

etter tysk; av veg

Tyding og bruk

  1. på ferd til ein (annan) stad;
    på veg
    Døme
    • han er undervegs til Paris;
    • toget er undervegs
  2. på turen
    Døme
    • undervegs møtte eg ein bjørn
  3. mens ein prosess eller ei utvikling går føre seg;
    under framdrifta
    Døme
    • arbeidet har hatt mange vanskar undervegs;
    • vi får løyse problema undervegs
Artikkelside

tåreperse

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør perse (1

Tyding og bruk

  1. person som er snar til å gråte
  2. film, bok eller liknande som får ein til å gråte
    Døme
    • boka er ei sentimental tåreperse
Artikkelside