Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
21 treff

Nynorskordboka 21 oppslagsord

translitterasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

omskriving frå eit alfabet til eit anna;
Artikkelside

transkripsjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. det å føre over frå eitt alfabet til eit anna;
  2. det å skrive om ein komposisjon for eitt instrument til eit anna;
  3. nedskriving av lydopptak;
Artikkelside

transkribere

transkribera

verb

Opphav

av latin trans- og scribere ‘skrive’

Tyding og bruk

  1. skrive om tekst frå eitt alfabet til eit anna;
    Døme
    • transkribere russisk til norsk
  2. overføre komposisjon for eitt instrument til andre instrument
  3. overføre lydopptak til skrift
    Døme
    • transkribere samtalane med informantane
Artikkelside

teikn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt teikn eller tákn

Tyding og bruk

  1. fenomen eller hending som viser eller symboliserer noko
    Døme
    • ikkje vise teikn til anger;
    • det er ikkje teikn til snø enno;
    • dugnaden er eit teikn på god naboskap;
    • trivsel på arbeidsplassen eit godt teikn
  2. symbol for eit tydingsinnhald, særleg om del av alfabet eller skriftsystem
    Døme
    • det japanske skriftspråket har mange ulike teikn
  3. handrørsle og mimikk brukt som ei språkleg eining i teiknspråk (1)
  4. kroppsrørsle eller signal brukt for å gi ein kort, enkel beskjed
    Døme
    • han gav teikn om at dei skulle vere stille;
    • fotgjengaren gav teikn om at hen skulle over vegen
  5. Døme
    • teikn i i tida;
    • vedvarande feber kan vere eit dårleg teikn;
    • teikn og under

Faste uttrykk

  • teikn i sol og måne
    teikn som tyder på at noko kjem til å hende
Artikkelside

telegrafalfabet

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

alfabet med særskilde teikn som ein bruker når ein telegraferer, til dømes morsealfabetet
Artikkelside

latinsk

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld latin og latinarane
Døme
  • latinsk grammatikk

Faste uttrykk

  • latinsk alfabet
    alfabet brukt av romarane og sidan i dei fleste europeiske landa;
    til skilnad frå gresk alfabet og kyrillisk alfabet
  • latinsk skrift
    handskrift utvikla frå romerske skriftteikn
Artikkelside

kyrillisk

adjektiv

Uttale

kyrilˊisk

Opphav

etter namnet Kyrillos, 826–869, apostel for slavarane

Faste uttrykk

  • kyrillisk alfabet
    skriftsystem med bokstavar som i hovudsaka byggjer på det greske alfabetet, brukt i slaviske land med ortodoks religion;
    russisk alfabet
Artikkelside

gresk 2

adjektiv

Opphav

norrønt grikkskr; av grekar

Tyding og bruk

  1. som gjeld Hellas eller grekarane;
    jamfør hellensk
    Døme
    • gresk mytologi
  2. uforståeleg
    Døme
    • det er gresk for meg

Faste uttrykk

  • gresk alfabet
    eige alfabet og typesett brukte i gresk og (delvis eller tillempa) i visse andre språk
  • gresk salat
    salat (1) med blant anna fetaost, oliven og tomatar
Artikkelside

fonetisk

adjektiv

Tyding og bruk

i språkvitskap: som gjeld fonetikk;
Døme
  • fonetisk gjengiving av tale;
  • fonetisk alfabet

Faste uttrykk

  • fonetisk skrift
    skrift som gjev at talespråk så nøyaktig som mogleg;
    lydskrift
Artikkelside

analfabet

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk; av an- (2 og alfabet

Tyding og bruk

  1. person som korkje kan lese (1) eller skrive (1)
    Døme
    • ingen skal gå ut av grunnskulen som analfabet
  2. person med lite kunnskap om eit emne
    Døme
    • ein analfabet i rekning;
    • vere ein politisk analfabet

Faste uttrykk

  • funksjonell analfabet
    vaksen person som har for låg lese- og skrivedugleik til å kunne gjere seg nytte av han
Artikkelside