Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
20 treff

Bokmålsordboka 2 oppslagsord

avse

verb

Opphav

‘vende øynene fra’

Betydning og bruk

være foruten;
Eksempel
  • avse tid til;
  • har du noen kroner å avse?
  • vi har ingenting å avse
Artikkelside

avsette

verb

Betydning og bruk

  1. gi avskjed (fra et embete, en stilling, et verv);
    si opp
    Eksempel
    • avsette presidenten
  2. reservere for et visst formål
    Eksempel
    • på budsjettet er det avsatt et visst beløp til uforutsette utgifter
  3. Eksempel
    • det var ikke noe problem å avsette varene
Artikkelside

Nynorskordboka 18 oppslagsord

fall

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt fall; jamfør falle

Tyding og bruk

  1. det å falle (1);
    rørsle nedover;
    det at noko er i rørsle nedetter
    Døme
    • ho er skadd etter eit fall frå ein stige;
    • i fritt fall
  2. måte som noko heng eller ligg på;
    bølgjer eller krøllar
    Døme
    • ha fint fall i håret;
    • naturleg fall
  3. det å bli styrta eller avsett;
    det å bli erobra;
    det å døy eller bli drepen
    Døme
    • Napoleons fall;
    • dei fryktar regjeringa sitt fall
  4. det å synde;
    jamfør syndefall
    Døme
    • fall og oppreising
  5. slakta eller felt dyr
  6. høgdeskilnad nedetter;
    Døme
    • elva har eit fall på fem meter;
    • eit fall på 1 : 20
  7. Døme
    • fall på børsane
  8. tau eller talje til å heise og fire segl, bom og liknande med
  9. grunne som det bryt hardt på
    Døme
    • fluer og fall
  10. Døme
    • kornet er lite til falls
  11. Døme
    • vi rekk vel bussen; i motsett fall må vi gå;
    • taper vi, er det i så fall synd;
    • laget får i beste fall sølv, i verste fall sjetteplass

Faste uttrykk

  • knall og fall
    dundrande nederlag;
    fiasko
    • det enda i knall og fall
  • stå for fall
    måtte falle;
    måtte slutte
Artikkelside

tuff 1

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk, frå italiensk; av latin tofus

Tyding og bruk

  1. porøs bergart av avsett vulkansk oske
  2. porøs avleiring av kalk og kisel utfelt frå vatn
Artikkelside

spørjetime

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fast time eller tid som er avsett til spørsmål, særleg om den tida da stortingsrepresentantane kan stille spørsmål til statsrådane (og få svar)
Artikkelside

avskjed

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom bokmål; frå lågtysk scheden ‘skilje’

Tyding og bruk

  1. det å skiljast eller ta farvel;
    Døme
    • ta avskjed med nokon;
    • ein trist avskjed
  2. det å slutte i eller bli avsett frå eit embete eller ei stilling
    Døme
    • søkje avskjed

Faste uttrykk

  • avskjed i nåde
    avgang etter oppnådd aldersgrense eller etter søknad
    • ho fekk avskjed i nåde
  • avskjed på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • han fekk avskjed på grått papir
Artikkelside

avskil

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å skiljast eller seie farvel;
    Døme
    • ta avskil med nokon
  2. det å slutte i eller bli avsett frå eit embete eller ei stilling
    Døme
    • søkje avskil

Faste uttrykk

  • avskil i nåde
    avgang etter oppnådd aldersgrense eller etter søknad
    • han fekk avskil i nåde
  • avskil på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • ho fekk avskil på grått papir
Artikkelside

årring

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

ring som i eitt år blir avsett på ei trestamme, og som ein kan sjå som konsentriske sirklar når stamma er skoren over
Døme
  • tel ein årringane, finn ein kor gammalt treet er
Artikkelside

dropstein

substantiv hankjønn

Opphav

av drop

Tyding og bruk

formasjon av mineral avsett frå drypande vatn i holer (1 og liknande;
samnemning på stalagtittar og stalagmittar;
Døme
  • ei hole med dropstein;
  • ei eventyrverd av dropstein og underjordiske fjellformasjonar
Artikkelside

friluftsområde

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

område avsett til friluftsliv for allmenta
Artikkelside

eksdronning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

avgått eller avsett dronning (1)
Artikkelside

ekskonge

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

avgått eller avsett konge (1, 1)
Artikkelside