Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 3894 oppslagsord

ut

прислівник

Походження

norrønt út

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå innsida mot utsida
Приклад
- gå ut av huset;
- bryte seg ut av fengselet;
- pirke ut ei flis;
- tømme ut vatnet;
- sjå ut av vindauget;
- snu vranga ut;
- døra slår ut;
- finne ein veg ut;
- ta jakka ut av skapet;
- pakke ut ei gåve
- brukt som preposisjon:
  gå ut døra;
  glo ut vindauget;
  snike seg ut bakdøra
brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå ein (sentral) opphavsstad
Приклад
- reise ut av landet;
- det veks ut greiner frå stamma;
- flytte ut frå heimen;
- sende ut brev;
- drive ut på havet;
- reise ut på landet
brukt for å uttrykkje at noko blir større, lengre eller fyldigare
Приклад
- breie seg ut;
- sy ut buksa;
- strekkje ut armane;
- byggje ut huset;
- foredraget dreg ut
brukt for å uttrykkje at ein gjev frå seg (råderett over) noko
Приклад
- låne ut pengar;
- dele ut arv;
- punge ut;
- leige ut ein bil
brukt for å uttrykkje at noko blir fullført eller gjort til det er slutt
Приклад
- lese ut boka;
- kvile ut etter helga;
- drikke ut glaset;
- fylle ut eit skjema;
- slite ut kleda;
- møtet varte dagen ut;
- halde ut
- brukt som preposisjon:
  bli verande ut året;
  bli heime ut dagen
brukt for å uttrykkje at noko blir borte eller til inkjes
Приклад
- slokne ut;
- døy ut;
- blåse ut lyset;
- vatnet tørka ut
brukt for å uttrykkje at noko skjer i utstrekt grad
Приклад
- tisse seg ut;
- snakke ut om problema sine;
- slite ut kleda;
- dumme seg ut
brukt for å uttrykkje at noko gjeld det ytre
Приклад
- dette tek seg godt ut;
- han seg godt ut
brukt for å uttrykkje at noko blir teke (bort) frå ei mengd, eit forråd, eit materiale, ei samling eller ein krins
Приклад
- plukke ut varer;
- skjere ut figurar i tre;
- velje ut ein kandidat;
- skilje seg ut i klassa;
- bryte ut av eit miljø;
- melde seg ut av laget;
- bli slått ut av turneringa;
- byte ut gardinene
brukt for å uttrykkje rørsle frå heimen
Приклад
- skal vi ta ein tur ut?
- gå ut og leike;
- det tok tid å kome seg ut;
- dra ut for å fiske
brukt for å uttrykkje rørsle til utestad eller fest;
jamfør ute (5)
Приклад
- skal de ut i kveld?
- i morgon har eg tenkt meg ut
brukt for å uttrykkje rørsle til eit avgrensa mål
Приклад
- gå ut på balkongen;
- leggje ut på havet;
- liste seg ut på gangen;
- forsvinne ut i skogen;
- svinge ut på vegen
brukt for å uttrykkje at noko blir kjent for fleire eller for allmenta
Приклад
- gi ut ei bok;
- kome ut som homofil;
- gå ut med namnet til offeret;
- ikkje ville ut med noko;
- nå ut med bodskapen;
- leggje ut noko på nettet;
- leggje ut om privatlivet sitt
brukt for å uttrykkje at ei viss tid har gått sidan noko byrja
Приклад
- kom lenger ut i veka;
- det lid ut på dagen;
- sovne tre minutt ut i føredraget;
- det første målet kom allereie to minutt ut i kampen
brukt for å uttrykkje skifte til ein ny tilstand eller situasjon
Приклад
- gå ut i permisjon;
- kaste seg ut i noko nytt

Фіксовані вирази

dag ut og dag inn
svært lenge;
støtt
fullt ut
aldeles, fullstendig
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtala gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut og inn hos
vere stadig gjest hos (nokon)
kjenne ut og inn
ha svært god kjennskap til
kome ut av det
miste samanhengen;
miste tråden
midt i talen kom han ut av det
leggje seg ut
leggje på seg
liggje rett ut
vere utstrekt; utmødd; hjelpelaus (på grunn av sjukdom)
måtte ut med
måtte betale
dei måtte ut med ein stor sum for å reparere bilen
ut av
brukt for å uttrykkje følgje eller resultat
få mykje ut av lite;
gjere det beste ut av situasjonen;
det kjem ikkje noko godt ut av krangling
ut frå
brukt for å uttrykkje at noko tener som grunnlag for ei tolking, vurdering eller liknande;
med utgangspunkt i
ut frå kva eg veit, kjem ho i kveld;
handle ut frå si eiga interesse
ut med
brukt for å uttrykkje at noko skal bli fjerna, erstatta eller teke ut av bruk
vi må ut med dei gamle maskinene;
i morgon er det ut med skrotet i bua;
ut med dykk!
vite korkje ut eller inn
ikkje sjå nokon utveg

Сторінка статті

tøye 2

tøya

дієслово

Походження

norrønt teygja

Значення та вживання

gjere lengre eller vidare;
dra, strekkje
Приклад
- tøye musklane
få til å vare lengst mogleg eller auke så mykje som mogleg
Приклад
- tøye midlane så langt råd er;
- tøye evnene til det maksimale;
- vi får tøye tolmodet endå litt til
tilpasse utover det som er lovleg eller akseptabelt
Приклад
- tøye reglane;
- tøye lova

Фіксовані вирази

tøye grensene
gjere noko som går ut over det tillatne eller forventa
tøye seg
1. gjere seg lang
  han tøyer seg for å nå taket
2. strekkje seg
  tøye seg fram over bordet
3. forsøke å oppnå;
  vere villig til noko
  ha eit ideal å tøye seg etter;
  partane har tøygd seg langt for å få til ei semje
tøye strikken
nærme seg grensa for det som er akseptabelt
tøye ut
1. strekkje musklane (etter trening)
2. gjere lengre

Сторінка статті

vinne 3

vinna

дієслово

Походження

norrønt vinna; jamfør vinnande

Значення та вживання

sigre (1) (i kamp, konkurranse, val eller liknande);
oppnå vinst eller premie (i konkurranse, lotteri eller spel)
Приклад
- dei har vunne slaget;
- krigen er vunnen;
- vinne i ei idrettstevling;
- han vann over konkurrentane;
- ho har vunne rettssaka;
- eg vann førstepremien;
- eg vinn aldri i tipping
skaffe seg, sikre seg;
oppnå
Приклад
- dei vann ære og makt;
- vinne vener;
- dei vinn godhug frå alle;
- partiet har vunne att tilliten;
- det er lite å vinne ved ei omlegging;
- ta ein snarveg for å vinne tid;
- vinne tilslutning for ei sak
ha krefter til;
makte, orke (2, 1)
Приклад
- arbeide alt ein vinn
ha tid til;
rekke (3, 2)
Приклад
- eg vinn ikkje med alt arbeidet
kome seg, bli betre
Приклад
- utdanninga har vunne på dei nye tiltaka
onne, vinne (2

Фіксовані вирази

vinn eller forsvinn
situasjon der ein må lykkast viss ein framleis skal vere med vidare (i turnering, val eller liknande)
kampen kan fort bli vinn eller forsvinn for laget
vinne fram
få tilslutning;
oppnå framgang
vinne fram med ideane sine
vinne innpå
hale innpå
vinne seg
bli betre;
kome seg
ho vann seg da dei vart kjende;
bygda vann seg da nyvegen kom
vinne ut
få fram eller framstille;
utvinne
vinne ut malm;
store selskap som vinn ut olje

Сторінка статті

open

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vend oppover’; samanheng med opp

Значення та вживання

ikkje lukka eller stengd
Приклад
- eit ope vindauge;
- skjorta er open i halsen;
- vegen over fjellet er open for biltrafikk;
- ei open bok
ikkje dekt til;
utan ly
Приклад
- ein open båt;
- her er så ope for vinden
med god plass og fritt utsyn;
vid
Приклад
- i open sjø;
- ein open plass der folk møtest
som ikkje er fylt;
tom, ledig
Приклад
- skjemaet har eit ope rom til underskrifta;
- stillinga står open ut året
tilgjengeleg for allmenta
Приклад
- museet er ope på søndagar;
- førelesingane på universitetet er opne;
- eit ope møte
som ikkje skjuler avgjerder og handlingar
Приклад
- arbeide for eit opnare samfunn
utan atterhald;
endefram (1);
ærleg (1)
Приклад
- vere open mot nokon
- brukt som adverb:
  snakke ope om noko
klar, tydeleg;
openberr
- brukt som adverb:
  han har lenge vore ope homofil
mottakeleg
Приклад
- vere open for nye synspunkt;
- ha eit ope blikk for mangfaldet i samfunnet
ikkje avgjord;
uløyst
Приклад
- eit ope spørsmål
som ein kan utvide eller byggje ut
Приклад
- opne ordklassar
om vokal: som blir laga med låg tungestilling;
om staving: som sluttar på vokal

Фіксовані вирази

for open scene
1. med sceneteppet frådrege
  applaus for open scene
2. som alle kan observere
  ei oppgjerd for open scene
for opne dører
med tilgjenge for publikum
rettssaka gjekk for opne dører
halde auge og øyre opne
følgje nøye med
halde ope
la butikk eller anna verksemd vere open for kundar
liggje ope i dagen
vere heilt tydeleg
det ligg ope i dagen at det er duka for strid
med opne auge
medviten om kva ein gjer
feil som er gjort med opne auge;
gå inn i ein vanskeleg situasjon med opne auge
ope brev
brev til ein person eller institusjon som blir offentleggjort i pressa
ope landskap
1. landskap utan skog, åsar eller fjell som stengjer for utsyn
2. kontorlandskap
ope sår
1. sår som ikkje har fått skorpe på seg
2. vond konflikt
ope vatn
isfritt vatn
på open gate
i full offentlegheit så forbipasserande kan sjå det
ranet skjedde på open gate
spele med opne kort
ikkje løyne noko
ta imot med opne armar
ta imot med velvilje og glede
under open himmel
ute i det fri

Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lågtysk vri

Значення та вживання

om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
Приклад
- frie borgarar;
- innbyggjarane er frie;
- landet har ein fri riksskipnad;
- den frie verda;
- frie val;
- eit av dei friaste samfunna i verda
politisk sjølvstyrt;
uavhengig
Приклад
- eit fritt land;
- eitt fritt folk;
- den frie pressa
verna av lova;
trygg for åtak
Приклад
- ha fritt leide
ikkje innesperra eller i fangenskap
Приклад
- på fri fot
- brukt som adverb
  sleppe fri;
  setje nokon fri
utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
Приклад
- fritt armslag;
- fritt farvatn;
- fri bane;
- fritt utsyn;
- på fri mark;
- i Guds frie natur
- brukt som adverb
  puste fritt;
  vekse fritt;
  falle fritt;
  garden ligg fritt til
ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
tillaten for alle;
allmenn, open
Приклад
- fri konkurranse;
- den frie marknaden;
- fritt fiske;
- ynskje friare tilgjenge til alkohol;
- fritt ord
ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
sjølvstendig, fordomsfri
Приклад
- fri oppseding;
- fri rytme;
- fri assosiasjon;
- fri fantasi;
- fri kjærleik
- brukt som adverb
  fritt omsett etter tysk
utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
uavhengig, upåverka
Приклад
- ha fritt val;
- av fri vilje;
- den frie viljen;
- på fritt grunnlag;
- fri utvikling
- brukt som adverb
  kunne velje fritt;
  stille nokon fritt;
  stå heilt fritt
utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
Приклад
- leve eit fritt liv
- brukt som adverb
  ha det fritt på jobben
lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
Приклад
- kjenne seg fri som fuglen;
- vere fri og frank
trygg, open og direkte;
frimodig, beintfram (1)
Приклад
- ha eit fritt blikk;
- føre eit fritt språk;
- det rådde ein fri tone i laget;
- vere fri av seg;
- får eg vere så fri å …
- brukt som adverb
  dette meiner eg fritt;
  snakke fritt ut
som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
friteken, unnateken
Приклад
- ta seg fri frå skulen;
- ha fri frå jobben;
- eg vil be meg fri;
- sleppe fri frå militæret
som unngår;
som er spart for;
kvitt (3, 1)
Приклад
- gå fri all sut;
- fri for angst;
- bli fri sjukdomen
ikkje skyldig eller innblanda;
jamfør frikjenne
Приклад
- kjenne nokon fri;
- dømme nokon fri
som er utan;
tom (1)
Приклад
- vere fri for mat;
- det er fritt for mus no;
- boka er fri for humor
- - alkoholfri
  - feberfri
  - feilfri
  - isfri
  - rentefri
brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
trygg, sikker
- - dirkefri
  - frostfri
  - krympefri
  - rustfri
gratis
Приклад
- fri kost og losji;
- fri skyss
- brukt som adverb
  få boka fritt tilsend
i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
ikkje i sambinding
Приклад
- frie elektron;
- fri energi

Фіксовані вирази

det er ikkje fritt for
ein kan ikkje nekte for
det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
frie hender
full handlefridom
ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
fritt fall
1. fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
  verdsøkonomien var i fritt fall
gå fri
sleppe straff;
sleppe unna
ha ryggen fri
1. vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
2. vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
i det fri
utandørs
frukost i det fri
ikkje vere fri for
måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
han er ikkje fri for å vere tjuvaktig

Сторінка статті

reint ut

Значення та вживання

rett og slett;

beint fram;

Sjå: rein

Приклад

det var reint ut hjartelaust

Сторінка статті

rein 3

прикметник

Походження

norrønt hreinn

Значення та вживання

fri for skit eller forureining
Приклад
- vere rein på hendene;
- brette saman reine klede;
- det er reinare luft på fjellet;
- vi treng reint vatn;
- kan du gjere reint på badet?
- setje fram dei reinaste glasa
fri for hindringar eller liknande
Приклад
- skipet kom seg ut i reint farvatn
moralsk lytefri;
skuldlaus, ulasteleg
Приклад
- ha reint samvit
utan tilsetningar;
ublanda, skir (1)
Приклад
- reine fargar;
- ein ring i reint gull;
- han gjorde det av rein idealisme
som er klar og tydeleg;
markert
Приклад
- reine linjer
fullstendig;
beintfram;
berre (4, 1)
Приклад
- det var reine elendet;
- han er reine barnet
brukt som adverb: heilt (1, fullstendig (2)
Приклад
- det gjekk reint ille;
- ho var reint galen

Фіксовані вирази

gjere reint bord
1. ete alt som er sett fram
2. reinske opp;
  kvitte seg med alt
3. i konkurransar og liknande: vinne alt som er mogleg å vinne
ha reine hender
vere uskuldig
ha reint mjøl i posen
vere uskuldig;
ha godt samvit
halde buret reint
om målvakt: ikkje sleppe inn mål
halde stien sin rein
te seg ulasteleg
med reine ord
med likeframme uttrykk;
rett ut
bodskapen er formulert med reine ord
på det reine
klarlagt
det er på det reine at han ikkje kjem tilbake;
vi må bringe på det reine kva som skjedde
på det reine med
klar over
eg er fullt på det reine med at framtida er usikker
rein og skjær
klar og tydeleg;
fullstendig
det var rein og skjær lygn alt saman
reine ord for pengane
klar tale;
sanninga
reint rulleblad
lytefri vandel
reint ut
rett og slett;
beint fram
det var reint ut hjartelaust
snakke reint
snakke feilfritt, særleg med bruk av dei rette lydane
syngje reint
syngje utan falske tonar

Сторінка статті

riktig

прикметник

Походження

etter bokmål; frå tysk, opphavleg ‘som følgjer ei rett linje’

Значення та вживання

rett (3, 2), korrekt (2)
Приклад
- eit riktig svar;
- det er ikkje riktig å sperre han inne;
- historia gjev eit riktigare bilete av situasjon
brukt som adverb: heilt ut;
retteleg
Приклад
- det vart riktig ein triveleg fest;
- eg skjønar det ikkje riktig;
- det smakte riktig godt
brukt som adverb: akkurat, nettopp
Приклад
- han er ikkje riktig klok
brukt som sisteledd i samansetningar: som samsvarer med eller høver til det førsteleddet nemner
- - moteriktig
  - sitjeriktig

Сторінка статті

vond

прикметник

Походження

norrønt vándr, vóndr

Значення та вживання

plagsam, pinefull, skadeleg;
jamfør vondt
Приклад
- vond smak;
- det var vondt å miste barnet;
- ryggen er vorten vondare den siste tida;
- den vondaste dagen i mitt liv
- brukt som adverb:
  lukte vondt;
  au, det gjer vondt;
  det var ikkje vondt meint
vanskeleg, innvikla, problematisk
Приклад
- kome opp i ein vond situasjon
sint
Приклад
- ho vart vond på meg
vondskapsfull
Приклад
- bli lurt av ein vond mann
- brukt som substantiv:
  striden mellom det gode og det vonde
brukt som substantiv: trolldom
Приклад
- kaste vondt på folk

Фіксовані вирази

det ein ikkje veit, har ein ikkje vondt av
det ein ikkje har kjennskap til, blir ein ikkje plaga av
det vonde auget
blikk som seiest ha kraft til å skade menneske eller dyr
bli råka av det vonde auget
gammal vane er vond å vende
det er vanskeleg å leggje av seg ein innarbeidd vane
gjere vondt verre
gjere noko negativt enda dårlegare
ha vondt av
tykkje synd i
ha vondt for
ha problem med
eg har vondt for å hugse enkeltsaker
ta det vonde med det gode
gjere det beste ut av ein vanskeleg situasjon
vonde tunger
folk som sladrar og vil sverte ein

Сторінка статті

lett

прикметник

Походження

norrønt léttr

Значення та вживання

som har etter måten lita vekt;
motsett tung (1)
Приклад
- ei lett bør;
- han er blitt fleire kilo lettare det siste året;
- vere kledd i lette sommarklede
makeleg (2);
enkel;
motsett vanskeleg
Приклад
- eit lett arbeid;
- vere eit lett bytte for nokon;
- det er det lett for deg å seie!
- dei er lette å lure;
- velje den lettaste vegen
svak, mild;
liten
Приклад
- dei fekk ei lett straff;
- det var lett regn under turen;
- eg åt berre eit lett måltid før eg la meg;
- dei fekk berre lett feber og litt hoste
brukt som adverb: til ein viss grad, litt
Приклад
- kjøtet skal brunast lett;
- elevane var lettare forvirra etter forklaringa;
- han vart berre lettare skadd
sorglaus, glad (2, 1)
Приклад
- ha eit lyst og lett sinn
utan å anstrengje seg;
naturleg (5)
Приклад
- gå med lette steg
- brukt som adverb:
  samtala glei lett
om mat og drikke: som inneheld relativt lite kaloriar samanlikna med originalen
brukt som adverb: utan særleg grunn eller påverknad
Приклад
- ho blir lett sint

Фіксовані вирази

bli vegen og funnen for lett
bli vurdert og avvist
ha lett for det
ha gode evner;
vere oppvakt
lett bris
svak vind med styrke frå 3,4 til 5,4 meter per sekund
lett musikk
musikk som ikkje er krevjande;
underhaldningsmusikk
lett om hjartet
glad til sinns, utan uro i seg
lett på foten
stø og rask i gonga;
snarføtt
lett på handa
som gjer noko varleg og nøye
lett på tå
med lette steg
lett som ei fjør
med veldig låg vekt
lettare sagt enn gjort
vanskelegare å gjere enn det ser ut til
å skrive ei bok er lettare sagt enn gjort
ta lett på
handsame eller vurdere overflatisk
ho tok litt lett på arbeidsoppgåvene

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник нюношка 3894 oppslagsord

ut

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

tøye 2II

tøya

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

vinne 3III

vinna

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

open

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

fri 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

reint ut

Значення та вживання

Приклад

rein 3III

Походження

Значення та вживання

tøye 2

vinne 3

fri 2

rein 3