Розширений пошук

75 результатів

Словник нюношка 75 oppslagsord

privat 1

іменник чоловічий

Походження

av privat (2

Значення та вживання

i bunden form: privat bustad, privat del av butikk, pensjonat eller liknande
Приклад
  • gå inn i privaten

Фіксовані вирази

  • på privaten
    i privat samanheng
    • fleipe med noko berre på privaten

privat 2

прикметник

Походження

av latin privatus ‘skild (frå det offentlege)’, av privare ‘ta frå’

Значення та вживання

  1. som ikkje høyrer til eller gjeld det offentlege
    Приклад
    • privat eigedom;
    • privat rett
    • brukt som adverb:
      • undervise nokon privat
  2. som berre gjeld einskildindividet;
    personleg
    Приклад
    • ei privat sak;
    • ha ei privat meining;
    • private interesser
  3. som ikkje er open for allmenta
    Приклад
    • ein privat fest

seksa

іменник чоловічий

Походження

frå svensk, opphavleg ‘måltid klokka seks om ettermiddagen’

Значення та вживання

kveldsmåltid i eit ikkje-privat festleg samvære

skilsdom

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. det at usamde partar frivillig overlèt avgjerda om ein tvist til andre personar eller institusjonar enn dei vanlege domstolane;
    privat rettargang
  2. dom i sak som er avgjord med skilsdom (1)

sosialliberalisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

form for liberalisme (2) som understrekar at individet både er sjølvstendig og sosialt avhengig;
økonomisk og politisk idé som held fast ved privat eigedomsrett til produksjonsmidla, men aksepterer statsinngrep for å sikre økonomisk stabilitet og sosial tryggleik

sosialisere

sosialisera

дієслово

Походження

frå fransk; jamfør sosial (2

Значення та вживання

  1. la staten overta privat eigedom eller bedrift;
    gjere til statseige
    Приклад
    • sosialisere bankstellet
  2. føre inn i eller tilpasse samfunnet
    Приклад
    • når barnet lærer språket, sosialiserer det seg
  3. omgåast andre menneske

sjølveige

іменник середній або жіночий

Значення та вживання

det å ha noko i privat eige;
det at ein sjølv eig den eigedomen ein bur på, til dømes den garden ein driv

lese

lesa

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt lesa ‘plukke, samle, lese’, i tydinga ‘forsøkje å lære’ med innverknad frå latin legere ‘samle, lese’; jamfør lekse (1

Значення та вживання

  1. følgje (språk)teikn med auga og gje dei att som språk;
    forstå skriftteikn
    Приклад
    • lære å lese og skrive;
    • han las høgt for ungane før dei la seg;
    • ho sit og les i avisa;
    • eg har lese om han på nettet;
    • kan du lese av målaren?
    • eg er dårleg til å lese kart
  2. Приклад
    • eg les dette teiknet som R;
    • han vart fristilt (les: sagt opp);
    • lagkameraten greidde ikkje å lese pasninga
  3. seie fram etter skrift;
    Приклад
    • elevane las opp dikt for foreldra;
    • lese kveldsbøn;
    • lese for maten
  4. prøve å lære;
    studere
    Приклад
    • lese på leksene;
    • studentane les til eksamen;
    • ho las matematikk på universitetet
  5. gje (privat)undervisning
    Приклад
    • han les med dei før norskprøva

Фіксовані вирази

  • lese mellom linjene
    forstå noko som ikkje er direkte uttrykt
  • lese nokon teksten
    irettesetje nokon
    • læraren las elevane teksten da halve klassa ikkje leverte i tide
  • lese seg til
    lære noko ved å lese
    • eg har lese meg til korleis eg skal sy i ein ny glidelås
  • lese tankane til nokon
    skjøne kva nokon tenkjer
  • lese ut
    gjere seg ferdig med (til dømes ei bok eller eit kapittel)

personleg

прикметник

Походження

av person

Значення та вживання

  1. som gjeld, høyrer til eller er retta mot éin person
    Приклад
    • personleg kritikk;
    • ha god personleg hygiene;
    • eg skreiv eit personleg brev til henne;
    • har du ei personleg meining om dette?
    • ho har ein personleg sekretær
  2. Приклад
    • religion er ei personleg sak;
    • han stilte meg eit svært personleg spørsmål;
    • ho fortalde ei personleg historie
  3. som byggjer på eigne røynsler
    Приклад
    • eg har personleg kjennskap til å leve i eit ufritt land
  4. som ein sjølv gjer
    Приклад
    • eg skal personleg ta meg av saka;
    • ho var personleg vitne til hendinga
  5. som ein tenkjer seg at eksisterer som personlegdom
    Приклад
    • tru på ein personleg gud
  6. i grammatikk: som har med person (4) å gjere

Фіксовані вирази

  • personleg datamaskin
    liten datamaskin meint for éin brukar;
    pc
  • personleg pronomen
    pronomen brukt for å vise til ein grammatisk person (4)
    • ‘han’ og ‘deg’ er døme på personlege pronomen

lam 1

іменник середній

Походження

norrønt lamb

Значення та вживання

  1. unge av sau opp til eittårsalderen
    Приклад
    • lamma vart sende på beite i utmarka
  2. Приклад
    • grilla lam
  3. i kristen symbolikk: Kristus, Guds son
    Приклад
    • Guds lam

Фіксовані вирази

  • snill som eit lam
    uskuldig, harmlaus;
    godmodig
    • privat er ho snill som eit lam