Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
63 результатів

Словник нюношка 63 oppslagsord

prinsipp

іменник середній

Походження

gjennom fransk; frå latin ‘opphav, grunnlag’

Значення та вживання

  1. grunnleggjande tanke eller retningslinje som ein følgjer eller går ut frå;
    Приклад
    • matematiske prinsipp;
    • byggje hus etter nye prinsipp
  2. grunnleggjande etisk eller moralsk synsmåte;
    leveregel
    Приклад
    • halde fast på prinsippa sine
  3. kjelde, opphav, første årsak;
    verkande kraft
    Приклад
    • trua på Gud som det høgaste prinsippet i tilværet;
    • ein kamp mellom gode og vonde prinsipp

Фіксовані вирази

  • av prinsipp
    av prinsipielle grunnar
    • reise kollektivt av prinsipp
  • i prinsippet
    som hovudregel;
    prinsipielt
    • i prinsippet er eg samd
  • ri prinsipp
    tvihalde på prinsippa sine utan å ta omsyn til andre faktorar;
    jamfør prinsippryttar
Сторінка статті

våpenskjold

іменник середній

Значення та вживання

(skjoldforma) kjenneteikn for ein stat, by, institusjon eller ei slekt som ofte følgjer visse heraldiske prinsipp;
Приклад
  • Nordland har ein båt på gul botn i våpenskjoldet sitt
Сторінка статті

vike 1

vika

дієслово

Походження

norrønt víka, víkja

Значення та вживання

  1. dra seg bort frå;
    flytte seg til sides eller attende
    Приклад
    • fienden vik attende;
    • vike av frå kursen;
    • blikket hennar veik til sides;
    • sjå på noko utan å vike med blikket
  2. fjerne seg til føremon for noko anna;
    Приклад
    • vike plassen som leiar;
    • solskinet fekk vike for regn og ruskevêr;
    • eg lyt vike for å sleppe til andre;
    • andre omsyn måtte vike for kortsiktig avkastning;
    • den koselege gata måtte vike for store kontorbygg;
    • dagen måtte vike for natt
  3. ikkje handle eller vere i tråd med noko;
    unnlate å følgje opp eller ta tak i noko
    Приклад
    • vike frå ansvaret sitt;
    • bli tvinga til å vike frå eigne prinsipp;
    • boka vik unna det verkelege spørsmålet
  4. ikkje kome i vegen for;
    stanse og vente på;
    jamfør vikeplikt
    Приклад
    • ein må vike for ambulansen;
    • her må bilar vike for syklistar;
    • normalt skal ein vike for trafikk frå høgre;
    • motorbåtar skal vike for seilskuter
  5. gje etter for;
    bøye av
    Приклад
    • vike for lova;
    • til slutt måtte ho vike av for presset;
    • eg vik ikkje ein millimeter

Фіксовані вирази

  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Сторінка статті

system

іменник середній

Походження

frå gresk ‘samanstilling’

Значення та вживання

  1. heilskap av einskilde delar som høyrer saman
  2. måte noko er organisert på;
    Приклад
    • ordne noko etter eit fast system;
    • setje noko i system
  3. planfast samanstilling eller heilskap;
    oversyn ordna etter visse prinsipp
    Приклад
    • Linnés system;
    • filosofisk system
  4. administrativ oppbygging eller organisering
    Приклад
    • det politiske systemet vårt byggjer på folkestyre og parlamentarisme

Фіксовані вирази

  • få ut av systemet
    leggje bak seg;
    bli fri frå, gløyme (2
    • spelarane måtte få tapet ut av systemet;
    • dei måtte få kjenslene for kvarandre ut av systemet;
    • eg har fått hendinga ut av systemet
  • setje i system
    organisere eller strukturere for å skape oversikt og orden
    • dei nye rutinane vart sette i system
  • system i galskapen
    fornuft og samanheng i noko tilsynelatande kaotisk eller meiningslaust
Сторінка статті

singularisme

іменник чоловічий

Походження

frå latin, nylaging av singularis

Значення та вживання

filosofisk retning som hevdar at verda kan forklarast ut frå eitt einaste prinsipp;
motsett pluralisme
Сторінка статті

ri 2, ride

rida

дієслово

Походження

norrønt ríða

Значення та вживання

  1. sitje på ryggen av eit dyr og styre det framover;
    ferdast på hesteryggen
    Приклад
    • ri på ein hest;
    • ri i galopp
  2. sitje skrevs over noko
    Приклад
    • ri på gjerdet;
    • ri på båtkvelven
  3. Приклад
    • ri over
  4. plage eller tyngje over tid
    Приклад
    • det rir meg som ei mare;
    • riden av skuldkjensle;
    • poeten er riden av kjærleikslengt
  5. segle eller ferdast på sjø eller bølgje
  6. ha fordel eller nytte av
    Приклад
    • ri på ei popularitetsbølgje
  7. om hanndyr: stige opp på hodyr for å gjennomføre paring

Фіксовані вирази

  • ikkje ri den dagen ein salar
    vere sein i vendinga
  • ri for anker
    liggje for anker i storm
  • ri inn
    temje eller dressere til ridedyr
  • ri kjepphestar
    stadig gje til kjenne si (fastlåste) meining om eit emne
  • ri nokon som ei mare
    vere ei stor plage for nokon
    • dei økonomiske vanskane rei henne som ei mare
  • ri paragrafar
    følgje lova svært strengt;
    vere pirkete og formell;
    jamfør paragrafryttar
  • ri prinsipp
    tvihalde på prinsippa sine utan å ta omsyn til andre faktorar;
    jamfør prinsippryttar
  • ri stormen av
    • kome gjennom ein storm med å liggje på vêret
      • ri av ein storm
    • klare seg gjennom vanskar
      • ministeren reid stormen av
Сторінка статті

softball

іменник чоловічий

Вимова

såfˊtbål, såfˊtball

Походження

frå engelsk

Значення та вживання

ballspel som blir spela med balltre etter same prinsipp som baseball, men med mindre bane og kortare balltre
Сторінка статті

taoisme

іменник чоловічий

Походження

av (primært han)-kinesisk dao ‘veg, norm, prinsipp’

Значення та вживання

kinesisk religion og filosofi som hovudsakleg byggjer på eit skrift av Laozi
Сторінка статті

godteken

прикметник

Походження

av godta

Значення та вживання

som er akseptert;
godkjend, gyldig;
Приклад
  • ei allment godteken sanning;
  • eit godteke prinsipp;
  • endringa er godteken;
  • dei nye elevane vart omsider godtekne
Сторінка статті

universell

прикметник

Походження

frå fransk

Значення та вживання

  1. som femnar om eller gjeld for heile verda (eller universet);
    verdsomfattande
    Приклад
    • universelt samarbeid
  2. som eksisterer under alle forhold eller til alle tider;
    allmenn
    Приклад
    • universelle prinsipp for rett og gale
  3. som kan nyttast av alle
    Приклад
    • tilkomsten til kyrkja er universelt forma ut

Фіксовані вирази

  • universell utforming
    utforming av produkt, bygningar eller anna på ein slik måte at dei i størst mogleg grad kan nyttast av alle
    • universell utforming av nettsider;
    • krav om universell utforming av nye bygg
Сторінка статті