Розширений пошук

31 результатів

Словник нюношка 31 oppslagsord

medkjensle

іменник жіночий

Походження

av med (2

Значення та вживання

kjensle ein har for liding, sorg eller motgang hos andre;
Приклад
  • ha medkjensle med nokon;
  • vekkje medkjensle hos andre;
  • uttrykkje si medkjensle

stakkars

прикметник

Походження

genitiv av stakkar

Значення та вживання

brukt i omtale eller tiltale for å uttrykkje medkjensle;
Приклад
  • ein stakkars gammal mann;
  • stakkars deg;
  • stakkars liten;
  • ho er eit stakkars fjols;
  • ein stakkars liten husmannsplass

stakkar

іменник чоловічий

Походження

norrønt stafkarl ‘tiggar’; opphavleg ‘kar som går med stav’

Значення та вживання

  1. hjelpelaus person eller skapnad som det er synd i
    Приклад
    • ein fattig stakkar;
    • stakkaren var livredd
  2. redd, veik og feig person
    Приклад
    • ein klønete stakkar
  3. brukt i omtale eller tiltale for å vise medkjensle eller ømheit
    Приклад
    • fekk du ikkje vere med, stakkar?
    • dei var heilt forkomne av svolt, stakkarane

ynkast

дієслово

Значення та вживання

syne medkjensle med;
ha vondt av
Приклад
  • ho ynkast den sjuke

Фіксовані вирази

  • ynkast over
    ha medynk med
    • ho ynkast over dei som har det vondt

tykkje, tykke 2

tykkja, tykka

дієслово

Походження

norrønt þykkja, samanheng med tenkje; jamfør svensk tycka om

Значення та вживання

ha som kjensle, inntrykk eller meining;
synast, meine, tenkje, føle
Приклад
  • eg tykkjer du er så bleik;
  • maten er god, tykkjer eg;
  • dei tykte ikkje det var rettferdig;
  • kva tykker du om boka?
  • eg tykte eg såg deg i går

Фіксовані вирази

  • tykkje om
    • vere glad i;
      bry seg om
      • eg tykkjer om deg
    • setje pris på;
      like
      • eg tykkjer ikkje om øl
  • tykkje synd i/på
    ha medkjensle med
    • eg tykkjer synd i deg;
    • dei tykte synd på barnet

synd

іменник жіночий

Походження

norrønt synd

Значення та вживання

  1. handling, tanke som strir mot Guds vilje
    Приклад
    • få tilgjeving for syndene sine;
    • Kristus døydde for syndene våre1. Kor 15,3;
    • tilstå syndene sine;
    • den løn synda gjev, er dødenRom 6,23
  2. urettvis, hard, hjartelaus framferd;
    Приклад
    • dei gjer synd på handei gjer han urett;
    • ho hadde inga synd for detinga skuld;
    • det var både synd og skam;
    • det er synd å seie at det er vakkertdet er uråd å seie
  3. Приклад
    • det var synd at han slapp;
    • nei, så synd!sørgjeleg, ille

Фіксовані вирази

  • leve i synd
    • leve eit syndefullt liv
    • særleg om eldre forhold: ha eit seksuelt forhold til ein person ein ikkje er gift med
  • synast synd på/i
    ha medkjensle med
    • elevane synest synd på læraren;
    • eg syntest synd i spelaren som bomma på målet
  • synast synd i
    ha medkjensle med

krokodilletåre

іменник жіночий

Значення та вживання

falsk gråt (med bakgrunn i tru frå mellomalderen på at krokodillene kunne etterlikne barnegråt for å lokke folk til seg og ete dei)

Фіксовані вирази

  • gråte krokodilletårer
    gråte falske tårer;
    hykle medkjensle eller sorg

hjarte, hjarta 1

іменник середній

Походження

norrønt hjarta

Значення та вживання

  1. muskelorgan i blodkarsystemet som pumpar blodet rundt i kroppen
    Приклад
    • ha dårleg hjarte;
    • hjartet banka hardt etter løpet
  2. om hjartet som sete for kjensler, sinnstilstandar og liknande: hug (1, sjel, sinn (1;
    Приклад
    • kjenne uro i hjartet;
    • gjere noko med lett hjarte;
    • gjere noko med tungt hjarte;
    • av alt mitt hjarte;
    • bli varm om hjartet;
    • opne hjartet sitt for ein;
    • bli så redd at hjartet står stille;
    • hjartet heldt på å breste av sorg;
    • hjartet hoppa i han av glede
  3. hjarteliknande ting av ymist slag
    Приклад
    • eit hus med hjarte i døra;
    • eit halsband med hjarte i gull
  4. inste del, kjerne
    Приклад
    • i hjartet av Oslo

Фіксовані вирази

  • granske hjarte og nyrer
    saumfare dei inste tankane
  • ha eit godt hjarte
    vere snill og miskunnsam
  • ha eit hjarte av stein
    vere hard og kjenslelaus
  • ha eit stort hjarte
    ha omtanke for andre
    • hen har eit stort hjarte for dei svake i samfunnet
  • ha hjarte for
    ha medkjensle med, vise omsut for
    • ha hjarte for andre
  • ha hjartet på rette staden
    vere godhjarta
  • ha noko på hjartet
    ha noko å fortelje
  • i hjartet
    inst inne
    • i hjartet er han venstremann
  • ikkje ha hjarte til
    ikkje få seg til å gjere noko
  • kome frå hjartet
    vere ekte og alvorleg tanke eller utsegn
  • leggje seg noko på hjartet
    innprente seg
  • lett om hjartet
    glad til sinns, utan uro i seg
  • liggje på hjartet
    kjenne trong til å tale om
    • det er noko som ligg meg på hjartet
  • med handa på hjartet
    for å vere heilt ærleg
  • med hjartet i halsen
    svært spent eller redd
  • miste hjartet til
    bli glad i (nokon)
  • på fastande hjarte
    utan å ha ete
  • skyte hjartet opp i livet
    ta mot til seg
  • varm om hjartet
    glad, rørt
    • ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk

føle 1

føla

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. granske ved å ta på;
    Приклад
    • føle med fingrane på tøyet
  2. merke med sansane;
    Приклад
    • føle svolt;
    • føle fysisk ubehag;
    • føle seg sjuk;
    • føle nauda på kroppen
  3. merke i hugen;
    kjenne (2, 3) i sitt indre
    Приклад
    • føle på seg at det blir regn;
    • føle sorg og sakn;
    • føle ansvar;
    • føle seg glad;
    • det kan følast urettferdig

Фіксовані вирази

  • føle for
    ha lyst til
  • føle med
    ha medkjensle med (nokon)
  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis
  • føle seg fram
    prøve seg fram;
    trivle seg framover
  • til å ta og føle på
    handgripeleg, konkret;
    tydeleg, opplagd
    • spenninga er til å ta og føle på før kveldens kamp

tykkje synd i/på

Значення та вживання

ha medkjensle med;
Sjå: tykkje
Приклад
  • eg tykkjer synd i deg;
  • dei tykte synd på barnet