Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
19 результатів

Словник нюношка 19 oppslagsord

maksimal

прикметник

Походження

frå nylatin; av latin maximus ‘størst’, superlativ av magnus ‘stor’

Значення та вживання

som har nådd toppen eller øvre grensa for det som er mogleg eller tillate;
størst eller høgast mogleg;
motsett minimal
Приклад
  • maksimalt utbyte;
  • maksimal fart
  • brukt som adverb:
    • satse maksimalt;
    • det kjem maksimalt 17 personar på festen
Сторінка статті

trimme

trimma

дієслово

Походження

av engelsk trim ‘klippe, stelle’

Значення та вживання

  1. setje i god stand
    Приклад
    • trimme organisasjonen før høysesongen
  2. justere for å få maksimal yteeven (også til eit ulovleg høgt nivå)
    Приклад
    • trimme ein motor
  3. drive lettare trening;
    Приклад
    • trimme tre gonger i veka
  4. Приклад
    • trimme pelsen på puddelen;
    • han trimmar hekken
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
    Приклад
    • dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
    • ein halv liter;
    • to og ein halv
    • brukt som substantiv
      • ikkje det halve;
      • det halve hadde vore meir enn nok;
      • ein halv må vere lov
  2. om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • ei halv flaske;
    • ta ein halv øl;
    • båten gjekk med halv fart
  3. om klokkeslett: 30 minutt før heil time
    Приклад
    • klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
  4. som utgjer opp til halvdelen av noko;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • oppleve det som ein halv fridag;
    • ein halv siger
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
    Приклад
    • han sa det halvt i spøk;
    • dei sat halvt smilande;
    • ho stirra halvt forbi han
  6. om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
    Приклад
    • ein halv lovnad;
    • eit halvt svar;
    • ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    ei halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på innerlomma
  • ein halv gong
    femti prosent (meir);
    ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
    • utgiftene vart ein halv gong større;
    • dreie mutteren ein halv gong til;
    • den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
  • flagge på halv stong
    la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • med eit halvt auge
    med ein gong, med å sjå berre lausleg
    • at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
  • med eit halvt øyre
    utan å høyre godt etter
    • læraren lytta med eit halvt øyre
  • på halv tolv
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv tolv i det siste
Сторінка статті

toppfart

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

maksimal fart (1) (for eit framkomstmiddel)
Приклад
  • bilen har ein toppfart på 160 km/t
Сторінка статті

topp 3

прикметник

Походження

same opphav som topp (2

Значення та вживання

av beste sort;
Приклад
  • jakka er av topp kvalitet;
  • topp innsats;
  • korleis går det? Topp!
Сторінка статті

umetta damp

Значення та вживання

damp som ikkje har maksimal tettleik;
Sjå: umetta
Сторінка статті

umetta

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikkje er metta (1)
    Приклад
    • umetta luft
  2. som ikkje er oppfylt eller dekt
    Приклад
    • umetta behov

Фіксовані вирази

  • umetta damp
    damp som ikkje har maksimal tettleik
  • umetta feitt
    feitt av feittsyrer med ei eller fleire dobbelbindingar
  • umetta sambindingar
    sambindingar (til dømes feittsyrer) som kan ta opp hydrogen, halogen og somme andre stoff
Сторінка статті

full gass

Значення та вживання

Sjå: gass
  1. full fart eller framdrift på bil eller anna køyretøy
    Приклад
    • han gav full gass ut av rundkøyringa;
    • setje seg på mopeden og gje full gass
  2. maksimal innsats, kraft eller aktivitet
    Приклад
    • løparen klinte til med full gass frå starten;
    • ungane gav full gass på leikeplassen
Сторінка статті

gass

іменник чоловічий

Походження

av gresk khaos med tydinga ‘luft’, laga av den belgiske fysikaren og kjemikaren J.B. van Helmont, 1580–1644; i tydinga ‘drivstoff’ av engelsk gas, kortform av gasoline ‘bensin’; jamfør kaos

Значення та вживання

  1. stoff i luftformig aggregattilstand (ved vanleg trykk og temperatur)
    Приклад
    • gassar, væsker og faste stoff
  2. brennbart luftformig stoff som mellom anna blir brukt til å skaffe lys og varme
    Приклад
    • det stig ein gass opp av jorda;
    • utvinne olje og gass;
    • kondensere til flytande gass
  3. kjemisk våpen
    Приклад
    • bruke gass mot demonstrantane
  4. drivstoff i forbrenningsmotor
    Приклад
    • gje meir gass på motoren
  5. Приклад
    • trø inn gassen

Фіксовані вирази

  • full gass
    1. full fart eller framdrift på bil eller anna køyretøy
      • han gav full gass ut av rundkøyringa;
      • setje seg på mopeden og gje full gass
    2. maksimal innsats, kraft eller aktivitet
      • løparen klinte til med full gass frå starten;
      • ungane gav full gass på leikeplassen
  • gje gass
    1. trø ned gasspedalen slik at farten aukar;
      gasse (3, 3)
      • ein må gje litt gass for å få bilen opp bakken
    2. setje opp tempoet, yte meir;
      gje jernet (2)
      • laget gav gass i andre omgang
Сторінка статті

pinne 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt pinni

Значення та вживання

  1. lite og smalt stykke av tre eller anna materiale;
    Приклад
    • fuglen sit på ein pinne;
    • ete sushi med pinnar
  2. noko som minner om ein pinne (1, 1), liten fisk eller liknande
    Приклад
    • ingen storfisk, berre nokre pinnar
  3. liten dram eller matbit;
    Приклад
    • ta seg ein pinne
  4. liten kjøt- eller fiskerett ved sida av eller etter eit grautmåltid;
    jamfør grautpinne
  5. brukt som etterledd i samansetningar: skrøpeleg eller småleg person;

Фіксовані вирази

  • bli ein pinne i likkista til nokon
    bli årsak til at nokon døyr
  • dette av pinnen
    bli overraska
  • full pinne
    stor fart;
    maksimal yting
    • her blir det full pinne frå starten;
    • vi gav full pinne på dei siste etappane
  • ikkje leggje to pinnar i kross
    la vere å hjelpe til, ikkje lyfte ein finger
  • kjærleik på pinne
    sukkertøy festa på ein pinne
  • stiv som ein pinne
    svært stiv;
    urørleg
    • ho vart ståande stiv som ein pinne og venta på kva som ville kome
  • stå på pinne for nokon
    gjere alt som ein annan ynskjer
  • vandrande pinne
  • vippe av pinnen
    1. skuve til sides;
      fortrengje
      • heimelaget let seg ikkje vippe av pinnen
    2. gjere forvirra
      • mange blir vippa av pinnen av ny teknologi
  • vippe pinne
    i barneleik: støyte ein pinne av garde med ein annan pinne så langt som mogleg, og utan at motparten fangar han
Сторінка статті