Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
106 результатів

Словник нюношка 106 oppslagsord

dom 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt dómr, jamfør tysk tun og engelsk do ‘gjere’; jamfør -dom

Значення та вживання

  1. sluttavgjerd i ei rettssak
    Приклад
    • felle ein dom;
    • domen lyder på to års fengsel;
    • dom utan vilkår;
    • ein mild dom;
    • anke ein dom;
    • utan lov og dom
  2. Приклад
    • min dom om kunstverket

Фіксовані вирази

  • dom på vilkår
  • dom utan vilkår
    dom som må sonast
  • i dyre domar
    svært dyrt
  • kome opp til doms
    om sak for retten: vere klar til domfelling
  • setje seg til doms over
    fordøme, døme, kritisere
  • utan lov og dom
    utan rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
Сторінка статті

dom 2

іменник чоловічий

Походження

gjennom tysk, frå fransk; opphavleg av latin domus (Dei) ‘(Guds) hus’

Значення та вживання

Приклад
  • restaurere fasaden på domen
Сторінка статті

lov 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

frå dansk, av norrønt lǫg, fleirtal av lag, opphavleg ‘det som er fastsett’; jamfør leggje (6)

Значення та вживання

  1. rettsregel som er vedteken av styresmaktene i samsvar med grunnlov og sedvanerett
    Приклад
    • bryte lova;
    • vedta ei lov;
    • i lovs form;
    • lov om målbruk i offentleg teneste;
    • heling er forbode etter lova
  2. brukt som etterledd i samansetningar: ord for ein type rettsregel
  3. samling av rettsreglar som gjeld i eit land eller på eit saksområde
    Приклад
    • gjeldande norsk lov;
    • alle er like for lova;
    • lov og rett;
    • lov og orden
  4. i bibelmål: (samling av) påbod frå Gud til menneska
    Приклад
    • lova og profetane
  5. vedtekt(er) for eit lag eller ein samskipnad
  6. setning eller formel som uttrykkjer eit forhold som på visse vilkår er konstant
    Приклад
    • økonomiske lover;
    • Parkinsons lov
  7. Приклад
    • uskrivne lover for takt og tone
  8. brukt som adjektiv: lovleg, tillaten
    Приклад
    • det er lov;
    • det er ikkje lov å gjere det og det

Фіксовані вирази

  • lov og dom
    rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
  • lovas lange arm
    politiet, rettsvesenet
    • dei vart innhenta av lovas lange arm
Сторінка статті

mild

прикметник

Походження

norrønt mildr

Значення та вживання

  1. som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
    behageleg;
    Приклад
    • suppa er mild og rund i smaken;
    • ei såpe med mild lukt;
    • eit mildt vaskemiddel;
    • eit mildt lys
  2. med moderat kraft eller intensitet;
    Приклад
    • symptoma var milde;
    • tablettane gjev berre milde biverknader
    • brukt som adverb
      • dette var overraskande, for å seie det mildt;
      • du ser mildt sagt trøytt ut
  3. godlynt, venleg, varsam
    Приклад
    • vere mild i blikket;
    • han snakka med mild stemme
  4. skånsam, overberande, ikkje streng
    Приклад
    • ein mild dom;
    • ho styrte med mild, men bestemt hand
  5. om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
    Приклад
    • mildt vêr;
    • ein mild vind
  6. brukt i utrop
    Приклад
    • du milde himmel!
    • milde moses!
    • milde måne!
  7. gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
    Приклад
    • donasjon frå ei mild stifting

Фіксовані вирази

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Сторінка статті

usona

прикметник

Походження

jamfør sone (2

Значення та вживання

som ein ikkje har sona (enno)
Приклад
  • ha ein usona dom frå i fjor
Сторінка статті

vilkårsbunden dom

Значення та вживання

dom som berre blir fullbyrda om den dømde gjer nye brotsverk;
Сторінка статті

vilkårsbunden

прикметник

Значення та вживання

som er eller skjer på visse vilkår

Фіксовані вирази

  • vilkårsbunde fengsel
    fengselstraff som berre blir sona om den dømde gjer nye brotsverk
  • vilkårsbunden dom
    dom som berre blir fullbyrda om den dømde gjer nye brotsverk;
    vilkårsdom;
    jamfør fullbyrdingsutsetjing
Сторінка статті

forliksråd

іменник середній

Походження

jamfør råd (3

Значення та вживання

råd (3, 3) som meklar, og i enkelte tilfelle fell dom, i sivile saker
Приклад
  • medlemene av forliksrådet;
  • saka vil bli behandla i forliksrådet
Сторінка статті

utlegd

іменник жіночий

Походження

norrønt útlegð; jamfør utlæg

Значення та вживання

  1. om norrøne forhold: fredløyse
    Приклад
    • leve i utlegd
  2. forvising (som dom);
    Приклад
    • måtte gå i utlegd
  3. (lengre, påtvinga) utanlandsopphald
    Приклад
    • kome heim etter ti års utlegd
Сторінка статті

suffiks

іменник середній

Походження

frå latin, av suffigere ‘feste noko nedanfor eller bak’

Значення та вживання

i språkvitskap: språkelement som kan leggast eller er lagt til etter ei stamme (1, 5);
Приклад
  • vanlege avleiingssuffiks i norsk er ‘-dom’, ‘-leik’, ‘-leg’ og ‘-skap’
Сторінка статті