Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
32 результатів

Словник нюношка 32 oppslagsord

dikte

dikta

дієслово

Походження

norrønt dikta, av lågtysk dichten, påverka av latin dictare; jamfør diktere

Значення та вживання

  1. skape ein skjønnlitterær tekst;
    arbeide kunstnarleg med ord;
    jamfør dikt (1)
    Приклад
    • dikte ein song;
    • dikte ei historie;
    • dikte om kjærleik
  2. finne på;
    fantasere
    Приклад
    • dikte i hop ei skrøne;
    • dikte opp ei historie
Сторінка статті

trubadur

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk, frå provençalsk, av trobar ‘finne på, dikte’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • arrangere konsert med den lokale trubaduren
  2. om eldre forhold: omreisander diktar som komponerer og framfører kjærleikssongar
    Приклад
    • ein provencalsk trubadur
Сторінка статті

syngje, synge

syngja, synga

дієслово

Походження

norrønt syngja, syngva

Значення та вживання

  1. lage tonar med røysta, særleg slik at dei blir til ein melodi med ord
    Приклад
    • syngje ein song;
    • dei syng i eit kor;
    • alle song med;
    • dei syng falskt;
    • ho har gått og sunge i mange år;
    • eg går og syng på ei lita vise;
    • vi skal syngje jula inn
  2. lage lydar som minner om song
    Приклад
    • fuglane song;
    • grashoppene song i enga;
    • eg synest nordlendingane syng slik når dei snakkar
  3. Приклад
    • det song i stålet når hamaren trefte
  4. Приклад
    • bekken song i sommarkvelden;
    • det suste og song for øyra
  5. Приклад
    • diktaren syng om naturen

Фіксовані вирази

  • syngje føre
    leie songen
  • syngje på siste verset
    gå mot slutten
  • syngje ut
    seie det ein verkeleg meiner
  • så det syng
    så kraftig at gjev lyd
    • han slo i bordet så det song;
    • laget taper så det syng
Сторінка статті

spinne

spinna

дієслово

Походження

norrønt spinna

Значення та вживання

  1. lage tråd ved å tvinne saman fibrar (av ull, bomull, lin eller liknande)
    Приклад
    • spinne garn på handtein
  2. om kongro og visse larver: lage tråd til fangstnett eller kokong
    Приклад
    • kongroer hadde spunne tette nett i trea
  3. i overført tyding: dikte opp, finne på;
    jamfør oppspinn
    Приклад
    • spinne i hop ei forteljing
  4. i overført tyding: føre vidare;
    utvikle
    Приклад
    • spinne vidare på ein idé
  5. gå rundt (utan å få feste);
    kome i spinn
    Приклад
    • bilhjula spinn i søla;
    • flyet spann fleire gonger før det gjekk i sjøen
  6. dure veikt;
    Приклад
    • motoren spann jamt og fint

Фіксовані вирази

  • naud lærer naken kvinne å spinne
    ein finn ei løysing når ein er i ein vanskeleg situasjon
  • spinne silke på noko
    få (økonomisk) føremon av noko
    • spinne silke på eit populistisk standpunkt
Сторінка статті

smi, smide

smida

дієслово

Походження

norrønt smíða; av smed

Значення та вживання

  1. arbeide med og lage til ting av metall, særleg jern, med hamring i oppheta tilstand;
    arbeide som smed
    Приклад
    • smi hestesko
  2. dikte opp, tenkje ut
    Приклад
    • smi ei lygn

Фіксовані вирази

  • smi medan jernet er varmt
    nytte eit lagleg høve når det byr seg
Сторінка статті

skrøne 1

іменник жіночий

Походження

av skrøne (2

Значення та вживання

oppdikta soge
Приклад
  • fortelje skrøner

Фіксовані вирази

  • slå ei skrøne
    dikte i hop noko
Сторінка статті

saman

прислівник

Походження

norrønt saman

Значення та вживання

  1. i lag, med kvarandre
    Приклад
    • bu saman;
    • arbeide saman;
    • drikke eit glas saman;
    • eige noko saman;
    • gå saman om noko;
    • ha barn saman;
    • sitje tett saman;
    • slutte seg saman;
    • vegane bind grendene saman
  2. i gruppe eller flokk
    Приклад
    • stimle saman;
    • flokke seg saman
  3. mot kvarandre
    Приклад
    • slå hendene saman;
    • bilane støytte saman
  4. i haug, i ein masse
    Приклад
    • flyte saman;
    • samle saman;
    • ruske saman papira;
    • snøen føykte saman
  5. i hop
    Приклад
    • brette saman mjølkekartongen;
    • slå saman ei bok;
    • spikre saman ei kasse;
    • leggje saman tala;
    • alltid bli nemnde saman;
    • dei to bitane er limte saman;
    • traseen bind saman dei to kommunane;
    • dikte saman eit eventyr

Фіксовані вирази

  • alle saman
    mest om personar: alle (av eit visst tal);
    dei som er rekna med
    • dei kom, alle saman;
    • kjære alle saman!
  • alt saman
    det heile;
    det som skal reknast med
    • du får alt saman for 100 kroner
  • blande saman
    1. røre saman
      • bland saman egg og mjølk
    2. forveksle
      • det er vanleg å blande saman to omgrep
  • bli saman
    bli kjærastar
  • bryte saman
    1. gå i stykke
      • maskinen braut saman;
      • keisardømet braut saman
    2. uttrykkje sterke kjensler
      • han braut saman i gråt
    3. bli avbroten
      • forhandlingane braut saman
  • henge saman
    1. ha alle delane festa saman til ein heilskap;
      henge i hop (1)
      • kleda hang så vidt saman
    2. vere saman for å hjelpe og støtte kvarandre;
      henge i hop (2)
      • dei to hang alltid saman på skulen
    3. stå i samband med;
      høyre saman;
      henge i hop (3)
      • korleis kan dette henge saman?
  • pakke saman
    1. samle og leggje i ei veske, kasse eller liknande
      • pakke saman sakene sine
    2. avslutte ei verksemd;
      gje opp
      • viss vi ikkje får fleire kundar, kan vi like godt pakke saman
  • stå saman
    vere solidarisk
  • ta seg saman
    stramme seg opp
  • til saman
    i det store og heile;
    alt i alt
    • det blir til saman 800 kroner
Сторінка статті

koke 2

koka

дієслово

Походження

gjennom lågtysk, frå latin coquere, samanheng med kokk (2; kjøken

Значення та вживання

  1. om væske eller det som er i væska: ha slik temperatur at væska går over til damp;
    vere på kokepunktet
    Приклад
    • vatnet koker;
    • potetene kokte;
    • suppa har kokt lenge nok
  2. få til å koke (2, 1)
    Приклад
    • koke graut;
    • koke poteter;
    • koke middag
  3. lage til eller vinne ut ved koking
    Приклад
    • koke saft av blåbær
  4. vere i sterk og uroleg rørsle
    Приклад
    • havet larmar og koker;
    • silda koker ute på fjorden
  5. vere i sterk sinnsrørsle;
    jamfør kokande (2)
    Приклад
    • det kokte i han;
    • koke av sinne

Фіксовані вирази

  • koke bort
    gå i oppløysing;
    ikkje bli noko av
    • saka kokte bort;
    • koke bort i ingenting
  • koke i hop
    finne på, dikte opp;
    koke saman
    • koke i hop ei historie
  • koke inn
    (få til å) minke i volum ved oppvarming
    • koke inn krafta
  • koke ned
    redusere, konsentrere
    • det heile kokte ned til eit spørsmål om økonomi
  • koke opp
    1. varme opp til kokepunktet
      • koke opp suppa
    2. finne på, dikte opp
      • koke opp ei historie
  • koke over
    1. fosse over kanten på kokekar
      • grauten kokte over
    2. miste fatninga
      • det kokte over for ho
  • koke saman
    finne på, dikte opp;
    koke i hop
    • avisa kokte saman ei sak
  • koke ut
    vinne ut noko ved koking
    • koke ut kraft av kjøtbein
Сторінка статті

historie

іменник жіночий

Походження

av gresk historia ‘etterrøking, gransking’

Значення та вживання

  1. utviklingsgang i tid utan nærmare avgrensing
    Приклад
    • historia til jorda;
    • historia til fiskane
  2. (vitskap om) kulturutviklinga for menneska, manneætta eller ein avgrensa del av denne utviklinga;
    Приклад
    • studere historie;
    • professor i historie;
    • Kina er eit land med ei gammal og ærerik historie;
    • Noregs eldste historie;
    • den første kvinnelege statsministeren i historia
  3. livsløp, lagnad
    Приклад
    • ein får sjå historia hennar på teaterscena
  4. verk, lærebok i historie (2)
  5. skulefag, studium med historie (2) som emne;
    Приклад
    • ha historie i andre timen
  6. mindre forteljing;
    Приклад
    • fortelje ei god historie;
    • grove historier;
    • dikte opp ei fæl historie
  7. (pinleg, lei, ubehageleg) situasjon, hending, oppleving, skandale
    Приклад
    • stelle i stand ei farleg historie;
    • det vart ei dyr historie

Фіксовані вирази

  • gå over i historia
    1. bli hugsa (for noko)
    2. ta slutt, vere til ende
  • historias dom
    måten noko blir vurdert av ettertida
  • historias skraphaug
    stad for feilslått ideologi eller politikk frå tidlegare tider
    • apartheid hamna på historias skraphaug
  • skape historie
    utrette noko som set merke i utviklinga;
    skrive historie
  • skrive historie
    utrette noko som set merke i utviklinga;
    skape historie
  • vere historie
    ikkje finnast meir;
    vere forbi, forelda eller gammaldags
    • dette er no allereie historie
Сторінка статті

bryggje 2, brygge 2

bryggja, brygga

дієслово

Походження

av mellomnorsk bryggja; same opphav som infinitiv av norrønt brugginn (perfektum partisipp)

Значення та вживання

  1. lage øl
    Приклад
    • bryggje øl til jul;
    • bryggje og bake
  2. lage ein drikk av vatn, alkohol eller anna
    Приклад
    • bryggje ein kopp kaffi

Фіксовані вирази

  • bryggje opp til
    vere i ferd med å kome;
    nærme seg
    • det bryggjer opp til debatt;
    • det brygde opp uvêr
  • bryggje på
    1. vere på det første utviklingssteget (av ein sjukdom)
      • eg trur eg bryggjer på noko
    2. førebu, planleggje
      • det er noko nytt ho bryggjer på
  • bryggje saman
    lage til i ei snøggvending;
    dikte, røre i hop
Сторінка статті