Розширений пошук

139 результатів

Словник нюношка 139 oppslagsord

byggje 1, bygge 1

byggja, bygga

дієслово

Походження

norrønt byggja; samanheng med bu (3

Значення та вживання

  1. (la) føre opp;
    (la) tømre eller mure;
    lage til
    Приклад
    • byggje hus;
    • byggje vegar;
    • byggje skip og båtar;
    • fuglane byggjer reir;
    • han drøymer om å byggje sin eigen el-gitar;
    • dei bygde ferdig tunnelen i fjor
  2. setje hus på (ei tuft);
    busetje (eit land)
    Приклад
    • byggje eit land
  3. utvikle muskelmasse
    Приклад
    • trene og byggje musklar
  4. skape, utvikle
    Приклад
    • byggje sin eigen identitet;
    • byggje vidare på dei interessene ein har;
    • ha som mål å byggje tillit

Фіксовані вирази

  • byggje bru
    få i stand tilnærming mellom to partar med heilt ulike standpunkt
    • byggje bru mellom generasjonane
  • byggje inn
    føye inn (i noko anna)
    • kraftverket er bygd inn i fjellet
  • byggje luftslott
    leggje store planar som ikkje let seg gjennomføre
  • byggje ned
    trappe ned;
    redusere
    • byggje ned fordomar og motsetningar
  • byggje og bu
    busetje seg;
    ha tilhald
    • folk vil byggje og bu i distrikta
  • byggje om
    endre (ei bygning)
    • byggje om huset
  • byggje opp
    setje saman;
    utvikle
    • byggje opp tenestetilbodet;
    • boka er bygd opp som ei kriminalgåte;
    • dei planlegg å byggje opp eit historisk arkiv
  • byggje på
    1. gjere ei bygning større;
      lage til eit tilbygg
      • huset vart bygd på i høgda
    2. vere tufta på;
      ha til grunnlag for
      • vurdere omstenda som vedtaket er bygd på
  • byggje seg opp
    vekse i styrke
    • høgtrykk byggjer seg opp;
    • spenninga har bygd seg opp
  • byggje til
    reise som tilbygg
    • den nye stova vart bygd til
  • byggje ut
    1. gjere meir effektiv;
      utvikle
      • mange fossar er bygde ut
    2. utvide, styrkje
      • byggje ut tenestene i kommunen
  • Roma vart ikkje bygd på éin dag
    eit stort arbeid krev si tid

byggje 2, bygge 2

byggja, bygga

дієслово

Походження

norrønt byggja ‘feste (ei kone), leige bort’, samanheng med bygsel; tidleg samanblanding med byggje (1

Значення та вживання

  1. leige bort;
    sende i teneste
    Приклад
    • byggje bort garden
  2. feste (tenestefolk)
    Приклад
    • byggje seg dreng

Фіксовані вирази

  • byggje seg bort
    reise i teneste

bygd

іменник жіночий

Походження

norrønt bygð; av byggje (1

Значення та вживання

  1. landområde med meir eller mindre spreidd busetnad som utgjer ein naturleg heilskap
    Приклад
    • bygda har mange gardar;
    • vekse opp på bygda
  2. sentrum i ei bygd (1)
    Приклад
    • reise ned i bygda
  3. styringseining i eit landområde;
    Приклад
    • ordføraren i bygda
  4. i bunden form eintal: folket i ei bygd
    Приклад
    • heile bygda veit det

Фіксовані вирази

  • kome på bygda
    1. om eldre forhold: bli forsyrgd av fattigkassa
    2. kome på folkemunne;
      bli sladra om

vakne til liv

Значення та вживання

Sjå: vakne
  1. gå frå å vere i ro til å vere i aktivitet
    Приклад
    • barnet vakna til liv etter ein lang dupp;
    • vulkanen vakna til liv i går
  2. gå fra å vere utan aktivitet til å vere full av aktivitet
    Приклад
    • bygda har no vakna til liv etter den store feiringa;
    • naturen vaknar til liv om våren

vakne

vakna

дієслово

Походження

norrønt vakna

Значення та вживання

  1. bli vaken
    Приклад
    • vakne tidleg om morgonen;
    • vakne av narkosen;
    • vakne opp frå søvnen;
    • i dag vakna eg av meg sjølv;
    • vakne av alarmen;
    • babyen vaknar lett;
    • eg har ikkje heilt vakna enno
  2. byrje å gjere seg gjeldande;
    livne til, kome i rørsle
    Приклад
    • om våren vaknar naturen på ny;
    • noko vakna i meg;
    • no må målfolket vakne!
    • brukt som adjektiv:
      • ei vaknande interesse for språk;
      • få ei vaknande forståing for ting

Фіксовані вирази

  • vakne til liv
    1. gå frå å vere i ro til å vere i aktivitet
      • barnet vakna til liv etter ein lang dupp;
      • vulkanen vakna til liv i går
    2. gå fra å vere utan aktivitet til å vere full av aktivitet
      • bygda har no vakna til liv etter den store feiringa;
      • naturen vaknar til liv om våren

på vegner av

Значення та вживання

som representant eller talsperson for nokon;
Sjå: vegner
Приклад
  • ho taler på vegner av statsministeren;
  • han takka på vegner av heile bygda

vekkje 2, vekke 2

vekkja, vekka

дієслово

Походження

norrønt vekja, av vake (2; jamfør vakt (2

Значення та вживання

  1. få nokon til å vakne (1) (fra søvn eller medvitsløyse)
    Приклад
    • du vekte opp heile huset;
    • vekk meg i morgon tidleg;
    • vekkje nokon opp att frå dei døde;
    • ungane vekkjer henne midt på natta
  2. i overført tyding: gjere nokon meir medviten om eller oppglødd over noko;
    Приклад
    • vekkje folk til ettertanke;
    • vekkje ungdomen for målsaka;
    • vekkje interesse;
    • saka vekte uro i bygda
  3. i overført tyding: bringe noko i drift eller aktivitet igjen etter ein pause
    Приклад
    • vekkje til live gamle skikkar

vegsamband

іменник середній

Значення та вживання

  1. samband med veg (1)
    Приклад
    • bygda er utan vegsamband
  2. veg som dannar samband mellom ulike stader, landsdelar, land og liknande
    Приклад
    • sikraste vegsambandet mellom Austlandet og Vestlandet går over Filefjell

vegner

іменник

Походження

norrønt vegna, opphavleg genitiv fleirtal av vegr ‘veg’; opphavleg frå lågtysk

Фіксовані вирази

  • alle vegner
    alle stader;
    overalt
    • vi høyrer musikk alle vegner;
    • det var blomstrar alle vegner
  • på nokons vegner
    1. som representant eller talsperson for nokon
      • dei tok imot prisen på familiens vegner;
      • ho takka på nasjonens vegner
    2. i sympati med nokon;
      for nokons skuld
      • vi gler oss på dine vegner;
      • eg er uroa på eigne vegner
  • på vegner av
    som representant eller talsperson for nokon
    • ho taler på vegner av statsministeren;
    • han takka på vegner av heile bygda
  • tre av på naturens vegner
    gå på toalettet;
    tisse

undervisningstilbod, undervisingstilbod

іменник середній

Значення та вживання

tilbod av kurs, fag, program og andre utdanningar ein stad har;
jamfør studietilbod
Приклад
  • bygda har få undervisningstilbod;
  • høgskulen har eit variert undervisningstilbod