Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
20 результатів

Словник нюношка 20 oppslagsord

brikke

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk; samanheng med brekke (2

Значення та вживання

  1. lite, flatt stykke;
    lita plate
  2. lita plate eller liten duk til underlag for fat, flasker, glas eller liknande
    Приклад
    • setje ølglaset på ei brikke
  3. figur eller liknande til brettspel
  4. bit av puslespel
  5. i overført tyding: noko eller nokon som er ein liten del av noko større
    Приклад
    • vere ei brikke i stormaktsspelet
  6. i elektronikk: lita skive av silisium som inneheld ein integrert krins;
    jamfør chip

Фіксовані вирази

  • brikkene fell på plass
    samanhengen blir tydeleg;
    det blir ei løysing på den innfløkte situasjonen
Сторінка статті

spel 1

іменник середній

Походження

av spele

Значення та вживання

  1. uroleg rørsle;
    veksling
    Приклад
    • sjå spelet av nordlyset på himmelen;
    • eit spel av fargar
  2. livleg verksemd
    Приклад
    • det frie spelet på pengemarknaden
  3. Приклад
    • eit spel med ord
  4. organisert leik med reglar, ofte med ball eller anna utstyr
    Приклад
    • laget viste godt spel;
    • ballen er ute av spel
  5. sett med kort, brikker eller liknande til å spele med
    Приклад
    • ludo er eit spel som passar for alle
  6. musikk (1) fått fram på instrument (3)
    Приклад
    • eit stemne med leik og spel
  7. aktivitet der ein satsar pengar eller liknande i von om forteneste
    Приклад
    • spel på automatar
  8. leik (5) som fugl driv med i paringstida
    Приклад
    • det er forbode å skyte tiur på spel
  9. Приклад
    • spelet på scena var av beste merke
  10. tilgjersle
    Приклад
    • det er berre spel frå hennar side
  11. einskild omgang, parti av eit spel (1
    Приклад
    • vinne første spelet

Фіксовані вирази

  • avtalt spel
    avtale i løynd til eigen føremon
  • drive spel med nokon
    drive ap med nokon;
    halde nokon for narr
  • fritt spel
    spelerom
    • få fritt spel;
    • gje nokon fritt spel
  • gjere gode miner til slett spel
    ikkje vise misnøye;
    låst som ingenting
  • ha ein finger med i spelet
    vere med, verke inn
  • høgt spel
    spel med stor innsats;
    dristig spel
  • setje på spel
    risikere å tape eller miste
    • setje livet på spel
  • setje ut av spel
    1. overrumple, distrahere
      • den nye informasjonen sette han heilt ut av spel
    2. hindre i å fungere eller delta
      • kneskaden har sett meg ut av spel i fleire veker
  • spel for galleriet
    falsk eller hyklersk framferd brukt for å gjere andre til lags
    • høyringa var eit spel for galleriet;
    • tomme ord og spel for galleriet
  • stå på spel
    vere i fare for å gå tapt
    • liv og helse står på spel
Сторінка статті

sjakkspel

іменник середній

Значення та вживання

  1. (parti med) sjakk
  2. sett av brett og brikker til å spele sjakk med
Сторінка статті

sjakk

іменник чоловічий

Походження

norrønt skák f, gjennom lågtysk, opphavleg frå persisk; same opphav som sjah

Значення та вживання

brettspel (1) for to personar med 32 svarte og 32 kvite felt, der kvar spelar har 16 svarte eller kvite brikker, og skal ta motstandaren sine brikker og vinnaren er den som tar motstandaren sin konge
Приклад
  • spele sjakk;
  • spele eit parti sjakk

Фіксовані вирази

  • halde i sjakk
    halde i age;
    halde under kontroll
Сторінка статті

kvit

прикметник

Походження

norrønt hvítr

Значення та вживання

  1. med same farge som nyfallen snø (eit fargeinntrykk som kjem fram når mest alt lyset blir kasta attende)
    Приклад
    • kvit skjorte;
    • teikne på kvitt papir;
    • det kvite huset;
    • smile med kvite tenner;
    • ete fiskebollar i kvit saus til middag;
    • bli heilt kvit i håret
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødd lys hudfarge;
    Приклад
    • kvite menn frå Europa;
    • det kvite mindretalet i Sør-Afrika
    • brukt som substantiv:
      • det økonomiske gapet mellom kvite og svarte i USA
  3. om person: med unormalt lys hudfarge, til dømes på grunn av sinnsrørsle eller hardt strev
    Приклад
    • vere kvit av sinne;
    • vere kvit og bleik av inneliv
  4. om pengar: tent på lovleg måte;
    til skilnad frå svart (2, 9)
    Приклад
    • kvitt arbeid;
    • svarte og kvite pengar
    • brukt som adverb:
      • betale kvitt;
      • forbrukarane kjøper stadig fleire tenester kvitt
  5. brukt som substantiv: sjakkspelar med kvite brikker
    Приклад
    • kvit vinn med eit overraskande trekk;
    • springaren til kvit vart sett ut av spel
  6. om eldre forhold, brukt som substantiv: antirevolusjonær, antikommunistisk (etter den kongelege franske lilja)
    Приклад
    • kampen mellom dei raude og dei kvite

Фіксовані вирази

  • det kvite i auga
    den kvite senehinna i auga
    • ho var så sint at vi berre såg det kvite i auga
  • gå kvit
    om sjø eller bølgjer: ha skumtoppar
    • sjøen går kvit
  • heise det kvite flagget
    overgje seg
  • kvit brur
    brur kledd i kvitt
    • ho skal stå kvit brur
  • kvit elefant
    noko dyrt og unyttig
  • kvit fisk
    fisk som er kvit i kjøtet, til dømes torsk og sei
  • kvit jul
    jul med snø
  • kvit lygn
    lygn for å spare nokon for ei lei sanning;
    naudlygn
  • kvit magi
    hekseri og trolldom som ikkje skader andre
  • kvit månad
    månad utan alkoholbruk
  • kvit slavehandel
    handel med personar med lys hudfarge, særleg kvinner, som blir selde som billig arbeidskraft eller til prostitusjon
  • kvit som eit laken
    svært bleik
    • han vart kvit som eit laken i andletet
  • kvitt brød
  • kvitt flagg
  • kvitt gull
    legering av gull, kopar, sink og nikkel som er mykje brukt i smykke
  • kvitt kjøt
    kjøt frå fjørfe, særleg kylling og kalkun
    • forbruket av kvitt kjøt har auka
  • på det kvite lerretet
    på filmduken, ved filmen
  • skyte ein kvit pinn etter
    gje opp som tapt;
    gje opp vona om
Сторінка статті

svart 1

іменник середній

Походження

av svart (2

Значення та вживання

  1. svart farge
    Приклад
    • gjere svart til kvitt;
    • vere kledd i svart
  2. sjakkspelar med svarte brikker
    Приклад
    • svart vinn partiet

Фіксовані вирази

  • svart på kvitt
    skriftleg stadfesting på noko
Сторінка статті

spelar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. person som deltek i ballspel
  2. person som er med i spel med brikker, kort eller liknande
    Приклад
    • vere ein lidenskapeleg spelar
  3. innretning for avspeling
Сторінка статті

backgammon

іменник чоловічий

Вимова

bækgæmˊmen

Походження

av engelsk back ‘tilbake’ og gammon ‘spill’

Значення та вживання

brettspel for to personar der ein på strategisk vis skal flytte 15 brikker i mål før motstandaren
Сторінка статті

patt 1

іменник чоловічий

Походження

av italiensk patta ‘det å stå likt i spel’

Значення та вживання

i sjakk: det at ein spelar ikkje kan flytte brikker utan at kongen hans blir sett i sjakk
Приклад
  • setje i patt
Сторінка статті

patt 2

прикметник

Значення та вживання

i sjakk, om kongen eller spelaren: i ein situasjon der ein spelar ikkje kan flytte brikker utan at kongen hans blir sett i sjakk
Приклад
  • vere patt;
  • setje kongen patt
Сторінка статті