Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
134 результатів

Словник нюношка 134 oppslagsord

bane 3

bana

дієслово
розділений інфінітив: bana

Походження

av bane (1

Значення та вживання

Приклад
  • bane seg veg gjennom stimmelen;
  • bane veg(en) for nye reformer
Сторінка статті

bane 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

gjennom tysk; frå mellomtysk , av bane ‘veg, lysning’

Значення та вживання

  1. veg, linje (8), strekning som er lagt for å kome fram, særleg om trafikk
    Приклад
    • bilen skjena over i feil bane;
    • ha fri bane
  2. Приклад
    • sende varer med bana
  3. linje (8) eller lei som ei rørsle går i
    Приклад
    • månen går i bane rundt jorda;
    • ei ballistisk bane
  4. i overført tyding: veg eller lei å følgje i tankane
    Приклад
    • tenkje i faste baner
  5. livsveg, karriere (1)
    Приклад
    • velje ei akademisk bane i livet;
    • hamne på den kriminelle bana
  6. oppmerkt (del av) idrettsplass;
    særleg oppmerkte spor (1, 1) som utøvaren skal halde seg i
    Приклад
    • publikum storma bana etter fotballkampen;
    • skøyteløparen trekte indre bane
  7. del av eit dekk (2) som ligg mot vegen
    Приклад
    • mønsteret i bana var nedslite
  8. om papir, tapet og liknande: det stykket av ein rull som når frå tak til golv
    Приклад
    • vi treng 20 baner for å tapetsere stova
  9. flate på ymse slag reiskapar
    Приклад
    • bana på hamaren er sliten

Фіксовані вирази

  • bringe på bane
    nemne (noko), ta opp (eit emne)
  • i lange baner
    i større mengder
  • på bana
    med der noko går føre seg
    • politikarar kom på bana og protesterte
Сторінка статті

bane 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt bani

Значення та вживання

  1. det å døy (etter drap)
    Приклад
    • Olav den heilage fekk banen sin på Stiklestad
  2. noko(n) som valdar døden for nokon andre;
    Приклад
    • rusmisbruk vart banen hans
Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lågtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
    Приклад
    • frie borgarar;
    • innbyggjarane er frie;
    • landet har ein fri riksskipnad;
    • den frie verda;
    • frie val;
    • eit av dei friaste samfunna i verda
  2. politisk sjølvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • eit fritt land;
    • eitt fritt folk;
    • den frie pressa
  3. verna av lova;
    trygg for åtak
    Приклад
    • ha fritt leide
  4. ikkje innesperra eller i fangenskap
    Приклад
    • på fri fot
    • brukt som adverb
      • sleppe fri;
      • setje nokon fri
  5. utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvatn;
    • fri bane;
    • fritt utsyn;
    • på fri mark;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • puste fritt;
      • vekse fritt;
      • falle fritt;
      • garden ligg fritt til
  6. ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
    tillaten for alle;
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • den frie marknaden;
    • fritt fiske;
    • ynskje friare tilgjenge til alkohol;
    • fritt ord
  7. ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
    Приклад
    • fri oppseding;
    • fri rytme;
    • fri assosiasjon;
    • fri fantasi;
    • fri kjærleik
    • brukt som adverb
      • fritt omsett etter tysk
  8. utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
    Приклад
    • ha fritt val;
    • av fri vilje;
    • den frie viljen;
    • på fritt grunnlag;
    • fri utvikling
    • brukt som adverb
      • kunne velje fritt;
      • stille nokon fritt;
      • stå heilt fritt
  9. utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
    Приклад
    • leve eit fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • vere fri og frank
  11. trygg, open og direkte;
    Приклад
    • ha eit fritt blikk;
    • føre eit fritt språk;
    • det rådde ein fri tone i laget;
    • vere fri av seg;
    • får eg vere så fri å …
    • brukt som adverb
      • dette meiner eg fritt;
      • snakke fritt ut
  12. som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
    friteken, unnateken
    Приклад
    • ta seg fri frå skulen;
    • ha fri frå jobben;
    • eg vil be meg fri;
    • sleppe fri frå militæret
  13. som unngår;
    som er spart for;
    Приклад
    • gå fri all sut;
    • fri for angst;
    • bli fri sjukdomen
  14. ikkje skyldig eller innblanda;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • kjenne nokon fri;
    • dømme nokon fri
  15. som er utan;
    Приклад
    • vere fri for mat;
    • det er fritt for mus no;
    • boka er fri for humor
  16. brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
    trygg, sikker
  17. Приклад
    • fri kost og losji;
    • fri skyss
    • brukt som adverb
      • få boka fritt tilsend
  18. i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
    ikkje i sambinding
    Приклад
    • frie elektron;
    • fri energi

Фіксовані вирази

  • det er ikkje fritt for
    ein kan ikkje nekte for
    • det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
  • frie hender
    full handlefridom
    • ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
  • fritt fall
    1. fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
      • verdsøkonomien var i fritt fall
  • gå fri
    sleppe straff;
    sleppe unna
  • ha ryggen fri
    1. vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
    2. vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
  • i det fri
    utandørs
    • frukost i det fri
  • ikkje vere fri for
    måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
    • han er ikkje fri for å vere tjuvaktig
Сторінка статті

jernbane, jarnbane

іменник жіночий або чоловічий

Походження

etter tysk Eisenbahn

Значення та вживання

  1. skjenelagd bane for tog;
    Приклад
    • leggje jernbane;
    • jernbana mellom Oslo og Eidsvoll vart opna i 1854
  2. Приклад
    • reise med jernbane;
    • bruke jernbana til transport
  3. Приклад
    • gå ned på jernbana;
    • ha kort veg til jernbane og buss
  4. organisasjon som driv transport med tog
    Приклад
    • vere tilsett ved jernbana
Сторінка статті

innerspor

іменник середній

Значення та вживання

spor i løype eller på bane som ligg på innsida av eit anna spor og derfor gjev innersving
Сторінка статті

ytterspor

іменник середній

Значення та вживання

spor i løype eller på bane som gjev yttersving;
til skilnad frå innerspor
Приклад
  • passere nokon i yttersporet
Сторінка статті

velodrom

іменник чоловічий

Походження

av gresk velo- og dromos ‘renn’

Значення та вживання

rund bane med dosserte svingar for banesykling
Приклад
  • ein innandørs velodrom
Сторінка статті

krins

іменник чоловічий

Походження

samanheng med kring (1

Значення та вживання

  1. ring av personar eller ting;
    sirkelforma bane;
    Приклад
    • dei stod i små krinsar på tunet
  2. gruppe personar som høyrer saman ut frå virkefelt, interesser eller liknande;
    Приклад
    • i leiande krinsar
  3. administrativt og geografisk område;
    Приклад
    • alle dei røysteføre i krinsen
  4. lukka nett eller system;
Сторінка статті

roadracing

іменник жіночий

Вимова

råoˊdreising

Походження

frå engelsk, av road ‘veg’ og race ‘løp’

Значення та вживання

løp der ein køyrer motorsykkel på lukka bane av asfalt
Сторінка статті