Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
39 результатів

Словник нюношка 39 oppslagsord

tysdag

іменник чоловічий

Походження

norrønt tý(r)sdagr ‘dag for guden Ty’; etter latin dies Martis ‘dag for guden Mars’

Значення та вживання

andre dagen i veka;
forkorta ty.
Приклад
  • tysdag morgon;
  • tysdag 12. mars;
  • den fyrste tysdagen i månaden
Сторінка статті

uskriven

прикметник

Значення та вживання

som ikkje er skriven ned (enno)
Приклад
  • dei har ei uskriven avtale;
  • det fyrste kapittelet er førebels uskrive

Фіксовані вирази

  • uskriven lov/regel
    underforstått regel, forventing eller skikk som gjeld innanfor eit visst samfunn, miljø eller ein kultur
    • bryte ei uskriven lov;
    • det er ein uskriven regel at ein helser på folk i fjellet
Сторінка статті

storhertug

іменник чоловічий

Значення та вживання

(tittel for) fyrste med rang mellom konge og hertug
Приклад
  • storhertugen av Luxemburg
Сторінка статті

sekret 2

іменник середній

Походження

av latin secretus ‘åtskilt, hemmeleg’, opphavleg sigillum secretum ‘hemmeleg segl’

Значення та вживання

om eldre forhold: det private seglet (1 til ein fyrste
Сторінка статті

utan 1

підрядний сполучник

Значення та вживання

  1. innleier ei leddsetning som uttrykkjer vilkår;
    med mindre, viss ikkje
    Приклад
    • eg reiser ikkje utan du blir med;
    • det var ikkje dans i bygda utan ho møtte opp som den fyrste
  2. innleier ei leddsetning som uttrykkjer vedgåing;
    sjølv om ikkje, enda ikkje
    Приклад
    • mange har blitt sjuke utan vi har oppdaga det;
    • ho høyrde kva han sa utan ho forstod kva han meinte

Фіксовані вирази

  • utan at
    innleier ei leddsetning som uttrykkjer vilkår;
    dersom ikkje, med mindre
    • eg reiser ikkje utan at du blir med;
    • arbeidet er solid utan at det er særleg spennande
Сторінка статті

venstre 3

прикметник

Походження

norrønt vinstri; samanheng med ven (1

Значення та вживання

  1. som ligg på den sida, i den leia som hjartet normalt er;
    Приклад
    • venstre handa;
    • andre gata til venstre;
    • gå til venstre;
    • på venstre sida av vegen;
    • ha vondt i venstre sida;
    • huset ligg på venstre handa
  2. som ligg i venstre halvdel av eit område eller eit synsfelt
    Приклад
    • køyre på ventre side av vegen;
    • huset til venstre;
    • venstre back
  3. i politikk: radikal (2, 1)
    Приклад
    • venstre fløy av partiet
  4. brukt som substantiv: slag med venstre hand
    Приклад
    • få seg ein rett venstre på haka

Фіксовані вирази

  • ekteskap til venstre hand
    ekteskap mellom ein fyrste og ei kvinne av lågare rang der kvinna (og barna) ikkje får arverett;
    morganatisk ekteskap
  • gjere venstre om
    i politikk: vende seg mot venstre
Сторінка статті

riddar

іменник чоловічий

Походження

norrønt riddari; frå lågtysk, av riden ‘ri’

Значення та вживання

  1. i antikken: krigar til hest
  2. i mellomalderen: medlem av den adelege krigarstanden i teneste hos konge eller fyrste
  3. person som går i brodden eller kjempar for noko
    Приклад
    • gjere seg til riddar for ei god sak
  4. høvisk mann;
  5. person som har fått ordensteikn
    Приклад
    • vere riddar av St. Olavs orden
  6. grad av ordensteikn som riddar (5) blir dekorert med

Фіксовані вирази

  • slå til riddar
    ta opp i riddarstanden
Сторінка статті

mørker, mørke 1

іменник середній

Походження

norrønt myrkr

Значення та вживання

  1. mørk tilstand;
    mangel på lys;
    Приклад
    • mørkeret kjem tidleg i november;
    • dei famla seg fram i mørkeret
  2. tilstand med fåkunne;
    mangel på opplysning
    Приклад
    • dei levde i åndeleg mørker
  3. (verkefelt for) vondskap;
    i bibelmål: tilvære utan Gud
    Приклад
    • ferdast i mørkeret;
    • gjerningane som høyrer mørkeret til

Фіксовані вирази

  • egyptisk mørker
    djupt mørker som ein ikkje greier å trengje gjennom
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • mørkerets fyrste
    djevelen
Сторінка статті

fyrste 1

іменник чоловічий

Походження

frå lågtysk opphavleg ‘den første’, av latin princeps; jamfør prins

Значення та вживання

  1. monarkisk statsoverhovud, no særleg i visse mindre land
    Приклад
    • fyrsten av Monaco
  2. medlem av kongehus eller høgadel i visse land

Фіксовані вирази

  • leve som fyrstar
    leve i luksus
  • mørkerets fyrste
    djevelen
Сторінка статті

ekteskap til venstre hand

Значення та вживання

ekteskap mellom ein fyrste og ei kvinne av lågare rang der kvinna (og barna) ikkje får arverett;
Sjå: venstre
Сторінка статті