Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
280 результатів

Словник букмола 280 oppslagsord

makt

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt makt, fra lavtysk; beslektet med måtte

Значення та вживання

  1. det å kunne bestemme over andre eller kunne styre en utvikling;
    sterk innflytelse;
    Приклад
    • kunnskap er makt;
    • jeg vil gjøre alt som står i min makt for å gjennomføre endringene;
    • det står ikke i min makt å hindre det;
    • vanens makt;
    • makt korrumperer;
    • komme til makten;
    • ha makten i landet;
    • sitte med makten
  2. stat eller institusjon som har makt (1)
    Приклад
    • en nøytral makt;
    • gå i tjeneste hos en fremmed makt
  3. kraft, styrke
    Приклад
    • ta i av all makt;
    • bruke makt for å åpne døra
  4. vold, tvang
    Приклад
    • bruke makt for å oppnå noe;
    • rå makt
  5. stridskrefter
  6. overnaturlig vesen
    Приклад
    • himmelske makter;
    • gode og onde makter

Фіксовані вирази

  • få/ha noen i sin makt
    få eller ha råderett over noe eller noen
    • hun har språket i sin makt;
    • kongen hadde bøndene i sin makt
  • ha ordet i sin makt
    være god til å uttrykke seg
  • maktens korridorer
    sted der noen samles og blir enige om hvordan de skal gå fram i behandlingen av politiske saker
    • maktens korridorer på Stortinget
  • sette makt bak noe
    tvinge fram noe
    • være villig til å sette makt bak kravene
  • stå ved makt
    være gyldig
Сторінка статті

make 2

дієслово

Походження

norrønt maka; fra lavtysk

Значення та вживання

lage, ordne
Приклад
  • make det slik at alt går bra

Фіксовані вирази

  • make seg
    ordne seg
    • alt maket seg på beste måte
Сторінка статті

makte

дієслово

Походження

av makt

Значення та вживання

greie, klare, ha kraft eller evne til
Приклад
  • makte en oppgave;
  • jeg makter ikke mer;
  • de makter ikke å betale den summen
Сторінка статті

terreng

іменник середній

Походження

av fransk terrain; jamfør latin terra ‘jord’

Значення та вживання

  1. område (1) eller fri mark (særlig utenfor tettbygde strøk);
    Приклад
    • ulendt terreng;
    • huset lå fint til i terrenget
  2. i overført betydning: saksområde, fagområde
    Приклад
    • det politiske terrenget

Фіксовані вирази

  • ligge lavt i terrenget
    ikke markere seg
    • hun valgte å ligge lavt i terrenget for ikke å vekke anstøt
  • sondere terrenget
    • undersøke et terreng (1) grundig
    • skaffe seg oversikt over en situasjon eller et forhold
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller lignende
    • tape terreng på verdensmarkedet
  • vinne terreng
    ha framgang
Сторінка статті

rå 4

прикметник

Походження

norrønt rár

Значення та вживання

  1. som ikke er (tilstrekkelig) kokt eller stekt
    Приклад
    • rå fisk;
    • brødet var rått inni
  2. våt (tvers gjennom);
    Приклад
    • rå tåke;
    • veden er rå
  3. som ikke er bearbeidet eller foredlet;
    Приклад
    • rå huder;
    • bygget hadde vegger og tak i rå betong
  4. Приклад
    • være plump og rå;
    • en rå latter;
    • en rå vits
    • brukt som adverb:
      • le rått
  5. Приклад
    • være rå og hjerteløs;
    • et rått ran;
    • de brukte rå makt for å få gjennom viljen sin
    • brukt som adverb:
      • flere førere kjører rått i trafikken
  6. Приклад
    • en rå pris
  7. Приклад
    • en målvakt med en rå reaksjonsevne;
    • sistehoppet hans var helt rått
    • brukt som adverb:
      • ha det rått morsomt

Фіксовані вирази

  • rått parti
    konkurranse der den ene parten er uten sjanse til å vinne
  • sluke rått
    godta noe kritikkløst
    • de sluker rått alt hun sier
Сторінка статті

grå

прикметник

Походження

norrønt grár; beslektet med gry (2

Значення та вживання

  1. som har en farge mellom hvit og svart
    Приклад
    • en grå betongmur;
    • ta på seg den grå dressen;
    • ha grått skjegg
  2. som ser gusten og sliten ut
    Приклад
    • være grå i ansiktet;
    • han har blitt gammel og grå
  3. Приклад
    • hun ble tidlig grå
  4. Приклад
    • grått vær;
    • en grå dag
  5. lite spennende;
    fargeløs, trist, ensformig
    Приклад
    • en grå tilværelse;
    • grått humør;
    • ikke se de eldre som en grå masse
  6. som går utenom loven eller offisielle kanaler;
    Приклад
    • låne penger i det grå markedet;
    • det grå arbeidsmarkedet;
    • grått arbeid

Фіксовані вирази

  • avskjed på grått papir
    plutselig oppsigelse
    • hun fikk avskjed på grått papir
  • de små grå
    hjernecellene, hjernen
    • bruke de små grå;
    • utfordre de små grå
  • grå eminense
    person som holder seg i bakgrunnen, men likevel har stor reell makt på grunn av sin innflytelse på mektige personer
    • en grå eminense i norsk politikk
  • grå mus
    person med kjedelig og anonym framtoning
    • flittige, grå mus i byråkratiet
  • grå stær
    øyesykdom der linsen i øyet er fordunklet og ugjennomsiktig
  • i mørket er alle katter grå
    i mørket er alle forskjeller visket ut
  • sette grå hår i hodet på noen
    stadig volde en annen bekymringer
Сторінка статті

svak

прикметник

Походження

av lavtysk swak

Значення та вживання

  1. som har liten styrke;
    Приклад
    • ha svake muskler;
    • han er fysisk svakere enn de andre guttene;
    • en svak vind;
    • motoren er for svak
  2. som tåler lite;
    sykelig, skrøpelig
    Приклад
    • ha svake nerver;
    • han er svak etter operasjonen
  3. som har liten innvirkning eller kraft
    Приклад
    • en svak protest;
    • svak motstand;
    • en svak gruppe
    • brukt som substantiv:
      • de svake i samfunnet;
      • ta vare på de svakeste
    • brukt som adverb:
      • de svakest stilte skal skjermes
  4. som har liten makt eller autoritet
    Приклад
    • en svak ledelse
  5. som en nesten ikke legger merke til
    Приклад
    • kjenne en svak lukt;
    • høre en svak lyd;
    • en svak nedgang i arbeidsledigheten;
    • inflasjonen ble svakere enn ventet
    • brukt som adverb:
      • rommet er svakt opplyst;
      • terrenget helte svakt
  6. lite fast;
    unnfallende
    Приклад
    • være svak i troen
  7. lite solid;
    usikker
    Приклад
    • ha svak økonomi
  8. lite vellykket;
    dårlig
    Приклад
    • en svak prestasjon;
    • svake resultater;
    • laget har fått en svak start på sesongen;
    • en av forfatterens svakeste bøker;
    • å slippe inn mål på slutten av kampen er for svakt
    • brukt som adverb:
      • den norske krona står svakt
  9. i grammatikk: med regelmessig bøying;
    til forskjell fra sterk (11)

Фіксовані вирази

  • det svake kjønn
    utdatert betegnelse for kvinner
  • svak bøyning
    bøying med tillagt bøyingsendelse i preteritum;
    til forskjell fra sterk bøyning
  • svak side
    feil, mangel
    • trekke fram en svak side ved organisasjonen;
    • forslaget har sine svake sider
  • svake substantiv
    substantiv som ender på trykksvak vokal;
    til forskjell fra sterke substantiv
  • svake verb
    verb som får bøyingsendelse i preteritum;
    til forskjell fra sterke verb
    • 'lese' og 'regne' er eksempler på svake verb
  • være svak for
    gjerne ville ha;
    ikke kunne motstå
    • han er svak for sjokolade
Сторінка статті

verdslig

прикметник

Походження

norrønt veraldligr; av verd (1

Значення та вживання

  1. som gjelder det jordiske og materielle
    Приклад
    • verdslig makt;
    • føre et verdslig liv
  2. ikke-kristelig;
    Приклад
    • verdslig kunst og kultur
Сторінка статті

umyndig

прикметник

Значення та вживання

  1. som ennå ikke er myndig (1)
    Приклад
    • umyndige mindreårige
    • brukt som substantiv:
      • umyndige må ha godkjenning fra verge
  2. fratatt retten til å råde over formuen sin og gjøre bindende avtaler;
    Приклад
    • hun ble erklært umyndig
  3. som ikke har makt til å rå over egen skjebne;
    Приклад
    • politisk umyndig;
    • føle seg umyndig
Сторінка статті

myndighet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. myndig (2) oppførsel;
    Приклад
    • opptre med myndighet;
    • ha myndighet til å gjøre noe;
    • hvem har den avgjørende myndighet?
    • bevilgende og lovgivende myndighet;
    • det har du ingen myndighet til
  2. i flertall: styresmakt;
    offentlig instans;
    Приклад
    • her må myndighetene ta ansvar!
    • de kommunale myndigheter
Сторінка статті