Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
32 результатів

Словник букмола 32 oppslagsord

akse

іменник чоловічий

Походження

av tysk Achse; beslektet med aksel (3

Значення та вживання

  1. (tenkt) midtlinje som noe roterer omkring
    Приклад
    • dreie seg om sin egen akse
  2. midtlinje som noe grupperer seg (symmetrisk) om
  3. tenkt linje mellom to ytterpunkter
    Приклад
    • befinne seg til venstre på den politiske aksen
  4. i matematikk: koordinatakse
    Приклад
    • vannrett akse;
    • loddrett akse;
    • aksene i et koordinatsystem
  5. i overført betydning: forbindelse mellom to aktører;
    politisk allianse
    Приклад
    • den fransk-tyske aksen i Europa
Сторінка статті

snu 2

дієслово

Походження

norrønt snúa

Значення та вживання

  1. sette i bevegelse rundt en (tenkt) akse;
    Приклад
    • han stoppet og snudde seg;
    • moren snudde seg rundt;
    • snu på hodet;
    • snu seg i senga;
    • snu stolen mot vinduet
  2. ta en ny retning;
    Приклад
    • vi måtte snu på grunn av uvær;
    • vinden hadde snudd
  3. peke i en viss retning;
    vende
    Приклад
    • den siden som snur ut
  4. i overført betydning: forsøke å få noe til endre seg
    Приклад
    • vi må forsøke å snu trenden;
    • de har jobbet lenge for å snu utviklingen

Фіксовані вирази

  • snu hver stein
    undersøke nøye;
    belyse hver detalj
  • snu om
    • endre til motsatt retning
      • hun snudde om og gikk;
      • skuta kunne ikke bli snudd om i tide for å møte stormen;
      • snu om og kjøre tilbake på grunn av veisperring
    • forandre framgangsmåte eller mening
      • det er for sent å snu om på denne strategien nå
  • snu på flisa
    prøve en ny framgangsmåte
  • snu på hodet
    se fra en helt annen synsvinkel;
    gjøre slik at noe oppleves helt annerledes;
    jamfør sette/stille saken på hodet
    • snu saken på hodet;
    • livet hennes ble fullstendig snudd på hodet
  • snu på hælen
    • vende seg rundt brått
      • han snudde på hælen da han fikk se hotellrommet
    • skifte mening brått;
      ombestemme seg brått
      • kommunestyret snudde på hælen i saken
  • snu på krona
    tenke seg om før en bruker penger;
    være sparsom
    • idrettsklubben er vant til å snu på krona
Сторінка статті

rotere

дієслово

Походження

fra latin, av rota ‘hjul’

Значення та вживання

  1. dreie seg om sin akse eller et sentrum
    Приклад
    • jorda roterer om sin akse
    • brukt som adjektiv:
      • roterende snøplog
  2. gå på omgang
    Приклад
    • formannskapet roterer mellom medlemslandene
Сторінка статті

rotasjon

іменник чоловічий

Значення та вживання

svingende bevegelse eller omdreining rundt en akse
Приклад
  • månens rotasjon;
  • bilen fikk en rotasjon og havnet i grøfta
Сторінка статті

slipestein

іменник чоловічий

Значення та вживання

(sand)stein til å slipe (1) med, særlig sylinderformet stein som dreier seg rundt en akse
Приклад
  • dra slipesteinen;
  • ha ljåen på slipesteinen
Сторінка статті

søylediagram

іменник середній

Значення та вживання

figur brukt i statistikk (1) for å vise verdier langs en akse og frekvenser i form av søyler langs den andre aksen
Приклад
  • søylene i søylediagrammet viste utgiftene i de ulike månedene
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

en halv gang

Значення та вживання

femti prosent (mer);
ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende;
Se: halv
Приклад
  • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
  • tenke seg om en halv gang til før man handler;
  • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
Сторінка статті

vertikal 2

прикметник

Походження

fra nylatin; av latin vertex ‘virvel, isse’, av vertere ‘vende’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en vertikal akse;
    • vertikale stolper
  2. som gjelder oppstigende ledd i en institusjon, en prosess eller lignende
    Приклад
    • de vertikale leddene i en produksjonskjede fra råvare til ferdigprodukt
    • brukt som adverb:
      • samarbeide horisontalt og vertikalt

Фіксовані вирази

  • vertikal integrasjon/integrering
    det at en aktør eller eier kontrollerer flere (eller alle) ledd i en produksjon (fra råvare til ferdig vare)
Сторінка статті

rundt

прийменник

Походження

av rund

Значення та вживання

  1. i ring om;
    i sirkel;
    Приклад
    • ha skjerf rundt halsen;
    • løpe rundt huset;
    • jorden går rundt sin akse
    • brukt som adverb:
      • snurre rundt;
      • velte rundt;
      • gå rundt i ring
  2. brukt som adverb: omkring i;
    her og der, hit og dit
    Приклад
    • reise landet rundt;
    • lete huset rundt;
    • se seg rundt;
    • arrangere festivaler rundt om i landet
  3. i bue langs noe (og forbi)
    Приклад
    • seile rundt Nordkapp;
    • komme rundt hjørnet
    • brukt som adverb:
      • seile kysten rundt
  4. om tid: fra begynnelsen til slutten av;
    Приклад
    • døgnet rundt;
    • året rundt
  5. nær ved;
    Приклад
    • prisen lå rundt 100 kr

Фіксовані вирази

  • gå rundt
    • kantre, velte, tippe over
    • ha god nok økonomi til å klare alle utgifter
      • det var så vidt det gikk rundt i januar
  • gå rundt for
    være ør, svimmel eller forvirret
  • snakke noen rundt
    overbevise, overtale eller narre noen ved hjelp av snakk;
    rundsnakke
  • sove rundt
    sove over en dag
  • vaske rundt
Сторінка статті