Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
47 результатів

Словник букмола 47 oppslagsord

tunge 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt tunga femininum; beslektet med latin lingua ‘tunge, språk’

Значення та вживання

  1. beinløst, muskuløst organ i munnhulen hos mennesker og dyr
    Приклад
    • slikke opp med tunga;
    • kjenne etter med tunga
  2. tunge (1, 1) av dyr som matrett
    Приклад
    • smørbrød med tunge
  3. tunge (1, 1) som taleredskap
    Приклад
    • ha skarp tunge;
    • ha en giftig tunge
  4. Приклад
    • fremmed tunge
  5. noe som har form som en tunge (1, 1)
    Приклад
    • tunge i en pens;
    • kjolen var utstyrt med tunger i halslinningen

Фіксовані вирази

  • bite seg i tunga
    uttrykk for at en har sagt noe en angrer
    • jeg kunne ha bitt meg i tunga
  • dansk tunge
    fellesbetegnelse på dansk, islandsk, norsk og svensk i middelalderen
  • ha på tunga
    nesten huske, være nær ved å si (noe)
    • jeg har det på tunga
  • holde tann for tunge
    tie
    • lære seg å holde tann for tunge
  • holde tunga rett i munnen
    konsentrere seg (for å beholde likevekten), passe på at alt blir riktig
  • onde tunger
    folk som kommer med fiendtlige eller skadelige uttalelser om noen
  • rekke tunge
    strekke ut tunga som uttrykk for ringeakt eller hovmod
  • tale i tunger
    under religiøs ekstase: tale, lyder eller et fremmed språk som må tolkes for tilhørerne
  • tale med to tunger
    si snart det ene, snart det andre;
    si motstridende ting
  • tunga på vektskåla
    det som gjør utslaget; det som avgjør en sak
    • han stemte nei og ble tunga på vekstskåla
Сторінка статті

sjakk

іменник чоловічий

Походження

norrønt skák femininum, opprinnelig persisk; samme opprinnelse som sjah etter kongen i spillet

Значення та вживання

brettspill (1) for to personer med 32 svarte og 32 hvite felt, der hver spiller har 16 svarte eller hvite brikker med ulike funksjoner og skal ta motstanderens brikker, og vinner er den som tar motstanderens konge
Приклад
  • spille sjakk;
  • spille et parti sjakk

Фіксовані вирази

  • holde i sjakk
    holde i age;
    holde under kontroll
Сторінка статті

hjel, hel 1

іменник незмінні

Походження

norrønt hel femininum ‘død, dødsriket’

Фіксовані вирази

  • i hjel
    1. til døde;
      så en dør
      • fryse i hjel;
      • slå noen i hjel;
      • drikke seg i hjel
    2. i overført betydning: i så stor grad at det er på grensen til ødeleggende
      • jeg ler meg i hjel;
      • kose seg glugg i hjel;
      • tie noen i hjel
Сторінка статті

hjørne

іменник середній

Походження

jamfør norrønt hyrna femininum og mellomnorsk hyrni nøytrum; av horn

Значення та вживання

  1. vinkel(parti), spiss mellom to sammenløpende linjer, sider, vegger, gater eller lignende
    Приклад
    • et kvadrat har fire hjørner;
    • komme i full fart rundt hjørnet;
    • butikken ligger på hjørnet mellom Havnegata og Sjøgata
  2. Приклад
    • plassere lenestolen i et hjørne;
    • sitte borte i et hjørne
  3. Приклад
    • Latin-Amerika er et urolig hjørne av verden
  4. vanskelig situasjon der en kjenner seg presset eller fastlåst
    Приклад
    • politikerne ble trengt opp i et hjørne;
    • de prøver å tvinge oss opp i et hjørne;
    • hun følte seg presset inn i et hjørne
  5. Приклад
    • være i det vanskelige hjørnet

Фіксовані вирази

  • like om hjørnet
    nær forestående
  • male seg inn i et hjørne
    selvforskyldt sette seg i en vanskelig situasjon
    • han har malt seg inn i et hjørne ved å utsette gavekjøpet til kona i siste liten
Сторінка статті

grunn 1

іменник чоловічий

Походження

sammenfall av norrønt grunnr maskulinum ‘bunn, grunn, grunt sted i vannet’ og grund femininum ‘mark, slette’

Значення та вживання

  1. jordoverflate, mark, bakke
    Приклад
    • bryte grunn
  2. jordeiendom, landområde
    Приклад
    • på annen manns grunn;
    • på norsk grunn;
    • avstå grunn til kommunen
  3. fast fjell eller berg
    Приклад
    • grunn av gneis
  4. Приклад
    • skipet gikk på grunn;
    • bli trukket av grunnen
  5. Приклад
    • svarte bokstaver på hvit grunn
  6. jordfast underlag, fundament;
    Приклад
    • grave grunnen til et hus;
    • brenne ned til grunnen;
    • bygge på solid grunn
  7. årsak, motiv, grunnlag
    Приклад
    • ha skjellig grunn til mistanke;
    • du har vel dine grunner;
    • jeg har ingen grunn til å tro på henne;
    • av en eller annen uforklarlig grunn;
    • det var ikke uten grunn at han byttet jobb

Фіксовані вирази

  • av den grunn
    derfor
    • sjefen er på reise og kan av den grunn ikke være med på dagens møte
  • fast grunn under føttene
    1. beina på landjorda (etter en periode til sjøs)
      • to dager igjen til vi får fast grunn under føttene
    2. i overført betydning: trygt sted, trygg tilstand eller posisjon
      • jeg har endelig begynt å få fast grunn under føttene igjen;
      • de strevde med å finne fast grunn under føttene
  • gå til grunne
    ødelegges, gå fortapt;
    bukke under
  • gård og grunn
    1. gård (1, 1) med bygninger og dyrkingsjord
      • gjeldsrammede småbønder som måtte gå fra gård og grunn
    2. alt en eier
      • spille seg fra gård og grunn;
      • tape både gård og grunn
  • i bunn og grunn
    helt igjennom, dypest sett, egentlig
    • hun er i bunn og grunn et sympatisk menneske
  • i grunnen
    egentlig, alt i alt
    • det er i grunnen en enkel oppgave;
    • rommet ble i grunnen ganske fint
  • legge til grunn
    ha som utgangspunkt eller forutsetning
    • legge egen forståelse til grunn for avgjørelsen
  • ligge til grunn
    være årsak til eller grunnlag for
    • hendelsene som ligger til grunn for rapporten;
    • materialet som ligger til grunn for analysen
  • på grunn av
    som følge av;
    forkortet pga.
    • hun kan ikke delta på grunn av sykdom
  • på gyngende grunn
    i en usikker situasjon eller tilstand
    • forsvaret var på gyngende grunn i andre omgang av kampen
  • rå grunnen
    ha den sterkeste posisjonen;
    herske, dominere
    • om våren er det løvetannen som rår grunnen;
    • det er optimismen som rår grunnen i partiet;
    • han rår grunnen alene
Сторінка статті

galei

іменник чоловічий

Походження

norrønt galeið femininum, gjennom gammelfransk, fra spansk ‘skip’; beslektet med galeas

Значення та вживання

  1. om eldre forhold: krigsskip rodd av slaver eller fanger
  2. uheldig spor eller tralt;
    Приклад
    • her har man begitt seg ut på en galei som bærer forferdelig galt av sted

Фіксовані вирази

  • på galeien
    på fest, på rangel
    • de havnet på galeien igjen
Сторінка статті

følge 1

іменник чоловічий

Походження

jamfør norrønt fylgja femininum og tysk Folge

Значення та вживання

  1. noe som følger med eller etter;
    logisk slutning;
    Приклад
    • ta følgene av sine handlinger;
    • ordningen kan få svært alvorlige følger;
    • brannen oppstod som en følge av dårlig elektrisk arbeid

Фіксовані вирази

  • som følge av
    på grunn av
  • ta til følge
    etterkomme, adlyde;
    ta hensyn til
    • klagen ble tatt til følge
Сторінка статті

fylde 1

іменник чоловічий

Походження

fra dansk, jamfør norrønt fylli femininum, av full; samme opprinnelse som fylle (1

Значення та вживання

  1. rikelig mengde;
    overflod
    Приклад
    • boka inneholder en fylde av opplysninger
  2. sterk og rund klang;
    jamfør klangfylde
    Приклад
    • flygelet har en bemerkelsesverdig fylde

Фіксовані вирази

  • i tidens fylde
    på det tidspunktet da tiden for noe er inne
Сторінка статті

erme

іменник середній

Походження

norrønt ermr femininum; av arm (1

Значення та вживання

stykke av klesplagg som dekker (en del av) armene
Приклад
  • en skjorte med lange ermer;
  • strikke ermene først;
  • montere ermene

Фіксовані вирази

  • brette opp ermene
    gjøre seg klar til innsats
  • ha i ermet
    ha i reserve;
    ha i bakhånd
    • ha en løsning i ermet
  • riste noe ut av ermet
    skaffe noe uventet;
    trylle fram noe
Сторінка статті

eiendom

іменник чоловічий

Походження

fra lavtysk; jamfør norrønt eign femininum

Значення та вживання

  1. Приклад
    • dette skapet er min eiendom
  2. jordstykke, ofte med hus, som en eier
    Приклад
    • dette er min eiendom;
    • annenmanns eiendom;
    • eiendom til salgs

Фіксовані вирази

  • fast eiendom
    jord, skog, hus og lignende;
    til forskjell fra løsøre
    • ta pant i fast eiendom
Сторінка статті