Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
203 результатів

Словник букмола 91 oppslagsord

vern

іменник середній

Походження

norrønt vernd, vǫrn; beslektet med verge (3

Значення та вживання

  1. det å verne;
    Приклад
    • varmt tøy til vern mot kulden;
    • bruke fordommer til vern mot nye tanker
  2. brukt som etterledd i sammensetninger: forening eller institusjon med formål å verne
Сторінка статті

verne

дієслово

Походження

norrønt verna; jamfør vern

Значення та вживання

Приклад
  • verne fedrelandet;
  • hun verner om helsa si;
  • de vernet seg mot tap
  • brukt som adjektiv:
    • holde en vernende hånd over noe
Сторінка статті

fjern

прикметник

Походження

gjennom eldre dansk fjær, fra lavtysk vern(e); jamfør norrønt fjar(ri)

Значення та вживання

  1. som er langt unna
    Приклад
    • fjerne farvann;
    • fjerne land;
    • fjerne slektninger;
    • ikke ha den fjerneste anelse;
    • reise til fjernere strøk
    • brukt som substantiv:
      • i det fjerne;
      • fra fjern og nær
  2. langt unna i tid
    Приклад
    • en fjern fortid;
    • i en ikke altfor fjern framtid
  3. Приклад
    • bli fjern i blikket;
    • et fjernt smil
Сторінка статті

uskjermet, uskjerma

прикметник

Значення та вживання

uten skjerming eller vern
Приклад
  • huset har en uskjermet plassering rett ved en trafikkert vei
Сторінка статті

vilt

іменник середній

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. dyr som en driver jakt eller fangst på
    Приклад
    • skadeskutt vilt;
    • fredet vilt;
    • det var mye mer vilt i skogen og på fjellet før;
    • innføre båndtvang på hund for å beskytte viltet
  2. Приклад
    • servere vilt;
    • en butikk som selger fisk og vilt
  3. i overført betydning: noe eller noen som er utsatt, ettertraktet eller jaktet på
    Приклад
    • betrakte noen som lovlig vilt;
    • matchvinneren var ettertraktet vilt for journalistene

Фіксовані вирази

  • fritt vilt
    noe eller noen som mangler vern mot angrep, vold, kritikk, forfølgelse eller lignende
    • etter skandalen er politikeren fritt vilt for pressen
  • jaget vilt
    noen som er forfulgt av angrep, tilbud, omtale, kritikk eller lignende
    • politikeren følte seg som jaget vilt etter avsløringen
Сторінка статті

fritt vilt

Значення та вживання

noe eller noen som mangler vern mot angrep, vold, kritikk, forfølgelse eller lignende;
Se: vilt
Приклад
  • etter skandalen er politikeren fritt vilt for pressen
Сторінка статті

immateriell

прикметник

Походження

fra latin; jamfør in- og materiell (2

Значення та вживання

som ikke er materiell (2;
Приклад
  • legge vekt på immaterielle verdier;
  • vern av immateriell kulturarv;
  • regler for å beskytte immaterielle rettigheter
Сторінка статті

myndig

прикметник

Походження

av lavtysk mundich, opprinnelig ‘som har makt’; av gammelhøytysk munt ‘vern’

Значення та вживання

  1. som har nådd voksen alder, i Norge 18 år, og som kan gjøre avtaler og rå over egne midler uten medvirkning av verge (1;
    til forskjell fra mindreårig og umyndig
    Приклад
    • nå myndig alder;
    • han ble myndig i januar
  2. som vitner om makt og autoritet;
    Приклад
    • tale i en myndig tone;
    • gripe inn med myndig hånd;
    • en myndig leder
    • brukt som adverb:
      • opptre myndig
Сторінка статті

ly 1

іменник середній

Походження

norrønt hlý ‘varme’; beslektet med le (1 og lunken

Значення та вживання

vern (mot vind og vær);
Приклад
  • søke ly for uværet;
  • sitte i ly;
  • de kom seg unna i ly av mørket;
  • industrien har utviklet seg i ly av høye tollsatser
Сторінка статті

stillongs

іменник чоловічий

Походження

registrert varemerke Stillongs

Значення та вживання

tykk strømpebukse uten fot, brukt under andre klær som vern mot kulde;
jamfør longs (1)
Приклад
  • jeg bruker alltid stillongs når jeg går på ski
Сторінка статті

Словник нюношка 112 oppslagsord

vern

іменник середній

Походження

norrønt vernd, vǫrn; samanheng med verje (2

Значення та вживання

  1. det å verne;
    noko som tryggjer eller gjev ly mot eitkvart
    Приклад
    • eit vern mot ytre fiendar;
    • skogen gjev vern mot fjellvinden;
    • bruke fordommane til vern mot nye tankar
  2. brukt som etterledd i samansetningar: samskipnad eller lag (6) som vernar
Сторінка статті

verne

verna

дієслово

Походження

norrønt verna; jamfør vern

Значення та вживання

Приклад
  • verne fedrelandet;
  • eg vernar om familien;
  • dei verna seg mot tap
  • brukt som adjektiv:
    • halde si vernande hand over noko
Сторінка статті

filter

іменник середній

Походження

av fransk filtre, opphavleg germansk; samanheng med filt

Значення та вживання

  1. porøst stoff som væske eller gass blir send gjennom for å bli reinska for partiklar eller liknande
    Приклад
    • sigarett med filter
  2. plate eller liknande som held tilbake eller dempar visse fargestrålar
  3. programvare som stoppar uynskt innhald
  4. i overført tyding: dempar, vern
    Приклад
    • fortelje sanninga utan filter;
    • eit filter mot vondskapen
Сторінка статті

tak 1

іменник середній

Походження

norrønt þak

Значення та вживання

  1. øvste del av ein bygning som tener som avslutning ovantil og til vern mot vêret;
    Приклад
    • leggje skifer på taket;
    • kråka sit på taket
  2. øvste, dekkjande del av eit rom;
    Приклад
    • han nådde mest opp i taket
  3. i overført tyding: avgrensing, øvre grense
    Приклад
    • setje tak på løyvingane

Фіксовані вирази

  • gå i taket
    1. stige sterkt
      • prisane gjekk i taket
    2. la ei sterk kjensle (særleg sinne) få brått utløp;
      eksplodere (2)
      • ho gjekk i taket da saka vart kjend;
      • han gjekk i taket av glede
  • ha tak over hovudet
    ha husrom
  • hoppe i taket
    la glede eller liknande kjensle brått få utløp
    • han kunne ha hoppa i taket av lykke
  • hælane i taket
    full fest
  • høgt under taket
    1. med stor avstand frå golv til tak
      • det er høgt under taket i matsalen
    2. prega av toleranse
      • i dette miljøet er det høgt under taket
  • lågt under taket
    1. med liten avstand frå golv til tak
    2. lite vidsyn, liten toleranse
      • det var ikkje lågt under taket i avisredaksjonen
  • setje kryss i taket
    markere noko heilt uventa (som ein er glad for)
  • stange i taket
    møte ei hindring som som stoppar vekst, utvikling eller liknande
    • marknaden stangar i taket
  • under tak
    1. om bygning: med ferdig bygd tak
      • hallen skal vere under tak før sommaren
    2. inn i ein bygning;
      i hus
      • dei fekk kornet under tak
    3. i same bustad eller heim
      • dei lever under tak med besteforeldra
Сторінка статті

fjern

прикметник

Походження

gjennom eldre dansk fjær, frå lågtysk vern(e); jamfør norrønt fjar(ri)

Значення та вживання

  1. som ligg langt unna
    Приклад
    • fjerne himmelstrok;
    • fjerne slektningar;
    • dette verkar fjernt for meg;
    • det har eg ikkje den fjernaste idé om;
    • turistar frå fjernare land
    • brukt som substantiv
      • frå fjern og nær;
      • sjå noko i det fjerne
  2. langt unna i tid
    Приклад
    • i ei fjern fortid
  3. Приклад
    • du verkar så fjern;
    • vere fjern i blikket
Сторінка статті

øyrebeskyttar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. bøyel til å spenne over hovudet med dekke for øyra til vern mot støy
  2. breitt band eller bøyel med klaffar til å verne øyra mot kulde
Сторінка статті

ty 1

дієслово

Походження

norrønt þýða ‘blidgjere’; jamfør tyd

Значення та вживання

søkje hjelp eller vern hos;
slutte seg til;
søkje hopehav eller kjennskap med
Приклад
  • dei tydde inn i ei koie i uvêret;
  • ungen tyr til meg;
  • ty til nokon i fare;
  • dei tyr seg saman

Фіксовані вирази

  • ty til
    gripe til;
    ta i bruk
    • ty til ulovlege middel;
    • han vart hissig og tydde til vald
Сторінка статті

uskjerma

прикметник

Значення та вживання

utan skjerming eller vern
Приклад
  • hagen er uskjerma og har fritt innsyn frå gata
Сторінка статті

fritt vilt

Значення та вживання

noko eller nokon som manglar vern mot åtak, vald, kritikk, forfølging eller liknande;
Sjå: vilt
Приклад
  • hønene var fritt vilt for reven
Сторінка статті

vilt

іменник середній

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. dyr som ein driv jakt eller fangst på
    Приклад
    • finne påkøyrd vilt;
    • viltet var skadeskote;
    • verne viltet;
    • det var mykje meir vilt i skogen og på fjellet før
  2. Приклад
    • servere poteter og vilt
  3. i overført tyding: noko eller nokon som er utsett, ettertrakta eller jakta på
    Приклад
    • sjå nokon som lovleg vilt;
    • gullvinnaren var ettertrakta vilt for pressa

Фіксовані вирази

  • fritt vilt
    noko eller nokon som manglar vern mot åtak, vald, kritikk, forfølging eller liknande
    • hønene var fritt vilt for reven
  • jaga vilt
    nokon som er forfølgd av åtak, tilbod, omtale, kritikk eller liknande
    • kjendisen var jaga vilt etter avsløringane
Сторінка статті