Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
110 результатів

Словник букмола 43 oppslagsord

prinsipp

іменник середній

Походження

gjennom fransk; fra latin ‘begynnelse, grunnlag’

Значення та вживання

  1. grunnleggende tanke eller retningslinje som en følger eller går ut fra;
    Приклад
    • matematikkens prinsipper;
    • maskinen er bygd etter et nytt prinsipp
  2. grunnleggende etisk eller moralsk synsmåte;
    leveregel
    Приклад
    • holde fast ved prinsippene sine
  3. kilde, opprinnelse, vesen;
    virkende kraft
    Приклад
    • det ondes prinsipp

Фіксовані вирази

  • av prinsipp
    av prinsipielle grunner
    • de vil av prinsipp ikke kommentere saken
  • i prinsippet
    som hovedregel;
    prinsipielt
    • i prinsippet er jeg enig
  • ri prinsipper
    tviholde på prinsippene sine uten å ta hensyn til andre faktorer;
    jamfør prinsipprytter
Сторінка статті

trosbekjennelse, trusbekjennelse

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. det å bekjenne seg til en religiøs tro
    Приклад
    • vise forakt for andres trosbekjennelse og gudsdyrkelse
  2. samlet framstilling av hovedpunktene i en religiøs tro
    Приклад
    • den kristne trosbekjennelsen;
    • den muslimske trosbekjennelsen
  3. i overført betydning: (formulering av) ideologisk eller politisk prinsipp som gjelder innenfor et parti, et miljø, en kultur eller liknende;
    Приклад
    • gå i rette med Vestens underforståtte trosbekjennelser;
    • kritisere partiets dogmer og trosbekjennelser

Фіксовані вирази

  • den apostoliske trosbekjennelse
    trosbekjennelse fra 500-tallet som sies fram i kirken ved hver høymesse og ved dåp
Сторінка статті

valgprogram

іменник середній

Значення та вживання

  1. prinsipp og mål for arbeidet framover som en kandidat eller et parti går til valg (2) på
  2. sending i radio eller fjernsyn om eller fra et valg
Сторінка статті

ytringsrett

іменник чоловічий

Значення та вживання

rett til å ytre seg;
Приклад
  • ytringsretten er et grunnleggende demokratisk prinsipp
Сторінка статті

singularisme

іменник чоловічий

Походження

fra latin, nydanning av singularis

Значення та вживання

filosofisk retning som hevder at verden kan forklares ut fra ett prinsipp;
motsatt pluralisme
Сторінка статті

ri prinsipper

Значення та вживання

tviholde på prinsippene sine uten å ta hensyn til andre faktorer;
jamfør prinsipprytter;
Сторінка статті

taoisme

іменник чоловічий

Походження

av (primært han-)kinesisk dao ‘vei, norm, prinsipp

Значення та вживання

kinesisk religion og filosofi som hovedsakelig bygger på et skrift av Laozi
Сторінка статті

av prinsipp

Значення та вживання

av prinsipielle grunner;
Приклад
  • de vil av prinsipp ikke kommentere saken
Сторінка статті

i prinsippet

Значення та вживання

som hovedregel;
Приклад
  • i prinsippet er jeg enig
Сторінка статті

demokratisk sentralisme

Значення та вживання

prinsipp om at et (kommunistisk) partis medlemmer og partiavdelinger er forpliktet til streng disiplin overfor de vedtak den sentrale partiledelsen fatter;
Сторінка статті

Словник нюношка 67 oppslagsord

prinsipp

іменник середній

Походження

gjennom fransk; frå latin ‘opphav, grunnlag’

Значення та вживання

  1. grunnleggjande tanke eller retningslinje som ein følgjer eller går ut frå;
    Приклад
    • matematiske prinsipp;
    • byggje hus etter nye prinsipp
  2. grunnleggjande etisk eller moralsk synsmåte;
    leveregel
    Приклад
    • halde fast på prinsippa sine
  3. kjelde, opphav, første årsak;
    verkande kraft
    Приклад
    • trua på Gud som det høgaste prinsippet i tilværet;
    • ein kamp mellom gode og vonde prinsipp

Фіксовані вирази

  • av prinsipp
    av prinsipielle grunnar
    • reise kollektivt av prinsipp
  • i prinsippet
    som hovudregel;
    prinsipielt
    • i prinsippet er eg samd
  • ri prinsipp
    tvihalde på prinsippa sine utan å ta omsyn til andre faktorar;
    jamfør prinsippryttar
Сторінка статті

uvitskapleg, uvitskapeleg

прикметник

Значення та вживання

som ikkje følgjer vitskaplege prinsipp eller vitskapleg metode
Приклад
  • ei uvitskapleg framstilling
Сторінка статті

fane

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk opphavleg ‘tøystykke’; jamfør norrønt gunnfani ‘hærmerke’

Значення та вживання

  1. dekorert tøystykke festa på ei stong, brukt som samlingsmerke for foreining eller liknande;
    Приклад
    • gå i tog med flagg og faner;
    • lage ei ny fane til idrettslaget
  2. del av skiljekort i kartotek som stikk opp
  3. del av opna internettside (med namn på sida)
    Приклад
    • ha fleire faner opne;
    • opne ei ny fane
  4. skråstrek på note

Фіксовані вирази

  • halde fana høgt
    forsvare eller kjempe for visse prinsipp
    • halde det frie ords fane høgt
  • samle seg under fanene
    samle seg om ei felles kampsak
Сторінка статті

vike 1

vika

дієслово

Походження

norrønt víka, víkja

Значення та вживання

  1. dra seg bort frå;
    flytte seg til sides eller attende
    Приклад
    • fienden vik attende;
    • vike av frå kursen;
    • blikket hennar veik til sides;
    • sjå på noko utan å vike med blikket
  2. fjerne seg til føremon for noko anna;
    Приклад
    • vike plassen som leiar;
    • solskinet fekk vike for regn og ruskevêr;
    • eg lyt vike for å sleppe til andre;
    • andre omsyn måtte vike for kortsiktig avkastning;
    • den koselege gata måtte vike for store kontorbygg;
    • dagen måtte vike for natt
  3. ikkje handle eller vere i tråd med noko;
    unnlate å følgje opp eller ta tak i noko
    Приклад
    • vike frå ansvaret sitt;
    • bli tvinga til å vike frå eigne prinsipp;
    • boka vik unna det verkelege spørsmålet
  4. ikkje kome i vegen for;
    stanse og vente på;
    jamfør vikeplikt
    Приклад
    • ein må vike for ambulansen;
    • her må bilar vike for syklistar;
    • normalt skal ein vike for trafikk frå høgre;
    • motorbåtar skal vike for seilskuter
  5. gje etter for;
    bøye av
    Приклад
    • vike for lova;
    • til slutt måtte ho vike av for presset;
    • eg vik ikkje ein millimeter

Фіксовані вирази

  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Сторінка статті

truvedkjenning

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å vedkjenne seg ei religiøs tru
    Приклад
    • motverke trakassering på bakgrunn av truvedkjenning, hudfarge eller legning
  2. samla framstilling av hovudpunkta i ei religiøs tru
    Приклад
    • den kristne truvedkjenninga;
    • den muslimske truvedkjenninga
  3. i overført tyding: (formulering av) ideologisk eller politisk prinsipp som gjeld innanfor eit parti, eit miljø, ein kultur eller liknande
    Приклад
    • i tala kjem politikaren med dei sedvanlege truvedkjenningane til demokratiet

Фіксовані вирази

  • den apostoliske truvedkjenninga
    truvedkjenning frå 500-talet som blir sagd fram i kyrkja ved kvar høgmesse og ved dåp
Сторінка статті

valprogram

іменник середній

Значення та вживання

  1. prinsipp og mål for arbeidet framover som ein kandidat eller eit parti går til val (3, 2) på
  2. sending i radio eller fjernsyn om eller frå eit val
Сторінка статті

pragmatikk

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. handlingsmønster eller tenkjemåte styrt av kva som er praktisk og mogleg
    Приклад
    • i dette spørsmålet må vi balansere pragmatikk med prinsipp
  2. språkvitskapleg disiplin som studerer korleis språket blir brukt og verkar i konkrete situasjonar;
Сторінка статті

våpenskjold

іменник середній

Значення та вживання

(skjoldforma) kjenneteikn for ein stat, by, institusjon eller ei slekt som ofte følgjer visse heraldiske prinsipp;
Приклад
  • Nordland har ein båt på gul botn i våpenskjoldet sitt
Сторінка статті

system

іменник середній

Походження

frå gresk ‘samanstilling’

Значення та вживання

  1. heilskap av einskilde delar som høyrer saman
  2. måte noko er organisert på;
    Приклад
    • ordne noko etter eit fast system;
    • setje noko i system
  3. planfast samanstilling eller heilskap;
    oversyn ordna etter visse prinsipp
    Приклад
    • Linnés system;
    • filosofisk system
  4. administrativ oppbygging eller organisering
    Приклад
    • det politiske systemet vårt byggjer på folkestyre og parlamentarisme

Фіксовані вирази

  • få ut av systemet
    leggje bak seg;
    bli fri frå, gløyme (2
    • spelarane måtte få tapet ut av systemet;
    • dei måtte få kjenslene for kvarandre ut av systemet;
    • eg har fått hendinga ut av systemet
  • setje i system
    organisere eller strukturere for å skape oversikt og orden
    • dei nye rutinane vart sette i system
  • system i galskapen
    fornuft og samanheng i noko tilsynelatande kaotisk eller meiningslaust
Сторінка статті

singularisme

іменник чоловічий

Походження

frå latin, nylaging av singularis

Значення та вживання

filosofisk retning som hevdar at verda kan forklarast ut frå eitt einaste prinsipp;
motsett pluralisme
Сторінка статті