Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1071 результатів

Словник букмола 522 oppslagsord

ny 1

іменник середній

Походження

av ny (2

Значення та вживання

tid da månen vokser;
motsatt ne
Приклад
  • månen er i ny

Фіксовані вирази

  • i ny og ne
    fra tid til annen, nå og da
Сторінка статті

ny 2

прикметник

Походження

norrønt nýr

Значення та вживання

  1. som er laget eller kommet til for kort tid siden;
    som bare har vært i bruk en kort tid;
    motsatt gammel
    Приклад
    • bilen er flunkende ny;
    • disse buksene er helt nye;
    • de har bygget seg nytt hus;
    • være ny i tjenesten;
    • godt nytt år!
  2. hittil ukjent
    Приклад
    • botanikerne har funnet flere nye arter
  3. som skiller seg fra det som kommer før
    Приклад
    • et nytt og bedre liv;
    • saken tok en ny vending
  4. som kommer etter eller i stedet for noe av samme art
    Приклад
    • en ny regjering;
    • begynne på ny linje
  5. som kommer igjen i en annen form, for eksempel omarbeidet, forbedret, økt eller lignende;
    fornyet
    Приклад
    • nye krefter;
    • han regnes for en ny Ibsen

Фіксовані вирази

  • den nye verden
    de delene av verden som ikke var kjent for europeerne før de store oppdagelsene på 1500-tallet, oftest brukt om Amerika
  • fra nytt av
    fra begynnelsen av
  • nyere tid
    • historisk periode fra cirka 1500 til 1800;
      tidlig moderne tid
    • de siste årtiene eller århundrene
      • dette er den mest populære filmen i nyere tid;
      • kaffe kom først til Norge i nyere tid
  • på ny
    om igjen
    • kommunestyret skulle vurdere saken på ny
Сторінка статті

nye

дієслово

Фіксовані вирази

  • nye opp
    pusse opp, gi en ansiktsløftning, fornye
Сторінка статті

æra

іменник чоловічий

Походження

av latin aera ‘tall’, opprinnelig om tall som tidsregning tar sitt utgangspunkt i

Значення та вживання

særpreget periode (1);
Приклад
  • datamaskinen innledet en ny æra
Сторінка статті

webside, vebbside

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

Приклад
  • selskapet har fått ny webside
Сторінка статті

vår 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vár nøytrum

Значення та вживання

  1. tid der det blir lysere og varmere;
    årstid mellom vinter og sommer (som i Norge omfatter månedene mars, april og mai)
    Приклад
    • det ble tidlig vår i år;
    • ha bursdag om våren;
    • hun ble født i fjor vår;
    • glede seg til våren;
    • lengte etter våren
  2. i overført betydning: gryende og oppblomstrende fase;
    Приклад
    • huske tilbake til sin ungdoms vår;
    • det ventes en ny vår for teateret
  3. i astronomi: tiden fra vårjevndøgn til sommersolverv
  4. i meteorologi: tidsrom da middeltemperaturen ligger mellom 0 °C og 10 °C

Фіксовані вирази

  • både vinter og vår
    svært lang tid
  • i vår/våres
    våren en er inne i (eller som nylig har vært)
    • gutten fylte fem år i vår;
    • vi skal til Italia nå i våres
Сторінка статті

vigsel

іменник чоловічий

Походження

norrønt vígsla; av vie

Значення та вживання

  1. kirkelig handling som går ut på at noe blir lyst hellig, for eksempel en ny prest eller kirke
  2. innstiftelse av ekteskap;
    Приклад
    • ha vigselen i kirken;
    • borgerlig vigsel;
    • leve i samliv uten vigsel
  3. høytidelig åpning for å ta i bruk noe;
Сторінка статті

vigsling

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

det å vigsle
Приклад
  • vigsling av en ny prest
Сторінка статті

vigsle

дієслово

Значення та вживання

Приклад
  • vigsle vannet mot trolldom;
  • vigsle en ny kirke;
  • bli vigslet til biskop
  • brukt som adjektiv:
    • vigslet jord
Сторінка статті

venn

іменник чоловічий

Походження

norrønt vinr; beslektet med latin venus ‘skjønnhet’

Значення та вживання

  1. person som en har et nært forhold til, og som en pleier omgang med;
    Приклад
    • en god venn av meg;
    • ha mange venner;
    • skal vi være venner?
    • jeg er ikke venn med deg lenger;
    • god dag, gamle venn!
    • ta opp kontakten med gamle venner;
    • han er en nær venn av familien
    • brukt som kjæleord:
      • hvordan går det, vennen?
      • kjære vennen min;
      • slo du deg, lille venn?
  2. person eller dyr som har et forsonlig eller gemyttlig forhold til noen eller noe
    Приклад
    • skille mellom venn og fiende;
    • bli venner igjen etter en krangel;
    • ta kontakt med våre venner i pressen;
    • hunder og katter kan være gode venner;
    • vi skiltes dessverre ikke som venner;
    • ikke skyt, vi kommer som venner!
  3. Приклад
    • få seg en ny venn
  4. medlem av visse kristne trossamfunn
    Приклад
    • Smiths venner
  5. person som har en særlig interesse eller glede av noe
    Приклад
    • en naturens venn;
    • en sann venn av gode historier
  6. Приклад
    • starte kronerulling blant teaterets venner;
    • en mangeårig venn av forbundet
  7. person som har positiv omgang med noe
    Приклад
    • i dag var ikke laget helt venn med ballen;
    • jeg har aldri vært spesielt god venn med kroppen min
  8. brukt i ubestemt form flertall om enkeltperson
    Приклад
    • tross alle hans feil er jeg venner med ham;
    • hun prøvde å bli venner med sidemannen

Фіксовані вирази

  • vår venn
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • på ettermiddagen fikk vi besøk av vår venn sola
Сторінка статті

Словник нюношка 549 oppslagsord

ny 1

іменник середній

Походження

av ny (2

Значення та вживання

tid eller fase (1, 2) da den synlege delen av månen aukar;
motsett ne
Приклад
  • månen er i ny;
  • ein skulle slakte på ny

Фіксовані вирази

  • i ny og ne
    frå tid til anna, no og da
Сторінка статті

ny 2

прикметник

Походження

norrønt nýr

Значення та вживання

  1. som er laga eller komen til for kort tid sidan;
    som berre har vore i bruk ei kort tid;
    motsett gammal
    Приклад
    • sykkelen er god som ny;
    • ta på seg nye sko;
    • dei har bygd nytt hus;
    • ho er ny i tenesta;
    • godt nytt år!
  2. ukjend til no
    Приклад
    • astronomane oppdaga ei ny stjerne;
    • ho er eit nytt ansikt i politikken
  3. som skil seg ut frå det som har vore før
    Приклад
    • ta ei ny vending;
    • eit nytt og betre liv
  4. som kjem etter eller i staden for noko av same slaget
    Приклад
    • ei ny regjering;
    • byrje å skrive på ny linje
  5. som kjem att i ei anna form, til dømes omarbeidd, forbetra, auka eller liknande;
    fornya
    Приклад
    • ho starta att med nye krefter;
    • bli rekna som ein ny Ibsen;
    • boka kom i ny utgåve

Фіксовані вирази

  • den nye verda
    dei delane av verda som ikkje var kjende for europearane før dei store oppdagingane på 1500-talet, oftast brukt om Amerika
  • frå nytt av
    frå byrjinga av
  • nyare tid
    • historisk periode frå cirka 1500 til 1800;
      tidleg moderne tid
    • dei siste tiåra eller hundreåra
      • dette året hadde den høgaste gjennomsnittstemperaturen i nyare tid;
      • den beste filmen frå nyare tid
  • på ny
    om igjen
    • oppdag heimbyen din på ny!
    • ho las boka på nytt
  • på nytt lag
    på ny
    • slåstkjempene rauk i hop på nytt lag
Сторінка статті

nye

nya

дієслово

Фіксовані вирази

  • nye opp att
    setje i ny eller betre stand, oppattnye, fornye
Сторінка статті

så 5, so 3

прислівник

Походження

norrønt svá

Значення та вживання

  1. brukt om hending eller handling som skjer like etter eller på eit (litt) seinare tidspunkt;
    Приклад
    • først stod dei opp, så åt dei frukost;
    • han tok på seg jakke, så skjerf, så hue og vottar;
    • først Berlin, så til Paris;
    • da han kom inn, så ringde telefonen;
    • så ein dag dukka dei opp;
    • så var det det eine, så var det det andre
  2. som ei følgje eller konsekvens av det som kjem før;
    Приклад
    • han drog, så var det berre ho igjen;
    • hadde eg pengar, så skulle eg kjøpe ein ny båt;
    • kom hit, så skal du sjå;
    • viss du kjem, så skal eg lage rommet klart til deg;
    • når du ikkje vil, så må du;
    • så er den saka avgjord
  3. i grad eller omfang som blir nemnd eller som går fram av samanhengen
    Приклад
    • kjolen er så stor at ho druknar i han;
    • dobbelt så stor som dei andre;
    • så fager og ung han er;
    • nei, så hyggjeleg å sjå dykk;
    • det er ikkje så sikkert;
    • dobbelt så stor;
    • vi treffest ikkje så ofte;
    • han er så redd;
    • ikkje så verst;
    • det er ikkje så nøye;
    • ha det så godt;
    • så lenge du vart
  4. i større grad enn venta
    Приклад
    • så dum du er;
    • au, det svir så!
    • kvar har du vore så lenge?
  5. på den eller den måten;
    Приклад
    • så skal du gjere;
    • vegen er ikkje så at ein kan køyre;
    • dei seier så;
    • det er ikkje så at vi kan tvinge fram eit møte no
  6. i tillegg;
    Приклад
    • grønsaker er godt, og så er det sunt;
    • han er den høgaste i klassa, men så er han jo eldst
  7. som refererer til noko tidlegare;
    dette, slik
    Приклад
    • var det så du sa?
    • dei seier så;
    • i så fall;
    • i så tilfelle
  8. brukt i utrop for understreke det som kjem etter
    Приклад
    • så, du visste ikkje det?
    • så, det er her de sit?
  9. brukt i utrop for å slå fast at noko er ferdig, avslutta eller liknande;
    Приклад
    • så, da var vi ferdige for i dag

Фіксовані вирази

  • om så er
    viss det no er slik (som nett nemnd)
    • eg kan gjerne arbeide heile natta, om så er
  • så der
    ikkje særleg bra;
    så som så
    • eksamen gjekk så der
  • så lenge
    • inntil vidare;
      førebels
      • eg går ut og ventar så lenge
    • brukt som avskilshelsing når ein snart skal møtast att
      • ha det bra så lenge!
  • så som så
    ikkje særleg bra
    • eksamen gjekk så som så
  • så visst
    utan tvil;
    visseleg
    • han er så visst ingen svindlar;
    • så visst eg vil ta ein kaffi
  • så, så
    brukt for å roe ned eller trøyste
    • så, så, det ordnar seg snart
Сторінка статті

æra

іменник чоловічий

Походження

av latin aera ‘tal’ opphavleg om årstal som kronologisk utgangspunkt’

Значення та вживання

særprega periode (1);
Приклад
  • ein ny æra for norsk skisport
Сторінка статті

webredaktør, vebbredaktør

іменник чоловічий

Значення та вживання

redaktør for ein nettstad
Приклад
  • tilsetje ny webredaktør
Сторінка статті

xylofonist

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som spelar på xylofon (i orkester)
Приклад
  • orkesteret treng ein ny xylofonist
Сторінка статті

westernfilm

іменник чоловічий

Значення та вживання

film med handling frå Det ville vesten;
Приклад
  • skodespelaren har hovudrolla i ein ny westernfilm
Сторінка статті

vår 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vár

Значення та вживання

  1. tid der det blir lysare og varmare;
    årstid mellom vinter og sommar (som i Noreg femner om månadene mars, april og mai)
    Приклад
    • våren kom seint i år;
    • neste vår skal vi gifte oss;
    • glede seg til våren;
    • lengte etter våren;
    • plante blomstrar om våren
  2. i overført tyding: gryande og blomstrande fase;
    Приклад
    • møbelfabrikken kan få ein ny vår
  3. i astronomi: tid frå vårjamdøgn til sommarsolsnu
  4. i meteorologi: tidsrom da middeltemperaturen ligg mellom 0°C og 10 °C

Фіксовані вирази

  • både vinter og vår
    svært lang tid
  • i vår
    våren ein er inne i (eller som nyleg har vore)
    • ho skal konfirmere seg i vår
Сторінка статті

vigsling

іменник жіночий

Значення та вживання

Приклад
  • vigsling av ny biskop
Сторінка статті