Розширений пошук

23 результатів

Словник букмола 13 oppslagsord

misbruke

дієслово

Походження

av mis-

Значення та вживання

bruke galt, hensynsløst eller ulovlig
Приклад
  • misbruke Guds navn;
  • misbruke alkohol;
  • misbruke tilliten;
  • misbruke noen seksuelt;
  • ordningen kan lett misbrukes

forgripe seg på

Значення та вживання

tilegne seg ulovlig;
øve vold mot, særlig seksuelt;
misbruke;
Приклад
  • forgripe seg på annenmanns eiendom;
  • forgripe seg på mindreårige

fortrolighet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

tillit, åpenhet
Приклад
  • full fortrolighet;
  • misbruke ens fortrolighet;
  • ha noens fortrolighet

Фіксовані вирази

  • i fortrolighet
    i hemmelighet;
    ikke allment kjent
    • drøfte et spørsmål i all fortrolighet

forgripe

дієслово

Походження

fra lavtysk ‘gripe feil’

Фіксовані вирази

  • forgripe seg
    gjøre noe ulovlig
    • de fleste overgripere vil forgripe seg igjen
  • forgripe seg på
    tilegne seg ulovlig;
    øve vold mot, særlig seksuelt;
    misbruke
    • forgripe seg på annenmanns eiendom;
    • forgripe seg på mindreårige

drikke 3

дієслово

Походження

norrønt drekka

Значення та вживання

  1. tilføre kroppen væske gjennom munnen
    Приклад
    • drikke en kopp te;
    • jeg drikker aldri brus;
    • husk å drikke nok vann!
  2. nyte alkohol;
    misbruke alkohol
    Приклад
    • verken røyke eller drikke;
    • de var ute og drakk i går;
    • drikke seg full;
    • drikke seg til mot;
    • drikke med måte;
    • jeg skal aldri begynne å drikke igjen!
  3. om eldre forhold: feire høytid eller merkedag med drikkelag
    Приклад
    • drikke jul;
    • drikke gravøl
  4. suge til seg
    Приклад
    • drikke av visdommens brønn;
    • bilen drikker mye bensin

Фіксовані вирази

  • drikke en skål
    skåle (2
    • drikke en skål for brudeparet
  • drikke noen under bordet
    skjenke noen så fulle at de ikke greier å stå på beina
  • drikke opp
    • drikke til det er tomt;
      tømme (2, 1)
      • de rakk akkurat å drikke opp kaffen før de måtte gå
    • bruke alle pengene sine på alkoholholdig drikke
      • hun drakk opp alle pengene sine

alkohol

іменник чоловічий

Вимова

-hoˊl eller  alˊ-

Походження

arabisk al kohl ‘fint pulver’, i Europa senere: ‘den fineste delen av noe, særlig av vin’

Значення та вживання

  1. i kjemi: fargeløs væske som inneholder karbon, hydrogen og oksygen
    Приклад
    • etylalkohol, metylalkoholtidligere betegnelser for etanol og metanol
  2. rusdrikk, særlig brennevin;
    Приклад
    • bruke alkohol;
    • nyte, misbruke alkohol;
    • være forsiktig med alkohol

Фіксовані вирази

  • kong alkohol
    personifisering av alkohol og alkoholrus (som sosialt onde (1))

utnytte

дієслово

Значення та вживання

  1. bruke, dra fordel av, nytte ut
    Приклад
    • utnytte naturressursene;
    • utnytte de muligheter som byr seg
  2. misbruke til egen fordel
    Приклад
    • han utnytter de gamle foreldrene økonomisk

eksploatere

дієслово

Походження

fra fransk exploit ‘handling, dåd’; beslektet med eksplisitt

Значення та вживання

dra nytte av;
Приклад
  • eksploatere naturressurser

rusmisbruk

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

det å misbruke rusmidler

narkotikamisbruk

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

det å misbruke narkotika
Приклад
  • et liv preget av narkotikamisbruk

Словник нюношка 10 oppslagsord

misbruke

misbruka

дієслово

Походження

av mis-

Значення та вживання

bruke gale, omsynslaust eller ulovleg
Приклад
  • misbruke Guds namn;
  • misbruke alkohol;
  • misbruke tilliten;
  • misbruke nokon seksuelt;
  • ordninga kan lett misbrukast

gud

іменник чоловічий

Походження

norrønt goð, guð

Значення та вживання

  1. overnaturleg skapning som har makt over naturen og menneska (og som blir æra og dyrka)
    Приклад
    • greske gudar;
    • dyrke framande gudar;
    • bli æra som ein gud
  2. (brukt som særnamn) i monoteistiske religionar, særleg kristendomen: allmektig skapar som rår over verda og menneska;
    personleggjord åndeleg kraft som menneske ber til
    Приклад
    • tru på Gud;
    • be til Gud;
    • takke Gud;
    • Gud vere lova;
    • Herren vår Gud;
    • forkynne Guds rike;
    • trua på Jesus som Guds son;
    • misbruke Guds namn;
    • lære at alle menneske er Guds barn
  3. brukt i utrop og andre meir eller mindre faste seiemåtar
    Приклад
    • gud hjelpe meg;
    • gode gud for eit vêr;
    • gud, så redd eg vart;
    • det er eit guds under at det gjekk godt;
    • det var ei guds lykke at ikkje fleire liv gjekk tapt

Фіксовані вирази

  • av Guds nåde
    som er svært evnerik
    • ein kunstnar av Guds nåde
  • det må gudane vite
    det aner eg ikkje
  • det skal gudane vite
    det er sikkert
  • eit syn for gudar
    noko som er svært vakkert eller umåteleg morosamt å sjå
  • for guds skuld
    framfor alt;
    for all del
    • sei for guds skuld ikkje noko
  • gud betre
    • brukt i utrop
      • gud betre oss for eit vêr;
      • gud betre for ei herleg tid
    • sant å seie;
      ærleg talt
      • det er nok slik fatt, gud betre
  • Gud nåde
    brukt som trugsel: måtte Gud vise nåde (til den som vågar det nemnde)
    • Gud nåde deg om du kjem for seint!
  • gud og kvarmann
    absolutt alle
    • han skrytte av det til gud og kvarmann
  • gud veit
    det er ikkje godt å seie;
    ingen kan vite
    • gud veit kvar han er no
  • gudane veit
    det er ikkje godt å seie;
    ingen kan vite
    • gudane veit korleis det gjekk til

drikke 3

drikka

дієслово

Походження

norrønt drekka

Значення та вживання

  1. gje væske til kroppen gjennom munnen
    Приклад
    • drikke eit glas vatn;
    • drikke kaffi;
    • han drakk mjølk til frukost
  2. nyte alkohol;
    misbruke alkohol
    Приклад
    • dei drakk kvar helg;
    • drikke seg full;
    • drikke seg til mot;
    • ho lova seg sjølv aldri å begynne å drikke igjen
  3. om eldre forhold: feire høgtid eller merkedag med drikkelag
    Приклад
    • drikke jul;
    • drikke bryllaup
  4. suge til seg
    Приклад
    • han drakk sol og frisk luft

Фіксовані вирази

  • drikke ei skål
    skåle (2
    • drikke ei skål for hell og lykke
  • drikke nokon under bordet
    skjenkje nokon så fulle at dei ikkje greier å stå på beina
  • drikke opp
    • drikke til det er tomt;
      tømme (1)
      • du må drikke opp vatnet ditt før du får brus!
    • bruke alle pengane sine på alkoholhaldig drikke
      • han drakk opp heile løna si

alkohol

іменник чоловічий

Вимова

alˊ- eller  -hoˊl

Походження

arabisk al-kohl ‘fint pulverisert antimon (brukt til å måle augeloka)'; gjennom mellomalderlatin alcohol ‘den finaste delen av noko, destillert essens av vin’

Значення та вживання

  1. hydrokarbon der eitt eller fleire hydrogenatom er bytte ut med ei eller fleire hydroksylgrupper
  2. rusdrikk som inneheld alkohol i tyding 1;
    Приклад
    • bruke, misbruke, halde seg borte frå alkohol

Фіксовані вирази

  • kong alkohol
    personifisering av alkohol og alkoholrus (som sosialt vonde (1))

eksploatere

eksploatera

дієслово

Походження

frå fransk exploit ‘handling, dåd’; samanheng med eksplisitt

Значення та вживання

dra nytte av;
Приклад
  • eksploatere naturen

narkotikamisbruk

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

det å misbruke narkotika
Приклад
  • bli arrestert for grove innbrot og narkotikamisbruk

kokainmisbruk

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

det å misbruke kokain
Приклад
  • få behandling for kokainmisbruk

utnytte

utnytta

дієслово

Походження

etter tysk

Значення та вживання

  1. nytte ut, gjere (fullt ut) bruk av
    Приклад
    • utnytte vasskrafta, råstoffa, området;
    • utnytte sjansane;
    • utnytte dagslyset
  2. nytte (nokon annan) til eiga vinning;
    Приклад
    • utnytte arbeidarane

narkotika

іменник чоловічий

Значення та вживання

samnemning for narkotiske stoff brukt som rusmiddel;
jamfør narkotikum
Приклад
  • misbruke alkohol og narkotika;
  • vere avhengig av narkotika;
  • narkotikaen vart smugla inn med båt

rusmisbruk

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

det å misbruke rusmiddel