Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1191 результатів

Словник букмола 593 oppslagsord

men 1, mein

іменник середній

Походження

norrønt mein

Значення та вживання

kroppslig skade
Приклад
  • komme fra ulykken uten men;
  • få varig men av noe

Фіксовані вирази

  • til mens
    til hinder eller bry
    • de var ingen til mens
Сторінка статті

men 2

іменник середній

Походження

av men (3

Значення та вживання

Приклад
  • det er et stort men ved planen

Фіксовані вирази

  • om og men
    innvendinger og motsigelser;
    forbehold, tvil
    • de gjorde jobben uten noe om og men;
    • etter mye om og men dro de til slutt;
    • ta fatt etter mye om og men
Сторінка статті

men 3

сурядний сполучник

Походження

fra svensk og, dansk; samme opprinnelse som norrønt meðan ‘mens’, påvirket av lavtysk men, man ‘bare, unntatt’

Значення та вживання

  1. brukt til å sideordne ord, setningsledd og setninger og uttrykke motsetning, innvending, innskrenkning:
    Приклад
    • arbeide raskt, men unøyaktig;
    • jeg kunne ha gjort det, men jeg ville ikke;
    • han er ikke lys, men mørk
    • og (likevel)
      • sist, men ikke minst;
      • lite, men godt
  2. brukt til å innlede et brudd på sammenhengen:
    Приклад
    • ja, det er nok et viktig poeng, men vi må komme tilbake til hovedsaken
  3. brukt i uttrykk for undring, oppfordring, utålmodighet:
    Приклад
    • men ta da ikke slik på vei!
    • men i all verden, hva er dette?
Сторінка статті

mene, meine

дієслово

Походження

norrønt meina; fra lavtysk

Значення та вживання

  1. ha i tankene;
    tenke på;
    sikte til
    Приклад
    • det mener du ikke!
    • si det en mener;
    • jeg skjønner ikke hva du mener
  2. ha til hensikt
    Приклад
    • hun mente ikke å gjøre noe galt;
    • det var ikke så galt ment som det var sagt;
    • mene alvor;
    • han mente det godt
  3. tro, synes
    Приклад
    • jeg mener at jeg så det i avisen i går;
    • han visste ikke hva han skulle mene om den saken
  4. brukt for å framheve noe som et faktum
    Приклад
    • ja, det skulle jeg mene!

Фіксовані вирази

  • mene på
    ha til hensikt
    • hun var ment på å reise
Сторінка статті

snope

дієслово

Походження

trolig av nedertysk snoepen; av samme opprinnelse som norrønt snópa ‘vente på mat’

Значення та вживання

  1. kjøpe og kose seg med godteri
    Приклад
    • gå på butikken og snope;
    • det er lov å snope litt i helgen
  2. i overført betydning: unne seg noe en har lyst på (men som ikke nødvendigvis er fornuftig)
    Приклад
    • snope litt garn på garnbutikken
Сторінка статті

sno 2

дієслово

Значення та вживання

blåse svakt, men kaldt og bitende
Приклад
  • det snor fra elva
Сторінка статті

svart hull

Значення та вживання

område i verdensrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slipper ut, ikke engang lys;
Se: hull, svart
Приклад
  • svarte hull ser en ikke, men en kan se virkningen på omgivelsene
Сторінка статті

svart 2

прикметник

Походження

norrønt svartr

Значення та вживання

  1. med farge som ligner sot eller kull
    Приклад
    • svarte sko;
    • en svart hest;
    • svarte høstnetter;
    • midt på svarte natta
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødt mørk hudfarge;
    jamfør brun (2) og hvit (2)
    Приклад
    • en svart mann fra sørstatene;
    • den svarte befolkningen i USA
    • brukt som substantiv:
      • de svarte og hvite i Sør-Afrika
  3. mørk, øde
    Приклад
    • midt i svarte skogen
  4. møkkete, skitten
    Приклад
    • være svart på fingrene
  5. Приклад
    • svart av folk
  6. Приклад
    • sauene gnagde svart omkring seg
  7. som er uten fangst
    Приклад
    • trekke svarte garn
  8. mislykket, dyster, mørk
    Приклад
    • en svart dag for norsk fotball;
    • alt var svart og håpløst;
    • virkeligheten er enda svartere;
    • den svarteste fortvilelse;
    • plutselig ble alt svart for meg
    • brukt som adverb:
      • se svart på framtiden
  9. brukt om penger: som er unndratt skatt;
    som foregår uoffisielt og ulovlig;
    motsatt hvit (4)
    Приклад
    • svarte penger;
    • landet har en stor svart økonomi;
    • en av fire har kjøpt svart arbeid
    • brukt som adverb:
      • arbeide svart;
      • de kjøpte tjenesten svart
  10. brukt i ed
    Приклад
    • for svarte svingende!

Фіксовані вирази

  • arbeide/jobbe svart
    arbeide for svarte penger
    • bli dømt for å arbeide svart;
    • en useriøs aktør som jobber svart
  • på svarte livet
    alt en orker
    • henge i på svarte livet;
    • springe på svarte livet
  • svart hav
    hav uten fisk
  • svart hull
    område i verdensrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slipper ut, ikke engang lys
    • svarte hull ser en ikke, men en kan se virkningen på omgivelsene
  • svart humor
    pessimistisk, grotesk humor
  • svart kaffe
    kaffe uten fløte eller melk
  • svart løgn
    sjofel løgn
  • svart magi
    trolldom som er ment å skade eller drepe;
    svartekunst
  • svarte penger
    penger som unndras beskatning
Сторінка статті

enn 2

підрядний сполучник

Походження

norrønt enn ‘og, men’

Значення та вживання

  1. brukt i spørsmål til å føre inn et nytt moment;
    og, men, hva med
    Приклад
    • jeg vil, enn du?
    • kan du ikke? Enn i morgen?
  2. brukt i utrop: tenk
    Приклад
    • enn at du kunne si noe slikt!
    • enn å stå slik!
Сторінка статті

særboer, særbuer

іменник чоловічий

Значення та вживання

person i et parforhold som bor for seg selv;
til forskjell fra samboer (1)
Приклад
  • vi er særboere, men besøker hverandre ofte
Сторінка статті

Словник нюношка 598 oppslagsord

men 1

іменник середній

Походження

av men (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • det er eit stort men ved planen

Фіксовані вирази

  • om og men
    innvendingar og motseiingar;
    atterhald (1), tvil
    • dei gjorde jobben utan noko om og men;
    • etter mykje om og men kom vi endeleg av garde;
    • ta fatt etter mykje om og men
Сторінка статті

men 2

сурядний сполучник

Походження

frå svensk og, dansk, innverknad frå lågtysk men, man ‘berre, unnateke’; same opphav som medan

Значення та вживання

  1. brukt til å jamstille ord, setningsledd og setningar og uttrykkje motsetnad, innvending, innskrenking og liknande
    Приклад
    • han er ikkje lys, men mørk;
    • dei håpte på solskin, men det vart regn;
    • arbeide raskt, men unøyaktig
    • og (likevel)
      • det var lite, men godt;
      • sist, men ikkje minst;
      • eit glas til, takk, men kaldt!
  2. brukt til å innleie eit brot på samanhengen
    Приклад
    • ja, det er nok eit viktig poeng, men vi må kome tilbake til hovudsaka
  3. brukt i uttrykk for undring, oppmoding, utolmod, ofte i utrop og spørsmål;
    Приклад
    • men i all verda, kva er dette?
    • men du må da ikkje bli ståande der!
Сторінка статті

snål 1

прикметник

Походження

kanskje samanheng med snu (2; opphavleg ‘rask’

Значення та вживання

  1. som overraskar eller er uvanleg;
    merkeleg, pussig, artig
    Приклад
    • eit snålt påfunn;
    • den snålaste sveisen eg har sett;
    • dei er litt snåle og rare, men så flotte!
  2. fin, søt;
    Приклад
    • ho var kledd i ein ny og snål kjole
Сторінка статті

snope

snopa

дієслово

Походження

truleg frå nedertysk snoepen; av same opphav som norrønt snópa ‘vente på mat’

Значення та вживання

  1. kose seg med godteri
    Приклад
    • gå på butikken og snope;
    • i helga er det lov å snope litt
  2. i overført tyding: unne seg noko ein har lyst på (men som ikkje nødvendigvis er fornuftig)
    Приклад
    • snope ekstra utstyr til båten
Сторінка статті

sno 2, snoe

snoa

дієслово

Значення та вживання

blåse veikt, men kaldt og bitande
Приклад
  • det snoar frå elva
Сторінка статті

særbuar

іменник чоловічий

Значення та вживання

person i eit parforhold som bur for seg sjølv;
til skilnad frå sambuar (1)
Приклад
  • vi er særbuarar, men besøker kvarandre ofte
Сторінка статті

grå 1

прикметник

Походження

norrønt grár; samanheng med gry (2

Значення та вживання

  1. som har ein farge mellom kvit og svart
    Приклад
    • eit grått hus;
    • grå som oske;
    • få grått hår
  2. gusten og sliten å sjå til
    Приклад
    • vere grå i huda;
    • bli gammal og grå
  3. Приклад
    • han vart tidleg grå
  4. Приклад
    • grått vêr;
    • det er grått i dag
  5. lite spennande;
    fargelaus, trist, einsformig
    Приклад
    • den grå kvardagen;
    • eit grått tilvære;
    • grått humør;
    • ikkje sjå dei eldre som ein grå masse
  6. som går utanom lova eller offisielle kanalar;
    Приклад
    • låne pengar på den grå pengemarknaden;
    • svarte og grå pengestraumar;
    • grått arbeid

Фіксовані вирази

  • avskil på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • ho fekk avskil på grått papir
  • dei små grå
    hjernecellene, hjernen
    • bruke dei små grå;
    • ein aktivitet som skjerpar dei små grå
  • grå eminense
    person som held seg i bakgrunnen, men likevel har stor reell makt i kraft av å påverke mektige personar
    • ein grå eminense i amerikansk musikkliv
  • grå mus
    person med kjedeleg og anonym framtoning
    • ein spion skal helst vere ei grå mus utan fortid
  • grå stær
    augesjukdom der linsa i auget er uklar og ugjennomsiktig
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • setje grå hår i hovudet på nokon
    stadig valde ein annan uro og bry
Сторінка статті

voren

прикметник

Значення та вживання

  1. som er laga på ein viss måte eller har ein viss eigenskap;
    skikka, stelt
    Приклад
    • korleis er denne sleden voren sidan han går så tungt?
    • dei er ikkje slik vorne;
    • det var ille vore
  2. brukt som etterledd i samansetningar med adjektiv eller verb: med den eigenskapen som førsteleddet nemner, men ofte i mindre grad
  3. brukt som etterledd i samansetningar med substantiv: som liknar på eller minner om det som førsteleddet nemner
Сторінка статті

-aktig

прикметник

Походження

av lågtysk -achtig

Значення та вживання

suffiks som lagar adjektiv for det å minne om, men ikkje vere heilt lik det som førsteleddet nemner;
jamfør samansetningar med liknande og voren
Сторінка статті

teoretisk

прикметник

Походження

gjennom tysk, frå gresk

Значення та вживання

  1. som gjeld eller byggjer på abstrakte tankar og vurderingar;
    til skilnad frå praktisk (1)
    Приклад
    • eit reint teoretisk omgrep;
    • finne ei teoretisk forklaring
  2. som gjeld teorien i eit fag, ein kunst eller ein vitskap
    Приклад
    • teoretisk fysikk;
    • ha både teoretisk og praktisk røynsle
  3. som er usannsynleg, men mogleg;
    Приклад
    • teoretisk kunne det vel la seg gjere;
    • vona om å finne dei var no reint teoretisk
Сторінка статті