Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
55 результатів

Словник букмола 29 oppslagsord

inngang

іменник чоловічий

Походження

norrønt inngangr

Значення та вживання

  1. det å gå inn
    Приклад
    • inngang til stadion gjennom nordre port
  2. åpning, ofte med port, dør eller lignende, der en går inn
    Приклад
    • leie hybel med egen inngang;
    • billetter kjøpes ved inngangen
  3. Приклад
    • ved inngangen til et nytt tiår
  4. sted der noe begynner
    Приклад
    • hun falt ved inngangen til siste sving
  5. det å komme inn i et miljø, en krets eller lignende og bli anerkjent;
    Приклад
    • ha inngang hos myndighetene i landet
  6. punkt der noe tas inn eller blir tilkoblet
    Приклад
    • en tv-skjerm med inngang for digital bildeoverføring
Сторінка статті

vokte

дієслово

Походження

norrønt vakta; av vakt (1

Значення та вживання

holde vakt over;
passe på;
ha tilsyn med;
Приклад
  • de vokter inngangen;
  • han voktet sauene mot farer
  • brukt som adjektiv:
    • voktende øyne

Фіксовані вирази

  • vokte på
    holde øye med;
    passe på;
    vakte på
    • de to naboene vokter på hverandre
  • vokte seg for
    passe seg for;
    holde seg unna;
    ta seg i akt
    • det skal jeg vokte meg vel for;
    • vokt deg for hva du sier
Сторінка статті

vakt 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

fra lavtysk, beslektet med våke

Значення та вживання

  1. det å våke eller vokte;
    det å holde utkikk og gripe inn om nødvendig;
    det å passe på;
    det å verge (3 noe eller noen
    Приклад
    • soldatene holdt vakt over ham;
    • hun sitter på vakt ved inngangen;
    • hunden stod på vakt mens de sov
  2. tidsrom da det holdes vakt (1, 1);
    Приклад
    • døgnet er delt i seks vakter;
    • kan du ta siste vakt?
    • jeg går på vakt klokka åtte;
    • dr. Johnsen har vakt i kveld
  3. sted eller lokale der det holdes vakt
    Приклад
    • melde seg i vakten
  4. person som holder vakt;
    Приклад
    • de prøvde å snike seg forbi vakten;
    • de har satt ut vakter rundt hele bygget

Фіксовані вирази

  • på vakt mot
    påpasselig (og mistenksom) mot
    • vi må være på vakt mot forsøk på svindel
Сторінка статті

vakte

дієслово

Походження

norrønt vakta, fra lavtysk, jamfør vakt (1; samme opprinnelse som vokte

Значення та вживання

holde vakt over;
passe på;
ha tilsyn med;
Приклад
  • de vakter inngangen

Фіксовані вирази

  • vakte på
    holde øye med;
    passe på;
    vokte på
    • vakte på alt som skjer
Сторінка статті

tonsill

іменник чоловічий

Походження

latin

Значення та вживання

paret organ av lymfatisk vev i inngangen til svelget;
Приклад
  • betennelse i tonsillene
Сторінка статті

skjedekrans

іменник чоловічий

Значення та вживання

ringformet slimhinne av elastisk bindevev like bak inngangen til skjeden
Сторінка статті

rød

прикметник

Походження

norrønt rauðr, beslektet med latin ruber; jamfør rubin

Значення та вживання

  1. som har farge som ligner blod (og som ligger mellom oransje og fiolett i fargespekteret)
    Приклад
    • røde roser;
    • være rød og frisk i kinnene;
    • bli rød av sinne;
    • være rød i øynene av gråt;
    • et rødt hus
  2. politisk radikal;
    Приклад
    • politisk er han temmelig rød

Фіксовані вирази

  • den røde hane galer
    det brenner;
    det er brann
    • fredag kveld gol den røde hane i byen igjen
  • ikke ha et rødt øre
    være helt blakk
  • på røde rappen
    med det samme;
    på flyende flekken
  • rød dag
    dag som er markert med rød skrift i kalender;
    fridag
  • rød lykt
    1. lykt som lyser rødt (ved inngangen til en sal) som tegn på at billettene til en forestilling eller konsert er utsolgt
    2. fullt hus (1)
      • forestillingen ble spilt 80 ganger for røde lykter
  • rød strek
    1. rødfarget strek som markerer feil i en tekst
      • få mange røde streker
    2. grense mellom akseptable og uakseptable størrelser
      • våpenstøtte er den røde streken som ikke må overskrides
  • rød tråd
    sammenbindende elementet
    • gå som en rød tråd gjennom boka
  • røde garder
    1. avdelinger av væpnede kommunister som har spilt en rolle under uroligheter og revolusjoner i flere europeiske land
    2. ungdomsgrupper som skulle gjennomføre kulturrevolusjonen i Kina 1966–68
  • røde hunder
    barnesykdom med rødt utslett;
    Rubella
  • røde tall
    tall som viser underskudd i regnskapet for en driftsperiode
  • rødt kort
    1. i idrett: kort som dommer viser til utøver som blir utvist fra konkurranse eller kamp
    2. motsigelse, innvending
      • flere av debattantene burde ha fått rødt kort
  • rødt lys
    1. stoppsignal (1)
      • få bot for å kjøre på rødt lys
    2. det å si eller få nei til noe;
      avslag (2)
      • gi rødt lys til riving;
      • flere lovforslag fikk rødt lys
  • virke som en rød klut
    vekke raseri
Сторінка статті

nærmest, nærest

прислівник

Походження

superlativ av nær (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • jeg kom nærmest etter deg i køen
    • brukt som preposisjon:
      • sitte nærmest inngangen
  2. mest intim, fortrolig
    Приклад
    • du står dine foreldre nærmest
  3. så godt som, nesten
    Приклад
    • han er nærmest fritenker

Фіксовані вирази

  • være seg selv nærmest
    enhver tenker først på seg selv
Сторінка статті

lykt

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av lavtysk luchte; beslektet med lys (1

Значення та вживання

beholder med levende eller kunstig lys som skinner ut gjennom glassruter eller lignende
Приклад
  • tenne en lykt;
  • pynte med kulørte lykter

Фіксовані вирази

  • lete med lys og lykte
    lete iherdig
  • rød lykt
    1. lykt som lyser rødt (ved inngangen til en sal) som tegn på at billettene til en forestilling eller konsert er utsolgt
    2. fullt hus (1)
      • forestillingen ble spilt 80 ganger for røde lykter
Сторінка статті

få 2

дієслово

Походження

norrønt fá

Значення та вживання

  1. motta, bli gitt, skaffe seg, komme til å ha
    Приклад
    • få brev;
    • han får svar i morgen;
    • hun fikk besøk;
    • de har fått mye fisk;
    • katalog fås ved inngangen;
    • det produktet er ikke lenger å få;
    • få en vare i bytte mot en tjeneste;
    • få anledning til;
    • få bruk for;
    • få barn;
    • få tenner;
    • få nye venner;
    • få seg utdanning;
    • når vi får bedre råd, skal vi kjøpe nytt hus;
    • hun fikk det slik som hun ville
  2. pådra seg, utsettes for
    Приклад
    • få lungebetennelse;
    • få vondt i ryggen;
    • få ballen i hodet;
    • få straff;
    • nå har jeg fått nok!
  3. oppnå mulighet eller tillatelse til;
    være forunt
    Приклад
    • får jeg komme?
    • få se!
    • hunden får ikke lov til å gå løs;
    • jeg spurte, men fikk ikke lov;
    • få hvile;
    • om vi får leve så lenge;
    • vi skal få det så bra
  4. komme til å
    Приклад
    • den som lever, får se
  5. greie eller slumpe til å gjøre, oppnå, fullføre, gjennomføre, forårsake, bevirke
    Приклад
    • få saken ut av verden;
    • få ferdig brevet;
    • få motoren i gang;
    • få liv i;
    • motoren får maskinen til å gå;
    • klovnen fikk alle til å le;
    • få greie på;
    • få ned maten;
    • få opp døra;
    • få av seg støvlene
  6. være nødt til, måtte, burde
    Приклад
    • jeg får vel forsøke, da;
    • han fikk pent vente
  7. måtte, kunne
    Приклад
    • du får hilse!
    • det får være til en annen gang;
    • vi får vel gå;
    • det får være grenser

Фіксовані вирази

  • få bukt med
    få has på;
    overvinne
    • få bukt med en sykdom
  • få for seg
    tenke den tanken (at ...);
    innbille seg (at ...)
    • min sønn har fått det for seg at han skal bli berømt arkeolog
  • få fra
    advare noen mot å gjøre noe;
    frarå
    • de fikk ham fra beslutningen om å skille seg
  • få/ha fram
    uttrykke, si
    • streve med å få fram ordene;
    • få fram et viktig budskap;
    • hun vil ha fram et poeng
  • få igjen
    bli gitt noe som en følge av noe en har gjort
    • dette krever nok litt større innsats enn det jeg får igjen;
    • bare vent, du skal nok få igjen for at du ødela kvelden for alle!
  • få noe på noen
    ha bevis mot noen
    • de fikk ingenting på den tiltalte
  • få så ørene flagrer
    bli kraftig irettesatt;
    få sterk kritikk
  • få til
    greie, lykkes med, oppnå
  • få tilbake
    bli gitt noe i retur
    • kan jeg få tilbake boka som du lånte?
    • noe bør man få tilbake etter en slik innsats
Сторінка статті

Словник нюношка 26 oppslagsord

inngang

іменник чоловічий

Походження

norrønt inngangr

Значення та вживання

  1. det å gå inn (i eller til noko)
    Приклад
    • inngangen går føre seg gjennom porten på langsida
  2. opning, ofte med port, dør eller liknande, der ein går inn
    Приклад
    • det var vakt ved alle inngangar;
    • hybel med eigen inngang
  3. Приклад
    • ved inngangen til det nye året
  4. stad der noko byrjar
    Приклад
    • ved inngangen til siste sving låg løparane likt
  5. det å kome inn i eit miljø, ein krins eller liknande og bli anerkjend;
    Приклад
    • der fekk han lettare inngang hos folket
  6. punkt der noko blir teke inn eller kopla til
    Приклад
    • ein respiratorslange med inngang for inhalator
Сторінка статті

vestibyle

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; frå latin ‘forhall’

Значення та вживання

førerom (2) innanfor inngangen i store bygningar, til dømes i skular, hotell, sjukehus og liknande
Приклад
  • vestibyle med resepsjon
Сторінка статті

vaginisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

samansnøring av inngangen til vagina slik at samleie blir umogleg;
Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

  1. ha kroppen i meir eller mindre oppreist, loddrett stode;
    vere ein stad i ei slik stilling
    Приклад
    • stå på føtene;
    • folk måtte stå på bussen;
    • katten har stått utanfor heile natta;
    • stå og grunde på noko;
    • hunden diltar etter overalt kvar eg står og går;
    • stå på tå for å nå opp til øvste hylla;
    • barnet prøvde å stå på hovudet
  2. kvile tyngda av kroppen i meir eller mindre loddrett stode på noko som rører seg over underlaget
    Приклад
    • eg elskar å stå på ski;
    • han skal prøve å stå på surfebrett i ferien
  3. reise seg;
    stige oppover frå ei lågare stilling
    Приклад
    • barna er stått opp or senga;
    • sola står opp i aust;
    • han prøvde å stå, men fall ned att på stolen
  4. vere på ein viss stad
    Приклад
    • maten står på bordet;
    • hytta stod ute på ein odde;
    • la pengane stå i bank;
    • buskene stod i sikksakk;
    • bøkene har stått heilt utan system i hylla;
    • begge visarane på klokka stod på tolv
  5. vere retta oppover eller ut i vêret;
    peike, stikke
    Приклад
    • flammane stod rett til vêrs;
    • håret står til alle kantar
  6. i overført tyding: vere på ein bestemt stad i forhold til ei sak eller liknande
    Приклад
    • han ville gjerne vite kvar eg stod i denne saka;
    • vi står ved inngangen til ei ny tid;
    • stå ovanfor eit komplisert dilemma
  7. vere i verksemd eller halde på med noko som kan bli utført i ståande stilling
    Приклад
    • han står og spikrar opp ei ny postkasse;
    • han stod om bord på skipet i fire år;
    • han har stått læretida si ut;
    • eg står litt oppteken, kan eg ringje seinare?
  8. vere i ein viss tilstand
    Приклад
    • huset står tomt;
    • garasjen stod ferdig i mai;
    • hagen står i blom;
    • hotellet stod i lys loge;
    • det stod 1–1 ved pause;
    • spørsmålet står ope
  9. vere i eit visst tilhøve til eller på eit visst nivå overfor nokon eller noko
    Приклад
    • partane står heller likt;
    • eg står på same side som deg i denne saka;
    • påstand har stått mot påstand;
    • resultatet står i samband med førebuingane;
    • opplysningane står i strid med kvarandre
  10. vere i eigenskap av eller i rolle som
    Приклад
    • stå brud;
    • stå modell;
    • han stod vakt heile natta;
    • ho står konfirmant til våren
  11. ikkje flytte eller røre seg;
    stoppe
    Приклад
    • stå still!
    • stå heilt i ro;
    • hjula på bilen stod;
    • bussane stod fast;
    • døra stod ikkje eit sekund;
    • togene står;
    • munnen stod ikkje på ho
  12. vere på same staden eller i same tilstanden;
    bli verande
    Приклад
    • huset har stått i mange hundre år;
    • slå ned ein påle så han står støtt;
    • la deigen stå natta over;
    • la bilen stå, så går vi i staden
  13. i overført tyding: vere uendra
    Приклад
    • tilbudet står framleis;
    • avtalen står fast sjølv om enkelte protesterer
    • brukt som adjektiv:
      • ein ståande talemåte som er ofte i bruk;
      • ho har ståande invitasjon hos oss
  14. i overført tyding: tole ei påkjenning eller motstand utan å svekkjast;
    Приклад
    • ha noko å stå imot med;
    • ho står ikkje heile distansen i same høge tempoet enno;
    • mjølka står seg ikkje til i morgon
  15. få godkjent resultat på prøve, eksamen eller liknande;
    motsett stryke (8)
    Приклад
    • eg håpar eg står på eksamen
  16. gå føre seg;
    finne stad
    Приклад
    • bryllaupet skal stå til våren;
    • slaget på Stiklestad stod i 1030
  17. vere skrive
    Приклад
    • adressa står utanpå;
    • namnet står langt nede på lista;
    • det stod noko om det i avisa;
    • kva står det i brevet?
  18. vere i tankane
    Приклад
    • det er ikkje noko anna som står i hovudet på han;
    • minnet om denne hendinga står klart for meg
  19. setje kurs mot;
    Приклад
    • båten stod ut fjorden
  20. drive eller strøyme i ei viss retning;
    Приклад
    • spruten stod høgt i vêret;
    • støvskya stod;
    • sjøen stod inn som ein foss;
    • der ute står havet rett på;
    • det stod ein god varme frå omnen
  21. i språkvitskap: ha ei form som uttrykkjer ein bestemd grammatisk eigenskap
    Приклад
    • subjektet står i nominativ

Фіксовані вирази

  • la det stå til
    la noko skje utan at ein er viss på eller kan kontrollere resultatet
  • som ein står og går
    i kvardagsklede;
    i det ein har
  • stå att
    vere igjen;
    vere levna
    • det stod litt att på ei flaske;
    • barnet stod att medan foreldra hasta ut i bilen
  • stå bak
    1. ha æra eller ansvaret for;
      vere skuldig i
      • stå bak ein idé;
      • stå bak store utslepp;
      • to personar stod bak innbrotet
    2. stille seg bak;
      støtte eller vere for
      • eit fleirtal på Stortinget står bak forslaget
  • stå det over
    klare seg;
    overleve
    • dei hadde uflaks med vêret, men står det vel over
  • stå fast
    1. gjelde utan endring
      • avtala står fast
    2. ikkje kome seg vidare
      • køen stod fast i tunnellen;
      • han stod fast i oppgåve to
  • stå for
    1. ha ansvaret for
      • festkomiteen står for mat og underhaldning
    2. vedkjenne seg;
      stå ved
      • du må våge å stå for det du sa
  • stå for fall
    snart skulle forsvinne, bli avskaffa, opphøyre eller liknande
    • diktatoren står for fall;
    • rekorden stod for fall;
    • dei gamle tradisjonane står for fall
  • stå for tur
    vere neste i ei rekkjefølgje
    • ei ny bok står for tur;
    • neste innkjøp står snart for tur
  • stå fram som
    1. presentere seg på ein viss måte;
      framstå (1)
      • partiet står fram som sjølve løysinga på utfordringane
    2. gje inntrykk av å vere;
      framstå (2)
      • dette står fram som eit openbert tilfelle av allergi
  • stå fritt til
    vere fri til;
    ha fri moglegheit
    • dei tilsette står fritt til å organisere seg
  • stå heilt aleine
    vere utan støtte
  • stå i fare for
    risikere
    • ferien stod i fare for å bli avlyst;
    • mange står i fare for å miste jobben
  • stå i gjeld til
    1. skulde nokon pengar
      • fattige land står i stor gjeld til dei rike landa
    2. ha nokon eller noko å takke for noko som har hatt betydning
      • romanen står i gjeld til kriminalsjangaren;
      • han stod i gjeld til familien sin
  • stå i med
    ha eit seksuelt forhold (3) til
    • dei har stått i med kvarandre lenge;
    • skulde kjærasten for å stå i med naboen
  • stå i noko
    1. halde på med noko;
      ha mykje å gjere
      • stå midt i førebuingane
    2. handsame ei utfordrande sak;
      halde noko ut
      • dette er mykje å stå i for éin person aleine;
      • det er tøft, men ein må berre stå i det
  • stå i stampe
    ikkje gå framover eller utvikle seg;
    stoppe opp;
    gå i stå
    • køen står i stampe;
    • forhandlingane har stått i stampe i fleire veker
  • stå imot
    ta avstand frå eller vere ueinig med;
    halde stand mot
    • det var vanskeleg å stå imot freistnaden
  • stå løpet ut
    gjennomføre, fullføre
  • stå og falle med
    vere heilt avhengig av
    • forslaget står og fell med pengane;
    • alt står og fell med leiaren
  • stå over
    ikkje ta del (i aktivitet som det er venta at ein tek del i)
    • ho måtte stå over kampen
  • stå på
    1. gå føre seg;
      hende
      • kva er det som står på her?
      • krangelen stod ikkje lenge på
    2. henge i;
      jobbe hardt
      • elevane har verkeleg stått på i dag
  • stå på sitt
    halde fast på retten sin, sitt eige standpunkt eller liknande
  • stå seg godt
    greie seg godt
    • teaterstykket står seg godt den dag i dag
  • stå seg godt med
    vere på god fot med;
    ha ein god relasjon til
    • jobbe for å stå seg godt med sjefen
  • stå seg på
    ha fordel av
    • filmen ville nok stått seg på å bli korta litt ned
  • stå til
    1. vere i en bestemd tilstand eller skikk
      • korleis står det til med deg?
      • alt står bra til heime;
      • det har stått dårleg til med helsa
    2. høve attåt;
      passe (5, 1)
      • fargane står ikkje til kvarandre;
      • resultatet står til innsatsen
  • stå til å
    vere mogleg å
    • livet stod ikkje til å redde;
    • valet kan framleis stå til å endre
  • stå ved
    vedkjenne seg
    • har du lova det, må du stå ved det;
    • eg står ved valet mitt
  • stå ved lag
    halde seg uendra;
    vare ved;
    gjelde
    • tilbodet står ved lag
Сторінка статті

vakte

vakta

дієслово

Походження

norrønt vakta, frå lågtysk; av vakt (1

Значення та вживання

halde vakt over;
passe på;
ha tilsyn med;
Приклад
  • dei vaktar inngangen;
  • han vakta sauene mot farar
  • brukt som adjektiv:
    • vaktande auge

Фіксовані вирази

  • vakte på
    halde auge med;
    passe på
    • dei to naboane vaktar på kvarandre
  • vakte seg for
    passe seg for;
    halde seg unna;
    ta seg i akt
    • eg må vakte meg for kva eg seier;
    • vakt deg for hunden!
Сторінка статті

totempæl, totempåle

іменник чоловічий

Значення та вживання

høg, utskoren treskulptur laga av urfolk på nordvestkysten av Nord-Amerika
Приклад
  • totempælar stod ved inngangen til husa til leiande personar;
  • totempælen var 20 meter høg
Сторінка статті

tonsill

іменник чоловічий

Походження

av latin tonsillae

Значення та вживання

kvar av to organ av lymfatisk vev i inngangen til svelget;
Приклад
  • betennelse i tonsillane
Сторінка статті

førtiårskrise

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

kjenslemessig krise hos person ved inngangen til førtiåra;
Приклад
  • menn i førtiårskrisa som kjøper seg terrengsykkel
Сторінка статті

skjedekrans

іменник чоловічий

Значення та вживання

ringforma slimhinne av elastisk bindevev like bak inngangen til skjeden
Сторінка статті

oppslått

прикметник

Походження

av slå opp

Значення та вживання

  1. som er opna opp;
    open;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ei oppslått avis;
      • oppslåtte bøker låg overalt
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • avisa er oppslått;
      • bøkene var oppslått på bordet
  2. som er hengd opp;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein oppslått plakat;
      • oppslåtte lister
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • plakaten var oppslått så alle kunne sjå;
      • alle listene var oppslått ved inngangen
Сторінка статті