Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
63 результатів

Словник букмола 32 oppslagsord

eksistere

дієслово

Походження

fra latin ‘tre ut, fram’

Значення та вживання

  1. være til, finnes;
    Приклад
    • det eksisterer to ulike varianter;
    • tror du at det eksisterer liv på andre planeter?
    • et slikt menneske eksisterer ikke
    • brukt som adjektiv
      • utdanningen skal bygge på eksisterende fag;
      • forandringer i de eksisterende bussrutene
  2. holde seg i live
    Приклад
    • ingen kan eksistere på en slik lønn;
    • eksistere, men ikke leve
Сторінка статті

tro 5, tru 3

дієслово

Походження

norrønt trúa; beslektet med tro (1 og tro (4

Значення та вживання

  1. holde for sant eller sannsynlig;
    anta
    Приклад
    • jeg tror det blir regn;
    • du skal vite, ikke tro;
    • det er bare noe du tror;
    • det gikk raskere enn jeg trodde;
    • jeg hadde aldri trodd at jeg skulle få oppleve noe slik
  2. forestille seg;
    tenke seg;
    mene
    Приклад
    • jeg skulle tro det ville hjelpe litt;
    • du kan tro det smakte godt;
    • det hadde jeg ikke trodd om deg;
    • tro godt om noen
  3. ha tiltro til;
    stole på
    Приклад
    • en skal ikke tro alt en hører;
    • jeg trodde ikke mine egne øyne;
    • tro på det gode i menneskene;
    • tro det den som vil;
    • de trodde henne på hennes ord
  4. være sikker på at noe guddommelig eksisterer;
    være kristen;
    Приклад
    • tro på Gud;
    • den som tror, skal ha evig liv
  5. være overbevist om at noe overnaturlig fins
    Приклад
    • barna trodde på julenissen
  6. brukt i infinitiv for å uttrykke tvil
    Приклад
    • tro om det blir regn?
    • blir det regn, tro?
Сторінка статті

ideell

прикметник

Походження

av tysk ideal

Значення та вживання

  1. som bare eksisterer i tankene;
  2. Приклад
    • ideelle arbeidsforhold
  3. som er preget av høye idealer;
    som er etisk høyverdig
    Приклад
    • ideelt arbeid;
    • en ideell organisasjon

Фіксовані вирази

  • ideell part
    i jus: tenkt part med hensyn til verdi
Сторінка статті

popupbutikk, poppoppbutikk

іменник чоловічий

Значення та вживання

butikk som bare eksisterer en kort periode;
jamfør popup (2)
Сторінка статті

til stede

Значення та вживання

Se: sted
  1. som er på den gjeldende plassen
    Приклад
    • bare halvparten av studentene var til stede;
    • dronningen selv var til stede
  2. som foreligger eller eksisterer i en sammenheng;
    tilgjengelig, nærværende
    Приклад
    • ingen av forutsetningene var til stede
Сторінка статті

sted

іменник середній

Походження

norrønt staðr; beslektet med stå (3

Значення та вживання

  1. avgrenset geografisk område;
    flekk (2), plass
    Приклад
    • finne et egnet sted til leirplass;
    • bestemme tid og sted for et møte
  2. mindre, avgrenset del av noe større
    Приклад
    • smøre salve på det ømme stedet;
    • det var feil flere steder i teksten
  3. omgivelser, område;
    by, bygd, strøk;
    eiendom, bygning, hus
    Приклад
    • familien har et vakkert sted;
    • reise fra sted til sted;
    • han er en av de mektige her på stedet;
    • bo på et lite sted

Фіксовані вирази

  • et visst sted
    1. do (2, toalett (1)
      • gravide må ofte på et visst sted
    2. helvete (1)
      • hun ønsket politikerne et visst sted;
      • når jeg dør, havner jeg nok et visst sted
    3. ræv, bak (1, 1);
      underliv (1)
      • den boten kan du stikke et visst sted;
      • han havnet på sykehuset med klemskader et visst sted
  • finne sted
    foregå
    • hendelsen fant sted tirsdag kveld
  • i noens sted
    i samme stilling eller situasjon som en annen person er i
    • tenk deg i mitt sted;
    • vi må se det fra kundenes sted;
    • hun kom i mors sted
  • samme sted
    henvisning til et sted i en tekst som er nevnt tidligere;
    forkortet sst.
  • til stede
    1. som er på den gjeldende plassen
      • bare halvparten av studentene var til stede;
      • dronningen selv var til stede
    2. som foreligger eller eksisterer i en sammenheng;
      tilgjengelig, nærværende
      • ingen av forutsetningene var til stede
Сторінка статті

holde ved like

Значення та вживання

Se: lik
  1. holde i god stand ved å reparere skader, utbedre slitasje og lignende;
    hindre forfall
    Приклад
    • holde boligen ved like
  2. sikre at noe fortsatt eksisterer;
    opprettholde
    Приклад
    • holde kontakten ved like;
    • de holdt tradisjonen ved like;
    • jeg prøver å holde franskkunnskapene ved like
Сторінка статті

pavens skjegg

Значення та вживання

noe som ikke eksisterer, eller er uvesentlig;
Se: pave
Приклад
  • diskutere pavens skjegg
Сторінка статті

verden

іменник чоловічий

Походження

norrønt verǫld, av verr ‘mann’ og ǫld ‘tidsalder’, -en opprinnelig bestemt artikkel

Значення та вживання

  1. alt som eksisterer i verdensrommet;
    Приклад
    • kanskje det fins verdener bortenfor vår verden;
    • være redd for at verden skal gå under
  2. jordkloden som tilholdssted for mennesker, dyr og planter
    Приклад
    • fra alle kanter av verden;
    • folk fra hele verden;
    • alle land i verden;
    • være den beste i verden;
    • komme seg fram her i verden;
    • den vestlige verden;
    • den store, vide verden
    • brukt i genitiv, også i formen verdsens:
      • til ingen verdens nytte;
      • ingen verdsens ting
  3. alle mennesker sett som en enhet;
    Приклад
    • en hel verden i sorg;
    • hele verden ønsker fred
  4. område utenfor hjemstedet, for eksempel i andre land eller verdensdeler
    Приклад
    • reise ut i verden;
    • den store, vide verden
  5. fellesskap innenfor visse felt
    Приклад
    • den akademiske verdenen;
    • i kunstens verden
  6. samfunn av dyr eller vekster
    Приклад
    • bienes verden;
    • lære seg blomstenes verden
  7. tilværelse av fysisk eller psykisk art
    Приклад
    • leve i to ulike verdener;
    • som å komme til en annen verden;
    • utlevere sin indre verden
  8. tenkt område;
    konstruert tilværelse
    Приклад
    • drømmenes verden;
    • leve i sin egen verden
  9. brukt i utrop for å uttrykke undring
    Приклад
    • du verden!
    • hva i all verden er det du gjør?
  10. stor mengde
    Приклад
    • en verden av muligheter

Фіксовані вирази

  • aldri i verden
    ikke for noen pris
    • selge gården – aldri i verden!
  • av en annen verden
    utenom det vanlige
    • ha en scenisk utstråling av en annen verden
  • bringe/få ut av verden
    bli ferdig med;
    fjerne
    • vi må få denne saken ut av verden;
    • han har brakt tvisten ut av verden
  • den fjerde verden
    (rester av) urbefolkning med særegne livs- og kulturformer som (ofte) er truet av mer moderne samfunnsformer
  • den gamle verden
    fellesbetegnelse for de verdensdelene som oldtidens europeere kjente: Europa, Asia og Afrika;
    til forskjell fra den nye verden
  • den nye verden
    de delene av verden som ikke var kjent for europeerne før de store oppdagelsene på 1500-tallet, oftest brukt om Amerika
  • den tredje verden
  • for alt i verden
    for noen pris
    • jeg gjør det ikke for alt i verden
  • forlate verden
    dø
  • før i verden
    på et tidligere tidspunkt;
    i gamle dager;
    før i tiden
  • i all verdens rike
    brukt forsterkende
    • hva i all verdens rike driver dere med?
  • komme til verden
    bli født
    • hun kom til verden i mai
  • sette barn til verden
    få barn;
    føde
  • trekke seg tilbake fra verden
    søke ensomhet
    • hun trakk seg tilbake fra verden og viet seg til de store spørsmål
  • utakk er verdens lønn
    du får ingen takk for det gode du gjør
  • verden er ikke stor
    sagt når noen uventet møter hverandre
  • verden står ikke til påske
    brukt spøkefullt om at en er overrasket
    • vant laget en kamp? Verden står ikke til påske, altså!
    • dette hadde jeg ikke ventet, nå står ikke verden til påske!
  • verden vil bedras
    menneskene er godtroende og lette å narre
  • verdens navle
    viktig og sentralt sted
    • han tror hjembygda er verdens navle
  • verdens undergang
    1. det at verden, jorda og menneskeheten blir utslettet
      • spå verdens undergang;
      • tror du på verdens undergang?
    2. brukt for å overdrive de negative virkningene av en omstendighet
      • et lite skrubbsår er ikke verdens undergang;
      • men det er vel ikke verdens undergang om vi kommer litt for sent?
Сторінка статті

universell

прикметник

Значення та вживання

  1. som omfatter eller gjelder for hele verden (eller universet);
    verdensomfattende
    Приклад
    • universell fred
  2. som eksisterer under alle forhold eller til alle tider;
    allmenn
    Приклад
    • ha universell gyldighet
  3. som kan brukes av alle
    Приклад
    • universelt utformede lokaler

Фіксовані вирази

  • universell utforming
    utforming av produkter, bygninger eller annet på en slik måte at de i størst mulig grad kan brukes av alle
    • universell utforming av nettsider;
    • krav om universell utforming av nye bygg
Сторінка статті

Словник нюношка 31 oppslagsord

eksistere

eksistera

дієслово

Походження

frå latin ‘tre fram, stige ut’

Значення та вживання

  1. vere til, finnast
    Приклад
    • det eksisterer inga slik lov;
    • det eine kan ikkje eksistere utan det andre
    • brukt som adjektiv
      • ombygging av det eksisterande bygget;
      • vidareføring av eksisterande arbeidsplassar
  2. halde seg i live
    Приклад
    • det ein treng for å eksistere;
    • eg vil leve, ikkje berre eksistere
Сторінка статті

stad 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt staðr; samanheng med stå (3

Значення та вживання

  1. avgrensa geografisk område;
    flekk (2), plass
    Приклад
    • finne ein høveleg stad til leirplass;
    • fastsetje tid og stad for møtet
  2. omgjevnad, område;
    Приклад
    • vere frå ein liten stad;
    • reise frå stad til stad;
    • ha ein fin stad ved sjøen;
    • ein stad å vere
  3. mindre, avgrensa del av noko større
    Приклад
    • det var feil fleire stader i boka;
    • han hadde brot tre stader i foten;
    • det var ein stad mellom femti og seksti tilhøyrarar
  4. varig verknad;
    Приклад
    • det er ikkje nokon stad i det

Фіксовані вирази

  • den evige staden
    Roma
  • ein viss stad
    1. do (2, toalett (1)
      • han måtte skunde seg ein viss stad
    2. helvete (1)
      • han ba dei reise ein viss stad
    3. ræv, bak (1, 1);
      underliv (1)
      • ho fall på isen og slo seg ein viss stad;
      • den rekninga kan du stikke ein viss stad
  • finne stad
    hende
    • hendinga fann stad for to år sidan
  • i nokons stad
    i same stilling eller situasjon som ein annan person er i
    • tenk deg i min stad;
    • ein vikar kom inn i hennar stad
  • same staden
    tilvising til ein stad i ein tekst som er nemnd tidlegare;
    forkorta sst.
  • til stades
    1. som er på den gjeldande plassen
      • alle elevane er til stades;
      • fyrsten var sjølv til stades
    2. som er eller eksisterer i ein samanheng;
      tilgjengeleg, nærverande;
      finst
      • føresetnadene er ikkje lenger til stades
Сторінка статті

personleg

прикметник

Походження

av person

Значення та вживання

  1. som gjeld, høyrer til eller er retta mot éin person
    Приклад
    • få personleg kritikk;
    • ha god personleg hygiene;
    • eg skreiv eit personleg brev til henne;
    • har du ei personleg meining om dette?
    • ho har ein personleg sekretær
  2. Приклад
    • religion er ei personleg sak;
    • han stilte meg eit svært personleg spørsmål;
    • ho fortalde ei personleg historie
  3. som byggjer på eigne røynsler
    Приклад
    • eg har personleg kjennskap til å leve i eit ufritt land
  4. som ein sjølv gjer
    Приклад
    • eg skal personleg ta meg av saka;
    • ho var personleg vitne til hendinga
  5. som ein tenkjer seg at eksisterer som personlegdom
    Приклад
    • tru på ein personleg gud
  6. i grammatikk: som har med person (4) å gjere

Фіксовані вирази

  • personleg datamaskin
    liten datamaskin meint for éin brukar;
    pc
  • personleg pronomen
    pronomen brukt for å vise til ein grammatisk person (4)
    • ‘han’ og ‘deg’ er døme på personlege pronomen
Сторінка статті

parallelt univers

Значення та вживання

Sjå: parallell
  1. (førestillings)verd som liknar på vår eiga verd, men som har fundamentale forskjellar
    Приклад
    • i det parallelle universet i boka er Oslo fylt av tussar og troll;
    • dei rike lever i eit parallelt univers
  2. i astronomi: førestilling om at det eksisterer mange univers, som ikkje kan observerast direkte, men som kan påverke og bli påverka av vårt univers
Сторінка статті

popupbutikk, poppoppbutikk

іменник чоловічий

Значення та вживання

butikk som berre eksisterer ein kort periode;
jamfør popup (2)
Сторінка статті

til stades

Значення та вживання

Sjå: stad
  1. som er på den gjeldande plassen
    Приклад
    • alle elevane er til stades;
    • fyrsten var sjølv til stades
  2. som er eller eksisterer i ein samanheng;
    tilgjengeleg, nærverande;
    finst
    Приклад
    • føresetnadene er ikkje lenger til stades
Сторінка статті

verd 1

іменник жіночий

Походження

norrønt verǫld, av verr ‘mann’ og ǫld ‘alder’

Значення та вживання

  1. alt som eksisterer i verdsrommet;
    Приклад
    • kanskje det finst andre verder;
    • vere redd for at verda skal gå under
  2. særleg i bunden form eintal: jordkloten som tilhaldsstad for menneske, dyr og planter
    Приклад
    • alle land i verda;
    • folk frå heile verda;
    • frå alle kantar av verda;
    • den vestlege verda;
    • kome seg fram her i verda
    • brukt i genitiv, også i forma verdsens:
      • verdas største idrettsarrangement;
      • til verdsens ende
  3. alle menneske sett som ei eining;
    Приклад
    • ei heil verd i sorg;
    • ei heil verd ynskjer fred
  4. område utanfor heimstaden, til dømes i andre land eller verdsdelar
    Приклад
    • reise ut i verda;
    • den store, vide verda
  5. fellesskap innanfor visse felt
    Приклад
    • den akademiske verda
  6. samfunn av dyr eller vekster
    Приклад
    • i verda til slangane
  7. tilvære av fysisk eller psykisk art
    Приклад
    • ta verda som ho kjem;
    • vi rekk ikkje alt her i verda;
    • leve i to ulike verder;
    • som å kome til ei anna verd;
    • den indre verda av kjensler
  8. tenkt område;
    konstruert tilvære
    Приклад
    • leve i si eiga verd
  9. brukt i utrop for å uttrykkje undring
    Приклад
    • du verda!
    • kva i all verda er det du gjer?
  10. stor mengd
    Приклад
    • ei verd av opplevingar

Фіксовані вирази

  • aldri i verda
    ikkje for nokon pris
    • selje garden – aldri i verda!
  • av ei anna verd
    utanom det vanlege
    • ha ei stemmeprakt av ei anna verd
  • den fjerde verda
    (restar av) urfolkesetnad med særeigne livs- og kulturformer som (ofte) er truga av meir moderne samfunnsformer
  • den gamle verda
    fellesnemning for dei verdsdelane som oldtidas europearar kjende til: Europa, Asia og Afrika;
    til skilnad frå den nye verda
  • den nye verda
    dei delane av verda som ikkje var kjende for europearane før dei store oppdagingane på 1500-talet, oftast brukt om Amerika
  • den tredje verda
  • for alt i verda
    for nokon pris
    • eg gjer det ikkje for alt i verda
  • forlate verda
    døy
  • før i verda
    på eit tidlegare tidspunkt;
    i gamle dagar;
    før i tida
  • få ut av verda
    bli ferdig med;
    fjerne
    • vi må få denne saka ut av verda
  • i all verdas rike
    brukt forsterkande
    • kva i all verdas rike skal vi med dette?
  • kome til verda
    bli fødd
    • han kom til verda i 1994
  • setje barn til verda
    få barn;
    fø
  • trekkje seg tilbake frå verda
    søkje einsemd
    • dette er ein stad ein kan trekkje seg tilbake får verda
  • utakk er verdas løn
    du får inga takk for det gode du gjer
  • verda er ikkje stor
    sagt ved uventa møte mellom folk
  • verda står ikkje til påske
    brukt skjemtande om at ein er overraska
    • fint vêr i dag igjen ! Verda står ikkje til påske!
    • har ho rydda rommet sitt? No står ikkje verda til påske
  • verdas undergang
    1. det at verda, jorda og menneskeslekta blir utsletta
      • spå verdas undergang;
      • ein film om verdas undergang
    2. brukt for å overdrive dei negative verknadene av eit omstende
      • det er ikkje verdas undergang å vere litt åleine;
      • men det er no ikkje verdas undergang om vi må vente litt
Сторінка статті

universell

прикметник

Походження

frå fransk

Значення та вживання

  1. som femnar om eller gjeld for heile verda (eller universet);
    verdsomfattande
    Приклад
    • universelt samarbeid
  2. som eksisterer under alle forhold eller til alle tider;
    allmenn
    Приклад
    • universelle prinsipp for rett og gale
  3. som kan nyttast av alle
    Приклад
    • tilkomsten til kyrkja er universelt forma ut

Фіксовані вирази

  • universell utforming
    utforming av produkt, bygningar eller anna på ein slik måte at dei i størst mogleg grad kan nyttast av alle
    • universell utforming av nettsider;
    • krav om universell utforming av nye bygg
Сторінка статті

reell

прикметник

Походження

frå latin realis; same opphav som real (2

Значення та вживання

  1. som eksisterer;
    verkeleg, faktisk;
    til skilnad frå imaginær
    Приклад
    • eit reelt framsteg
  2. Приклад
    • ha reelle hensikter

Фіксовані вирази

  • reelle tal
    samnemning for alle rasjonale og irrasjonale tal;
    motsett imaginære tal
  • reelt sett
    i røyndomen
    • reelt sett er selskapet på randa av konkurs
Сторінка статті

realisme

іменник чоловічий

Походження

av latin realis; jamfør real (3

Значення та вживання

  1. haldning som tek utgangspunkt i faktiske tilhøve
    Приклад
    • syne ein nøktern realisme;
    • forventinga om økonomisk vekst er det lite realisme i
  2. kunstretning som legg hovudvekta på ei naturtru og nøktern attgjeving av røyndomen;
    jamfør nyrealisme
    Приклад
    • etter romantikken i norsk litteratur kom realismen
  3. i filosofi: oppfatning som byggjer på at røynda eksisterer uavhengig av førestillingane våre

Фіксовані вирази

  • magisk realisme
    retning innan latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og røyndom blir oppheva
Сторінка статті