Розширений пошук

13212 результатів

Словник букмола 4183 oppslagsord

dom 2

іменник чоловічий

Походження

gjennom tysk, fra fransk; opprinnelig av latin domus (Dei) ‘(Guds) hus’

Значення та вживання

Приклад
  • restaurere fasaden på domen

date 1, deite 1

дієслово

Вимова

deiˋte

Походження

fra engelsk

Значення та вживання

treffe noen en eller flere ganger med det formål å bli kjærester
Приклад
  • begynne å date en ny person;
  • de datet hverandre en god stund

mayday

іменник незмінні

Вимова

meiˊdei

Походження

gjennom engelsk; fra fransk m’aidez ‘hjelp meg’

Значення та вживання

internasjonalt nødsignal for fly og skip

kulturkritikk

іменник чоловічий

Значення та вживання

kritikk av dei kulturelle verdiene i et samfunn
Приклад
  • den radikale kulturkritikken

den 1

займенник

Походження

av den (2

Значення та вживання

3. person entall femininum og maskulinum
Приклад
  • den som lever, får se;
  • moralen og dens voktere;
  • finn fram oppskriften og les den nøye

den 2

детермінатив демонстративний

Походження

norrønt þann, þenn, akkusativ av ‘den’

Значення та вживання

3. person entall femininum og maskulinum, trykksterkt
Приклад
  • den jenta liker jeg;
  • er det den bilen?
  • foran relativsetning:
    • kvinner blir ofte referert til som datter eller kona til den og den;
    • hun er ikke den som gir opp

Фіксовані вирази

  • den og den
    brukt om noen eller noe som ikke er nærmere presisert
    • før ble kvinner ofte referert til som datter eller kona til den og den;
    • de tror at alt blir bra bare de får den og den ferieturen

den 3

детермінатив демонстративний

Походження

av den (2

Значення та вживання

  1. i entall femininum og maskulinum
    Приклад
    • Olav den hellige;
    • den 17. mai;
    • den nyfødte;
    • den nye skjorta;
    • den første gangen
  2. uten adjektiv:
    Приклад
    • den Herre Jesusetter tysk;
    • i morgen den dag

gammeltroende, gammaltroende

прикметник

Значення та вживання

Приклад
  • en gammeltroende sekt;
  • den gammeltroende kirken i Moskva

ortodoks

прикметник

Походження

av gresk doxa ‘mening’; jamfør orto-

Значення та вживання

  1. som stemmer med den hevdvunne eller offisielle læren;
    Приклад
    • ortodoks marxisme;
    • ortodoks forkynnelse;
    • en ortodoks jøde
  2. allment godtatt;
    vanlig;
    Приклад
    • ortodokse virkemidler i politikken

Фіксовані вирази

  • den ortodokse kirke
    den østlige grenen av kristendommen utgått fra den bysantinske kirke
    • den ortodokse kirke består av selvstyrte kirker, som den gresk-ortodokse og den russisk-ortodokse

vanskjebne

іменник чоловічий

Походження

av van-

Значення та вживання

ulykkelig skjebne;
Приклад
  • lide den vanskjebne å bli dårlig behandlet

Словник нюношка 9029 oppslagsord

dei 2

займенник

Походження

av dei (2

Значення та вживання

  1. 3. person, fleirtal av han, ho (2, det (1
    Приклад
    • dei er heime begge to;
    • såg du dei?
    • Liv, Knut og barna deira;
    • boka er deira
  2. ubunde pronomen: ein (1, 1), folk
    Приклад
    • dei seier så mangt

dei 1

детермінатив демонстративний

Походження

norrønt þeir, genitiv þeir(ra)

Значення та вживання

  • fleirtal av den eller I det
    • dei husa (der);
    • ho hadde pengar, men dei såg han aldri;
    • spør dei som veit det;
    • dei heime;
    • epla var gode, dei
  • i uttrykket og d- og dei andre (i følgjet)
    • Kari og dei;
    • det er no deira syn

dei 3

детермінатив демонстративний

Походження

av dei (2

Значення та вживання

fleirtal av den (2 eller IV det
Приклад
  • dei store husa;
  • dei andre;
  • dei beste

oppretthalde

oppretthalda

дієслово

Значення та вживання

  1. halde fast på
    Приклад
    • dei opprettheld kravet
  2. halde ved lag;
    Приклад
    • oppretthalde arbeidsplassane
  3. handheve
    Приклад
    • jobbe for å oppretthalde ro og orden

verne

verna

дієслово

Походження

norrønt verna; jamfør vern

Значення та вживання

Приклад
  • verne fedrelandet;
  • eg vernar om familien;
  • dei verna seg mot tap
  • brukt som adjektiv:
    • halde si vernande hand over noko

verje 2

verja

дієслово
розділений інфінітив: verja

Походження

norrønt verja

Значення та вживання

halde fri, varne
Приклад
  • verje landet;
  • verje hus og heim;
  • verje seg og sine;
  • verje seg mot freistnader;
  • dei verja sine eigne interesser;
  • moloen verjar hamna mot havet

varde 3

varda

дієслово

Походження

norrønt varða; jamfør vare (3

Значення та вживання

  1. kome ved;
    vere i slekt med
    Приклад
    • ta seg av dei ein vardar

vakt 1

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk; samanheng med vake (2

Значення та вживання

  1. det å vake eller vakte;
    det å halde utkik og gripe inn om naudsynt;
    det å passe på;
    det å verje (2 noko eller nokon
    Приклад
    • han heldt vakt over den sjuke heile natta;
    • ho sit vakt ved bålet;
    • hunden stod på vakt ved døra
  2. tidsrom da ein held vakt (1, 1);
    Приклад
    • til sjøs er døgnet delt inn i seks vakter;
    • kan du ta siste vakta?
    • eg går av vakt klokka sju;
    • dr. Aasen har vakt i natt
  3. stad eller lokale der det blir halde vakt
    Приклад
    • melde seg i vakta
  4. person som held vakt;
    Приклад
    • dei prøvde å snikje seg forbi vakta;
    • dei har sett ut vakter rundt heile bygget

Фіксовані вирази

  • på vakt mot
    påpasseleg (og mistenksam) mot
    • vi må vere på vakt mot forsøk på svindel

tagge 3

tagga

дієслово

Вимова

tagˋge eller  tægˋge

Походження

av engelsk tag; jamfør tagg (2

Значення та вживання

  1. merkje dataelement med taggar (2;
    knyte ein tagg (2, 2) til nokon eller noko i sosiale medium
    Приклад
    • infinitivane er tagga i transkripsjonen;
    • ho tagga meg i eit innlegg
  2. måle tekst, merke eller signatur med spraymåling på vegger, offentleg transportmiddel eller liknande
    Приклад
    • tagge på muren med sprittusj;
    • dei hadde tagga full ein heil vegg

tape 2

tapa

дієслово
розділений інфінітив: tapa

Походження

norrønt tapa

Значення та вживання

  1. lide tap;
    miste
    Приклад
    • tape ein formue;
    • tape på verksemda;
    • sjåføren tapte kontrollen over bilen
    • brukt som adjektiv:
      • tapt inntekt;
      • den tapte generasjonen
    • brukt som substantiv:
      • ta att det tapte
  2. lide nederlag;
    bli slått
    Приклад
    • tape ein krig;
    • spelet er tapt
    • brukt som adjektiv:
      • den tapande part;
      • ei tapt sak

Фіксовані вирази

  • det tapte paradiset
    forvunnen eller tapt lykketilstand
  • gje tapt
    gje opp, kome til kort
    • bortelaget måtte gje tapt etter ein jamn kamp
  • gå tapt
    gå til spille, bli borte
    • fleire menneskeliv gjekk tapt
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
  • ingenting å tape
    ingen reell risiko eller konsekvens
    • vi har ingenting å tape på å prøve
  • slaget er tapt
    sigeren eller målet er uoppnåeleg
    • innsjå at slaget er tapt;
    • slaget er tapt for dei som vil ha ny toglinje
  • tape på poeng
    tape ved å ha fått færrast poeng (i idrettar som boksing og bryting)
  • tape seg
    1. bli ringare i utsjånad eller kvalitet;
      falme
      • ho har tapt seg sidan sist;
      • tape seg i verdi
    2. bli (gradvis) borte;
      svinne bort
      • forelskinga tapar seg fort;
      • minnet tapte seg med åra
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller liknande
    • regjeringa taper terreng i høve til opposisjonspartia