Розширений пошук

42 результатів

Словник букмола 27 oppslagsord

cirka, sirka

прислівник

Вимова

sirˊka

Походження

fra latin ‘omkring’, av circus ‘krets’

Значення та вживання

omtrent;
forkortet ca.
Приклад
  • cirka 10 m;
  • cirka 100 kr

tekopp

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. kopp til å drikke te (1, 2) av, ofte lav, vid og formet som en halvkule
    Приклад
    • kjøpe en pen tekopp
  2. kopp med te i
    Приклад
    • hun nøt tekoppen
  3. mengde en tekopp (1) rommer, brukt som mengdemål i matlaging, cirka 2,5 dl;

sånn

детермінатив демонстративний

Походження

gjennom dansk; fra lavtysk sodan

Значення та вживання

  1. som har den eller den egenskapen;
    som er av det eller det slaget;
    Приклад
    • hva kan sånt komme av?
    • han sier ofte sånne ting
    • brukt som substantiv:
      • hva kaller du en sånn?
      • en sånn må jeg få meg
  2. brukt for å referere til noe eller noen som er ubestemt eller ikke nærmere presisert:
    Приклад
    • er dette en sånn kvæfjordkake?
    • det gikk sånn noenlunde;
    • jakt, fiske og sånn
  3. brukt vurderende for å få fram at noe er godt eller dårlig;
    Приклад
    • sånt vær det er i dag!
    • sånn en elendig bil
  4. brukt som adverb: på den måten, på denne måten;
    Приклад
    • du kan ikke bo sånn!
    • de tar det ikke så nøye sånn;
    • more seg, feste litt og sånn;
    • det er så fint å ligge sånn ute på fjorden;
    • sånn i sin alminnelighet
  5. brukt om tall eller mengder: omtrent, cirka
    Приклад
    • konserten slutter sånn i ellevetiden;
    • hun var vel sånn fire år gammel
  6. brukt alene for å uttrykke at noe er ferdig
    Приклад
    • sånn! Da kan vi gå;
    • sånn! Nå er middagen klar

Фіксовані вирази

  • sånn der
    brukt for å uttrykke skepsis, usikkerhet eller lignende
    • er dette en sånn der nygle?
    • han spiller i et sånt der storband

sølvkre

іменник середній

Значення та вживання

sølvglinsende, vingeløst insekt som blir cirka en cm langt, med flattrykt kropp som er dekket med skjell, og tre lange haletråder;
Lepisma saccharinum

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv

flagge på halv stang

Значення та вживання

la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse;

stang

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt stǫng

Значення та вживання

  1. lang, smal og rett gjenstand av tre, metall eller lignende;
    stake, staur, stav, stokk
  2. Приклад
    • flagget hang slapt i toppen av stangen
  3. Приклад
    • hun fikk den store laksen på stang
  4. brukt som etterledd i sammensetninger som betegner krydder i form av plantestengel eller lignende
  5. brukt som etterledd i sammensetninger som betegner et avlangt stykke noe er formet i

Фіксовані вирази

  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • holde noen/noe stangen
    kontrollere noen eller noen;
    holde noen eller noe i sjakk
  • mellom stengene
    mellom målstengene;
    på eller i mål (1, 9)
    • han dundret ballen mellom stengene
  • stang inn
    • om ball eller puck i visse spill: via målstangen og inn i mål
  • stang ut
    • om ball eller puck i visse spill: via målstangen og utenfor mål

stadion

іменник середній або чоловічий

Походження

fra gresk stadion ‘løpebane’, opprinnelig lengdemål på cirka 190 meter

Значення та вживання

idrettsanlegg med tribuner
Приклад
  • det er kamp på stadion i dag

pluss minus

Значення та вживання

brukt ved omtrentlig fastsetting av tallverdi;
Se: pluss
Приклад
  • de vil bruke pluss minus fem timer på jobben;
  • sluttsummen vil bli på 20 millioner, pluss minus

spann 1

іменник середній

Походження

norrønt spann

Значення та вживання

  1. rundt kar med bøyle til å bære i
    Приклад
    • et spann med lokk;
    • et spann med blåbær;
    • leke i sandkassa med spann og spade
  2. eldre enhet for skatteskyld
    Приклад
    • et spann tilsvarer tre øre eller 72 merker
  3. eldre vektenhet for korn
    Приклад
    • et spann tilsvarer en halv våg, som er cirka ni kilo

Фіксовані вирази

  • i bøtter og spann
    i store mengder

Словник нюношка 15 oppslagsord

cirka, sirka

прислівник

Вимова

sirˊka

Походження

frå latin ‘omkring’, av circus ‘krins’

Значення та вживання

om lag, omtrent;
forkorta ca.
Приклад
  • cirka 100 kr;
  • cirka 10 mil

tekopp

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. kopp til å drikke te (1, 2) av, ofte låg, vid og forma som ei halvkule
    Приклад
    • kjøpe ein pen tekopp
  2. kopp med te i
    Приклад
    • eg naut tekoppen
  3. mengd ein tekopp (1) rommar, brukt som mengdemål i matlaging, cirka 2,5 dl;

stadion

іменник середній або чоловічий

Походження

frå gresk stadion ‘løpebane’, opphavleg lengdemål på cirka 190 meter

Значення та вживання

idrettsanlegg med tribunar
Приклад
  • det er friidrettsstemne på stadion

punktum

іменник середній

Походження

frå latin, av pungere ‘stikke’

Значення та вживання

  1. skiljeteikn (.) som markerer slutten på ei setning
  2. teikn for forkorting, til dømes i ‘ca.’ for ‘cirka’
  3. skiljeteikn ved tidsuttrykk
    Приклад
    • han fekk tida 1.57.05;
    • kl. 11.05
  4. teikn som markerer rekkjetal
    Приклад
    • 3. opplag;
    • Harald 5.
  5. i jus: avsnitt mellom to punktumteikn i ein tekst
    Приклад
    • § 2 andre ledd tredje punktum

Фіксовані вирази

  • setje punktum for
    slutte av
    • dei set punktum for debatten

pluss 2

прислівник

Походження

av latin plus ‘meir’

Значення та вживання

  1. i addisjon: med tillegg av (i matematikk skrive +);
    Приклад
    • to pluss to er fire (2 + 2 = 4);
    • 90 kroner pluss moms
  2. brukt framfor eit tal for å vise at det ligg over null
    Приклад
    • pluss fire grader celsius (+4 °C);
    • +15 er eit positivt tal
  3. brukt etter skulekarakter for å vise at resultatet er litt betre enn det karakteren står for
    Приклад
    • få 4+ på prøva

Фіксовані вирази

  • i pluss
    med overskot (1)
    • rekneskapen gjekk i pluss
  • pluss minus
    brukt ved omtrentleg fastsetjing av talverdi;
    cirka
    • turen tek pluss minus sju timar;
    • det blir rundt 15 grader, pluss minus

ny 2

прикметник

Походження

norrønt nýr

Значення та вживання

  1. som er laga eller komen til for kort tid sidan;
    som berre har vore i bruk ei kort tid;
    motsett gammal
    Приклад
    • sykkelen er god som ny;
    • ta på seg nye sko;
    • dei har bygd nytt hus;
    • ho er ny i tenesta;
    • godt nytt år!
  2. ukjend til no
    Приклад
    • astronomane oppdaga ei ny stjerne;
    • ho er eit nytt ansikt i politikken
  3. som skil seg ut frå det som har vore før
    Приклад
    • ta ei ny vending;
    • eit nytt og betre liv
  4. som kjem etter eller i staden for noko av same slaget
    Приклад
    • ei ny regjering;
    • byrje å skrive på ny linje
  5. som kjem att i ei anna form, til dømes omarbeidd, forbetra, auka eller liknande;
    fornya
    Приклад
    • ho starta att med nye krefter;
    • bli rekna som ein ny Ibsen;
    • boka kom i ny utgåve

Фіксовані вирази

  • den nye verda
    dei delane av verda som ikkje var kjende for europearane før dei store oppdagingane på 1500-talet, oftast brukt om Amerika
  • frå nytt av
    frå byrjinga av
  • nyare tid
    • historisk periode frå cirka 1500 til 1800;
      tidleg moderne tid
    • dei siste tiåra eller hundreåra
      • dette året hadde den høgaste gjennomsnittstemperaturen i nyare tid;
      • den beste filmen frå nyare tid
  • på ny
    om igjen
    • oppdag heimbyen din på ny!
    • ho las boka på nytt
  • på nytt lag
    på ny
    • slåstkjempene rauk i hop på nytt lag

pluss minus

Значення та вживання

brukt ved omtrentleg fastsetjing av talverdi;
Sjå: pluss
Приклад
  • turen tek pluss minus sju timar;
  • det blir rundt 15 grader, pluss minus

nyare tid

Значення та вживання

Sjå: ny, tid
  1. historisk periode frå cirka 1500 til 1800;
  2. dei siste tiåra eller hundreåra
    Приклад
    • dette året hadde den høgaste gjennomsnittstemperaturen i nyare tid;
    • den beste filmen frå nyare tid

ca.

абревіатура

Значення та вживання

forkorting for cirka

cirkatal, sirkatal

іменник середній

Походження

av cirka

Значення та вживання

omtrentleg tal
Приклад
  • gje opp cirkatal og prognosar