Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
244 результатів

Словник букмола 2 oppslagsord

verd 1

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

Сторінка статті

verd 3

іменник середній

Походження

av verdt

Значення та вживання

  1. økonomisk verdi (1)
    Приклад
    • en eiendom uten verd
  2. egenskap ved noe
    Приклад
    • opplysninger av stort verd

Фіксовані вирази

  • la stå ved sitt verd
    la det gjelde for det det er, uten å gå nærmere inn på det
    • andres arbeid får stå ved sitt verd når en ikke kan vurdere det
Сторінка статті

Словник нюношка 242 oppslagsord

utferd

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. Приклад
    • vere med på utferder til fjells;
    • skulen var på utferd langs elva
  2. reise heimanfrå og ut i verda;
    lang reise;
    Приклад
    • utferd frå heimen;
    • utferda frå Egypt
Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lågtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
    Приклад
    • frie borgarar;
    • innbyggjarane er frie;
    • landet har ein fri riksskipnad;
    • den frie verda;
    • frie val;
    • eit av dei friaste samfunna i verda
  2. politisk sjølvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • eit fritt land;
    • eitt fritt folk;
    • den frie pressa
  3. verna av lova;
    trygg for åtak
    Приклад
    • ha fritt leide
  4. ikkje innesperra eller i fangenskap
    Приклад
    • på fri fot
    • brukt som adverb
      • sleppe fri;
      • setje nokon fri
  5. utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvatn;
    • fri bane;
    • fritt utsyn;
    • på fri mark;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • puste fritt;
      • vekse fritt;
      • falle fritt;
      • garden ligg fritt til
  6. ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
    tillaten for alle;
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • den frie marknaden;
    • fritt fiske;
    • ynskje friare tilgjenge til alkohol;
    • fritt ord
  7. ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
    Приклад
    • fri oppseding;
    • fri rytme;
    • fri assosiasjon;
    • fri fantasi;
    • fri kjærleik
    • brukt som adverb
      • fritt omsett etter tysk
  8. utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
    Приклад
    • ha fritt val;
    • av fri vilje;
    • den frie viljen;
    • på fritt grunnlag;
    • fri utvikling
    • brukt som adverb
      • kunne velje fritt;
      • stille nokon fritt;
      • stå heilt fritt
  9. utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
    Приклад
    • leve eit fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • vere fri og frank
  11. trygg, open og direkte;
    Приклад
    • ha eit fritt blikk;
    • føre eit fritt språk;
    • det rådde ein fri tone i laget;
    • vere fri av seg;
    • får eg vere så fri å …
    • brukt som adverb
      • dette meiner eg fritt;
      • snakke fritt ut
  12. som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
    friteken, unnateken
    Приклад
    • ta seg fri frå skulen;
    • ha fri frå jobben;
    • eg vil be meg fri;
    • sleppe fri frå militæret
  13. som unngår;
    som er spart for;
    Приклад
    • gå fri all sut;
    • fri for angst;
    • bli fri sjukdomen
  14. ikkje skyldig eller innblanda;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • kjenne nokon fri;
    • dømme nokon fri
  15. som er utan;
    Приклад
    • vere fri for mat;
    • det er fritt for mus no;
    • boka er fri for humor
  16. brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
    trygg, sikker
  17. Приклад
    • fri kost og losji;
    • fri skyss
    • brukt som adverb
      • få boka fritt tilsend
  18. i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
    ikkje i sambinding
    Приклад
    • frie elektron;
    • fri energi

Фіксовані вирази

  • det er ikkje fritt for
    ein kan ikkje nekte for
    • det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
  • frie hender
    full handlefridom
    • ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
  • fritt fall
    1. fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
      • verdsøkonomien var i fritt fall
  • gå fri
    sleppe straff;
    sleppe unna
  • ha ryggen fri
    1. vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
    2. vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
  • i det fri
    utandørs
    • frukost i det fri
  • ikkje vere fri for
    måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
    • han er ikkje fri for å vere tjuvaktig
Сторінка статті

vid 2

прикметник

Походження

norrønt víðr

Значення та вживання

  1. med stor breidd og utstrekning
    Приклад
    • ei vid slette;
    • vidt utsyn;
    • den store, vide verda;
    • vere kjend i vide krinsar;
    • bukselinninga har vorte vidare i livet
  2. som omfattar mykje
    Приклад
    • kultur er eit vidt omgrep;
    • ein vid definisjon;
    • forstå noko i vidaste meining
  3. brukt som adverb: langt
    Приклад
    • reise vidt omkring;
    • gå for vidt med krava
  4. brukt som forsterkande adverb: særs
    Приклад
    • på vidt forskjellige måtar

Фіксовані вирази

  • i det vide og det breie
    svært omstendeleg
    • ho la ut i det vide og det breie
  • på vidt gap
    heilt open;
    vidopen
    • setje døra på vidt gap;
    • med kjeften på vidt gap
Сторінка статті

uroleg

прикметник

Значення та вживання

  1. som stadig flyttar eller ledar seg
    Приклад
    • ha eit uroleg blikk
    • brukt som adverb:
      • stå uroleg
  2. som forstyrrar og bråkar
    Приклад
    • urolege elevar
  3. som ikkje fell til ro eller held seg stabil;
    skiftande, ustadig, ustabil
    Приклад
    • urolege vêrforhold;
    • uroleg sjø;
    • uroleg søvn;
    • ei uroleg natt
  4. merkt av mykje ufred og konflikt
    Приклад
    • eit uroleg hjørne av verda;
    • urolege tider
  5. som kjenner angst eller utryggleik;
    Приклад
    • vere uroleg over nokon;
    • uroleg til sinns
Сторінка статті

reise 3

reisa

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. bryte opp;
    fare av stad;
    Приклад
    • dei reiser snart;
    • ho er reist frå mannen sin;
    • vi reiste heim i går
  2. kome bort;
    Приклад
    • snøen har reist
  3. vere på reise;
    Приклад
    • reise rundt i verda;
    • eg liker best å reise med tog;
    • dei reiser til varmare strok så ofte dei kan;
    • vi har vore ute og reist
  4. om eldre forhold: dra frå stad til stad og selje ei vare
    Приклад
    • han reiser i skotøy

Фіксовані вирази

  • reise lett
    ha lite bagasje
  • reise med
    ta med seg noko;
    stele
  • reise sin veg
    dra frå nokon eller noko
  • ryke og reise
    ha seg langt vekk;
    dra dit peparen gror
    • ryk og reis!
    • ho var rasande og bad dei ryke og reise
Сторінка статті

vasspipe

іменник жіночий

Значення та вживання

tobakkspipe der røyken blir kjølt i vatn før han blir sogen inn, særleg brukt i den arabiske verda
Сторінка статті

syndig

прикметник

Походження

norrønt syndugr

Значення та вживання

  1. som gjer eller fører til synd;
    som har synda;
    full av synd
    Приклад
    • eit syndig menneske;
    • denne syndige verda
  2. Приклад
    • halde eit syndig leven
  3. brukt som adverb: veldig
    Приклад
    • ei syndig god kake

Фіксовані вирази

  • i sitt syndige liv
    i heile sitt liv
    • eg har aldri i mitt syndige liv sett noko så gale
Сторінка статті

konkret 4

прикметник

Походження

av latin concrescere ‘vekse saman’

Значення та вживання

  1. som ein kan oppfatte med sansane;
    som byggjer på røynlege forhold, er knytt til ein viss situasjon, samanheng eller liknande;
    handgripeleg, røyndomsnær;
    Приклад
    • ei konkret sak;
    • ha konkrete planar for noko;
    • eit konkret minne
  2. i språkvitskap: som nemner noko som ein einskildting i den fysiske verda;
    Приклад
    • konkrete substantiv
  3. i biletkunst, litteratur og musikk: prega av konkretismen
    Приклад
    • ein konsert med konkret musikk
Сторінка статті

weltschmerz

іменник чоловічий

Вимова

veˊltsjmærts

Походження

frå tysk, av Welt ‘verd’ og Schmerz ‘smerte’

Значення та вживання

romantisk melankoli over det utilstrekkelege ved verda og livet
Приклад
  • uttrykkje ein tidsriktig weltschmerz
Сторінка статті

våpenmakt

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. makt som byggjer på bruk av eller tilgang på våpen
    Приклад
    • eit diktatur som berre byggjer på våpenmakt
  2. stat med stort våpenarsenal;
    Приклад
    • ei av dei sterkaste våpenmaktene i verda
Сторінка статті