Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
194 результатів

Словник букмола 1 oppslagsord

åtak

іменник середній

Походження

norrønt átak, opprinnelig ‘det å ta fatt i’

Значення та вживання

Сторінка статті

Словник нюношка 193 oppslagsord

åtak

іменник середній

Походження

norrønt átak; jamfør å (4 og tak (2

Значення та вживання

  1. det å gå til (væpna) kamp mot nasjon, område, gruppe eller verksemd;
    det å gå laus på andre (for å drepe eller skade)
    Приклад
    • gjere åtak;
    • det tyske åtaket på Noreg i 1940;
    • åtak mot det militære datanettet;
    • bjørnen gjekk til åtak på saueflokken
  2. i lagidrett: offensivt spel som skal gje mål;
  3. det å rette skuldingar eller hard kritikk mot noko eller nokon;
    jamfør personåtak
    Приклад
    • eit sterkt åtak på boka;
    • ein bør ikkje svare på anonyme åtak;
    • han vart møtt med eit kraftig åtak i avisa
  4. det at skadedyr, sjukdomsvirus eller liknande gjer skade, til dømes på avling eller organ i kropp
    Приклад
    • eit virus som går til åtak på kroppen
Сторінка статті

våpenlaus

прикметник

Значення та вживання

som er utan våpen;
Приклад
  • eit ulovleg åtak på våpenlause sivile
Сторінка статті

fritt vilt

Значення та вживання

noko eller nokon som manglar vern mot åtak, vald, kritikk, forfølging eller liknande;
Sjå: vilt
Приклад
  • hønene var fritt vilt for reven
Сторінка статті

jaga vilt

Значення та вживання

nokon som er forfølgd av åtak, tilbod, omtale, kritikk eller liknande;
Sjå: vilt
Приклад
  • kjendisen var jaga vilt etter avsløringane
Сторінка статті

vilt

іменник середній

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. dyr som ein driv jakt eller fangst på
    Приклад
    • finne påkøyrd vilt;
    • viltet var skadeskote;
    • verne viltet;
    • det var mykje meir vilt i skogen og på fjellet før
  2. Приклад
    • servere poteter og vilt
  3. i overført tyding: noko eller nokon som er utsett, ettertrakta eller jakta på
    Приклад
    • sjå nokon som lovleg vilt;
    • gullvinnaren var ettertrakta vilt for pressa

Фіксовані вирази

  • fritt vilt
    noko eller nokon som manglar vern mot åtak, vald, kritikk, forfølging eller liknande
    • hønene var fritt vilt for reven
  • jaga vilt
    nokon som er forfølgd av åtak, tilbod, omtale, kritikk eller liknande
    • kjendisen var jaga vilt etter avsløringane
Сторінка статті

velutrusta

прикметник

Значення та вживання

  1. godt utstyrt
    Приклад
    • gå til åtak med ein velutrusta hær;
    • ein velutrusta ekspedisjon
  2. i overført tyding: gåverik
    Приклад
    • ein velutrusta elev
Сторінка статті

gyve

gyva

дієслово

Походження

samanheng med gov; gyse (1 og gyte (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • snøen gyv;
    • støvet gyv;
    • sanden gyv
  2. fare fort, renne, fyke (2)
    Приклад
    • gyve på nokon

Фіксовані вирази

  • gyve laus på
    • ta fatt på
    • gjere åtak på nokon
Сторінка статті

laus

прикметник

Походження

norrønt lauss; same opphav som tysk los

Значення та вживання

  1. som ikkje er bunden eller festa til noko;
    som har losna eller kan løysast lett
    Приклад
    • rive seg laus;
    • hunden er laus;
    • ein sofa med lause puter;
    • sjuåringen har fleire lause tenner;
    • sleppe laus hestane
    • brukt som adverb:
      • ha håret laust;
      • latteren sit laust
  2. som ikkje er samla til eit heile;
    i enkelte delar
    Приклад
    • lause delar av huset kan ramle ned;
    • skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
  3. som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
    porøs, grisen, lite solid
    Приклад
    • ein laus knute;
    • laus grus;
    • ein laus deig;
    • eit laust handtrykk
    • brukt som adverb:
      • eit laust vove stoff
  4. som ikkje er grundig;
    upåliteleg
    Приклад
    • eit laust overslag;
    • laust snakk;
    • lause rykte;
    • ei lausere tilknyting
  5. utan forpliktingar
    Приклад
    • vere laus og ledig;
    • eit laust kjærleiksforhold
  6. Приклад
    • det gjekk på helsa laus

Фіксовані вирази

  • bere laus/laust
    byrje
    • no ber det laus/laust med uvêr
  • brake laus/laust
    • ta til med dundrande lyd
      • applausen braka laus/laust;
      • uvêret braka laus/laust
    • ta til med futt og fart
      • turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
  • bryte laus/laust
    begynne brått og veldig
    • uvêret braut laus/laust
  • gyve laus på
    • ta fatt på
    • gjere åtak på nokon
  • gå laus på
    • gjere åtak på
      • dei gjekk laus på ein parkert bil
    • byrje med;
      ta fatt på
      • skal vi gå laus på oppgåva?
  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete
  • i laus vekt
    om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
    • selje grønsaker i laus vekt;
    • prisen på matpoteter i laus vekt
  • i lause lufta
    • fritt ut i lufta
      • ho såg ut i lause lufta;
      • han slo i lause lufta med paraplyen
    • utan tilknyting til noko
      • påstandane heng i lause lusfta
  • laus i fisken
    veik, slapp
  • laus i snippen
    uhøgtideleg, laussleppt
    • han var morosam og høveleg laus i snippen
  • lause fuglar
    personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
    • bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå seg laus
    retteleg more seg
Сторінка статті

fengje 3, fenge 3

fengja, fenga

дієслово

Походження

frå lågtysk; samanheng med fange (3 og få (2

Значення та вживання

  1. ta fyr, fate
    Приклад
    • veden, elden fengjer (i)
  2. skape eldhug, gripe, slå an, breie seg
    Приклад
    • diktet, ideen fengde (i hugen, i folket)
    • i presens partisipp: som vekkjer eldhug;
      oppglødande;
      eggjande;
      frisk (2
      • fengjande tale, appell, musikk
  3. gå til åtak (på);
    Приклад
    • sotta fengde
    • i perfektum partisipp:
      • vere fengd av sott;
      • vere fengd med lus – jamfør -fengd (2)
Сторінка статті

-fengd

прикметник

Походження

jamfør norrønt -fengr; samanheng med få (2

Значення та вживання

  1. som er å få, som finst slik som førsteleddet seier; til dømes fåfengd (2, lettfengd og snarfengd
  2. som er slik voren som førsteleddet seier; til dømes hardfengd og tynnfengd
  3. som har (fått åtak av) det som førsteleddet seier; jamfør fengje (3, 3), til dømes feberfengd, giftfengd og pestfengd
Сторінка статті