Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
92 treff

Nynorskordboka 92 oppslagsord

pels

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt pilz, frå lågtysk; av latin pellis ‘fell, dyrehud’

Tyding og bruk

  1. dyreskinn med hår
    Døme
    • hjorten er blank og fin i pelsen;
    • klede av pels
  2. ytterplagg av pels (1)
    Døme
    • gå med pels

Faste uttrykk

  • få på pelsen
    få kraftig kritikk;
    få ei overhaling
Artikkelside

pelse

pelsa

verb

Tyding og bruk

flå pelsen av avliva pelsdyr
Artikkelside

ullvoren

adjektiv

Tyding og bruk

Døme
  • ullvoren pels;
  • ei ullvoren røyst
Artikkelside

ullen

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er av ull eller ser ut til å vere av ull;
    Døme
    • ullen pels;
    • ein ullen genser
  2. krusa som saueull
    Døme
    • ha ulle hår
  3. uklar, utydeleg;
    dunkel;
    vag
    Døme
    • lufta var ullen av skodde;
    • han snakka med ullen røyst;
    • ho gav eit ulle svar;
    • partiet kjem med ulne utsegner
  4. Døme
    • det var noko ulle ved forretningane hans
Artikkelside

ulldott

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  2. i overført tyding: noko som liknar på ein ulldott (1), særleg brukt om eit lite dyr med mykje pels
    Døme
    • ein liten ulldott kom springande da eg opna døra
Artikkelside

ullape

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

søramerikansk ape med ullen pels av slekta Lagothrix
Artikkelside

tverrband

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

band eller snor som går på tvers til dømes på fjørdrakt eller pels hos dyr, på klede, på strengeinstrument eller liknande
Artikkelside

tiger

substantiv hankjønn

Opphav

av latin tigris, opphavleg iransk

Tyding og bruk

stort, asiatisk rovdyr i kattefamilien med gulbrun pels med svarte striper;
Panthera tigris
Artikkelside

pomeranian

substantiv hankjønn

Uttale

pomereiˊnien eller  pomeraˊnian

Tyding og bruk

miniatyrhund som blir om lag 20 cm høg, med spiss snute, lang og strittande pels og halen i ein krøll over ryggen
Artikkelside

rive 3

riva

verb

Opphav

norrønt rífa og hrífa

Tyding og bruk

  1. slite i to eller fleire bitar;
    få flengje;
    flerre, spjerre
    Døme
    • hunden reiv sauen i hel;
    • rive seg opp på piggtråden;
    • ungane har rive i stykke plakaten;
    • forfattaren riv sundt arket og slengjer det i boset
  2. gni sund;
    Døme
    • rive ost
    • brukt som adjektiv
      • rivne gulrøter
  3. Døme
    • rive av ei fyrstikk
  4. herje, svi
    Døme
    • gikta riv og slit i kroppen;
    • brennevinet reiv i halsen
  5. rykkje, slite
    Døme
    • rive seg i håret;
    • rive av seg kleda;
    • rive nokon over ende
  7. bryte ned, rasere, jamne med jorda
    Døme
    • rive eit hus;
    • rive ned og øydeleggje
  8. velte, dytte ned
    Døme
    • rive eit hinder;
    • høgdehopparen reiv i første forsøk

Faste uttrykk

  • bli riven bort/vekk
    1. døy brått og uventa;
      omkome
      • han vart riven bort i ei ulykke
    2. forsvinne frå marknaden
      • alle billettane vart rivne vekk
  • få riven pels
    kome uheldig frå noko
  • rive av seg
    fortelje (til dømes ein vits) på ståande fot
  • rive frå seg
    gjere seg fort ferdig
    • dei riv frå seg arbeidet
  • rive i nasen
    lukte skarpt
    • lukta av mugg riv i nasen;
    • ei skarp lukt av sprit reiv han i nasen
  • rive kjeft
    krangle, skjelle (for moro skuld), skråle
  • rive med
    gjere oppglødd
    • musikken riv folk med
  • rive med seg
    1. trekkje med seg
      • flaumen riv med seg huset
    2. fengje, engasjere
      • musikaren reiv med seg publikum
  • rive opp
    1. opne brått og hardhendt
      • han reiv opp døra
    2. rippe opp
      • rive opp eit sår
  • rive seg laus
    frigjere seg frå
  • rive til seg
    skaffe seg, leggje under seg
Artikkelside